Mở rộng BHYT, tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư

Bộ Y tế đang đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó đưa khám sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư vào lộ trình được quỹ thanh toán. Chính sách nếu được ban hành sẽ mở thêm cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đồng thời đặt ra yêu cầu tính toán chặt chẽ để vừa mở rộng quyền lợi, vừa bảo đảm cân đối Quỹ BHYT.

Chụp chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện K. Ảnh: NAM NGUYỄN
Chụp chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện K. Ảnh: NAM NGUYỄN

Từ điều trị sang phát hiện sớm

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về tăng mức hưởng và phạm vi hưởng BHYT theo lộ trình, đối tượng ưu tiên, phù hợp mức đóng và khả năng cân đối Quỹ BHYT. Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ BHYT sang khám sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư, gồm: Ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày và ung thư gan; cùng với viêm gan B, C.

Điểm mới của chính sách nằm ở chỗ BHYT không chỉ tham gia chi trả khi người bệnh đã mắc bệnh và bước vào quá trình điều trị, mà từng bước tham gia vào khâu phát hiện sớm. Theo dự thảo, các chi phí có thể được quỹ thanh toán gồm khám, xét nghiệm, dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và các chi phí liên quan khác, trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia BHYT. Tuy nhiên, việc chi trả không áp dụng đồng loạt cho tất cả người tham gia đối với tất cả các bệnh mà được thực hiện theo từng nhóm đối tượng, từng bệnh và lộ trình phù hợp khả năng cân đối của quỹ.

Theo lộ trình đề xuất, từ ngày 1/7/2027, BHYT thanh toán xét nghiệm viêm gan B, C khi được lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ. Từ ngày 1/7/2028, thí điểm thanh toán sàng lọc ung thư cổ tử cung và từ ngày 1/1/2030 thực hiện thanh toán. Cũng từ ngày 1/1/2030, việc thanh toán sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư vú, phổi, tuyến tiền liệt và đại trực tràng được thực hiện theo lộ trình do Bộ Y tế quy định. Với ung thư dạ dày và ung thư gan, dự thảo hiện chưa ấn định thời điểm triển khai.

Như vậy, chính sách mới không phải mở thêm một nhóm “bệnh nhân ung thư” vào diện tham gia BHYT. Người mắc ung thư hiện đã được Quỹ BHYT chi trả chi phí điều trị trong phạm vi quyền lợi. Thay đổi lần này là đưa một phần chi phí của quá trình sàng lọc, phát hiện và chẩn đoán sớm vào phạm vi được xem xét thanh toán.

Với bệnh ung thư, thời điểm phát hiện có ý nghĩa lớn đối với quá trình điều trị. Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh thường có thêm lựa chọn điều trị, đồng thời có thể giảm nguy cơ bệnh tiến triển và chi phí phát sinh khi phải điều trị ở giai đoạn muộn.

Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), việc mở rộng phạm vi quyền lợi BHYT được xem xét trên cơ sở đánh giá nguy cơ bệnh tật, hiệu quả của can thiệp sớm và khả năng giảm gánh nặng bệnh tật cũng như chi phí điều trị về sau. Trước đó, khi Bộ Y tế tham vấn việc đưa sàng lọc ung thư vào phạm vi chi trả, bà Trang dẫn chứng chi phí điều trị trung bình mỗi năm đối với ung thư cổ tử cung giai đoạn I khoảng 89,8 triệu đồng; nếu BHYT chi trả sàng lọc để phát hiện sớm, người bệnh có thể tiết kiệm đáng kể chi phí điều trị.

Từ thực tế điều trị, GS, TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, cũng nhấn mạnh ý nghĩa của phát hiện sớm đối với ung thư. Ông cho biết, nếu ung thư phổi được phát hiện sớm, cơ hội điều trị thành công cao hơn; đồng thời việc xây dựng chương trình sàng lọc và hệ thống quản lý bệnh hiệu quả là yêu cầu cấp thiết.

Tại Bệnh viện K, năng lực chẩn đoán hình ảnh được xác định là một trong những lĩnh vực phục vụ trực tiếp công tác sàng lọc, phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị ung thư. Bệnh viện đang phát triển hệ thống chẩn đoán hình ảnh tại các cơ sở, đáp ứng nhu cầu sàng lọc và phát hiện bệnh sớm cùng việc ứng dụng các thiết bị hiện đại trong chẩn đoán, điều trị.

Đối với những gia đình có người mắc ung thư, chi phí điều trị kéo dài luôn là một áp lực lớn. Việc BHYT tham gia từ khâu sàng lọc, nếu được triển khai đúng đối tượng, đúng quy trình chuyên môn, có thể góp phần giảm một phần rào cản tài chính khiến người dân trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe.

Một trường hợp được ghi nhận tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho thấy rõ hơn vai trò của tấm thẻ BHYT khi người bệnh bước vào quá trình điều trị. Ông Nguyễn Văn H, 58 tuổi, trú ở phường Hà Đông (Hà Nội), được chẩn đoán ung thư đại - trực tràng với tổng chi phí điều trị trung bình khoảng 207,4 triệu đồng/người/năm. Nhờ tham gia BHYT liên tục nhiều năm, phần lớn chi phí được Quỹ BHYT chi trả, giúp gia đình giảm đáng kể áp lực tài chính.

Gánh nặng tài chính mà người bệnh ung thư phải đối mặt là chi phí thuốc điều trị. Với một số thuốc điều trị đích, dù đã nằm trong danh mục được BHYT thanh toán, người bệnh vẫn có thể phải đồng chi trả số tiền lớn. Vì vậy, chi phí điều trị ung thư không chỉ nằm ở một khoản thanh toán tại bệnh viện mà có thể kéo dài trong suốt quá trình điều trị, theo dõi và chăm sóc.

Trong bối cảnh đó, nếu chính sách mở rộng chi trả sàng lọc ung thư được ban hành và tổ chức đúng đối tượng, khoản chi của Quỹ BHYT cho một lần sàng lọc cần được nhìn trong mối quan hệ với chi phí điều trị lớn hơn rất nhiều khi bệnh được phát hiện muộn. Lợi ích trước hết thuộc về người bệnh, nhưng về lâu dài, phát hiện sớm cũng có thể góp phần sử dụng nguồn lực của Quỹ BHYT hiệu quả hơn.

Việt Nam mỗi năm ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 trường hợp tử vong; khoảng 350.000 người đang sống chung với bệnh ung thư. Chi phí điều trị cũng có sự khác biệt theo giai đoạn bệnh. Điều trị ung thư cổ tử cung chi phí trung bình mỗi năm khoảng 89,8 triệu đồng ở giai đoạn I, trong khi ở các giai đoạn II, III và IV lần lượt khoảng 136,9 triệu đồng, 138,4 triệu đồng và 136,8 triệu đồng. Với ung thư vú, phát hiện bệnh sớm cũng được đánh giá có thể giảm từ khoảng 7,9 đến 18,3 triệu đồng chi phí điều trị mỗi năm so với phát hiện muộn.

Mở rộng quyền lợi đi đôi với cân đối quỹ

Cùng với việc mở rộng quyền lợi, câu hỏi đặt ra là nguồn lực nào sẽ bảo đảm cho chính sách này. Dự thảo Nghị định được Bộ Y tế xây dựng với nguyên tắc tăng mức hưởng và mở rộng phạm vi hưởng theo lộ trình, phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối Quỹ BHYT. Đây là điểm quan trọng, bởi nếu mở rộng quyền lợi quá nhanh trong khi nguồn thu không tăng tương ứng, áp lực lên quỹ sẽ gia tăng.

Theo dự thảo, Quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí sàng lọc, chẩn đoán sớm trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia, đồng thời việc thanh toán phải phù hợp khả năng cân đối của quỹ. Bà Trần Thị Trang cho rằng, lộ trình nhiều năm được đưa ra cho phép cơ quan quản lý từng bước đánh giá nhu cầu thực tế, khả năng đáp ứng của hệ thống y tế và tác động của chính sách đối với Quỹ BHYT trước khi mở rộng đầy đủ. Đây cũng là lý do dự thảo không đề xuất sàng lọc đồng loạt tất cả các bệnh ung thư cho tất cả người tham gia BHYT. Danh mục bệnh, đối tượng, điều kiện và thời điểm thực hiện được xây dựng theo từng giai đoạn. Bộ Y tế sẽ tiếp tục quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, danh mục dịch vụ và mức thanh toán.

Ông Lê Văn Hậu, cán bộ hưu trí tại phường Nghĩa Đô (Hà Nội) góp ý: “Mở rộng quyền lợi BHYT cho sàng lọc ung thư là chính sách có ý nghĩa, nhưng hiệu quả của chính sách phụ thuộc lớn vào cách tổ chức thực hiện. Việc sàng lọc phải dựa trên hướng dẫn chuyên môn, xác định nhóm đối tượng, độ tuổi, nguy cơ và phương pháp phù hợp. Nếu không có tiêu chí rõ ràng, việc chỉ định xét nghiệm tràn lan có thể làm tăng chi phí nhưng chưa chắc làm tăng hiệu quả phát hiện bệnh. Ngược lại, nếu xác định đúng nhóm nguy cơ, lựa chọn phương pháp phù hợp và tổ chức sàng lọc tại tuyến cơ sở, nguồn lực của quỹ có thể được sử dụng hiệu quả hơn”.

Để chính sách đi vào thực tế, các dịch vụ được chi trả và mức thanh toán cũng cần được quy định rõ. Theo dự thảo, Quỹ BHYT có thể chi trả các chi phí khám, xét nghiệm, kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, vật tư, hóa chất... trong phạm vi quyền lợi của người tham gia và phù hợp với khả năng cân đối của quỹ.

Có thể bạn quan tâm

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Du khách thích thú với tour du lịch miền tây. Ảnh: NAM HẢI

Khách đông chưa đủ

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt yêu cầu chuyển du lịch từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây cũng là dư địa để Việt Nam thu hút khách chi tiêu cao, phát triển sản phẩm đặc sắc và nâng hiệu quả kinh tế từ du lịch.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Người lao động kê khai hưởng chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Siết trách nhiệm với nợ bảo hiểm

Từ việc cơ quan kiểm sát khởi kiện, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 12 (Hà Nội) vừa xét xử vụ án yêu cầu một doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho thấy, công tác xử lý tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đang có thêm một công cụ pháp lý mới.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Cùng với nâng cao hiệu quả kinh tế, Việt Nam cần thúc đẩy mô hình tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững.

Khơi thông nguồn lực để tăng trưởng 2 con số

6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%; quý III được dự báo có thể tăng 9,5-10%. Với đà tăng trưởng này, mục tiêu GDP cả năm 2026 tăng hơn 9% được đánh giá là khả thi. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu 2 con số, Việt Nam cần khơi thông đồng thời nhiều nguồn lực của nền kinh tế.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Ảnh: MIRAGE NEWS

EU trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Thời tiết cực đoan ngày càng gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế, cơ sở hạ tầng và đời sống tại châu Âu, trong khi những tranh cãi và chia rẽ chính trị đang làm chậm nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES

Kinh tế thế giới đối mặt nhiều thách thức

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể sau sáu tháng xung đột tại Trung Đông, nhưng ít ổn định do xung đột địa - chính trị, giá năng lượng biến động mạnh, nợ công và lạm phát tăng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT mở rộng đáng kể quyền lợi người bệnh.

Bài toán giữ Quỹ bảo hiểm y tế bền vững

Quyền lợi càng được mở rộng, yêu cầu bảo đảm an toàn, cân đối và sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) càng cấp thiết. Yêu cầu này đặt ra khi chính sách BHYT đang bước vào giai đoạn mới với nhiều thay đổi theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày hội tuyển dụng. Ảnh: NAM ANH

Từ đỗ đại học đến năng lực làm việc

Hơn 633 nghìn thí sinh đã xác nhận nhập học đại học năm 2026. Trúng tuyển là cánh cửa mở ra một hành trình mới, nhưng cũng mới chỉ là điểm bắt đầu của quá trình đào tạo. Làm thế nào để những tân sinh viên hôm nay tích lũy đủ kiến thức, kỹ năng và năng lực thích ứng, từ đó trở thành nguồn nhân lực chất lượng cho tương lai?

Rút ngắn khoảng cách giữa quy định và thực tế

Cùng với sự phát triển của xã hội, công tác xây dựng luật đang có nhiều thay đổi nhanh chóng và tích cực. Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong năm 2025 vừa qua, Quốc hội nước ta đã thông qua gần 90 đạo luật. Đây là dấu ấn lịch sử trong quá trình xây dựng và sửa đổi hệ thống pháp luật cho phù hợp thực tiễn đời sống.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật tại xã Tam Hưng, Hà Nội.

Gỡ rào cản để hộ kinh doanh mở rộng quy mô

Hộ kinh doanh là lực lượng quan trọng của kinh tế tư nhân, tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động và giữ vai trò lớn trong lưu thông hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, khu vực này đang bộc lộ nhiều dấu hiệu suy giảm, đòi hỏi sớm tháo gỡ rào cản để ổn định và phát triển.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, phát biểu giới thiệu nghị quyết.

Việt Nam khởi xướng Thập kỷ quốc tế về Văn hóa

Ngày 4/9, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững”, tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững.

Việc sáp nhập các trường đặt mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm. Ảnh: THẾ PHONG

Sau sáp nhập, trường học phải tốt hơn

Năm học 2026-2027 mở ra với một thay đổi lớn trong mạng lưới trường học: Các địa phương đồng loạt tổ chức lại cơ sở giáo dục công lập theo mô hình mới. Từ những trường nhỏ, phân tán hình thành các trường quy mô lớn, có phân hiệu, điểm trường, đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy học.

Cuộc cạnh tranh hạ tầng trạm sạc sẽ không chỉ nằm ở số lượng trụ sạc mà còn ở công nghệ và hạ tầng số đi kèm. Đồ họa: ANH QUÂN

Cuộc đua phủ sóng hạ tầng trạm sạc xe điện

Cùng với đà tăng trưởng của thị trường xe điện, hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển sôi động với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Xu hướng này phản ánh quá trình chuyển dịch sang giao thông xanh đang được thúc đẩy đồng thời từ chính sách và thị trường.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ khánh thành Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) ngày 31/1/2026. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng biên (kỳ 1)

Ngày 5/9, tiếng trống khai giảng năm học 2026-2027 vang lên cùng một dấu mốc đặc biệt: 108 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới dự kiến đồng loạt được khánh thành, bàn giao, đưa vào sử dụng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng những ngôi trường ấy sẽ trở thành những “cột mốc mềm” về giáo dục vùng biên. Đằng sau những công trình mới là một chủ trương lớn nhằm tạo công bằng trong cơ hội giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền và đầu tư cho nguồn nhân lực của vùng biên trong tương lai.

Dự án mở rộng đường cao tốc đoạn Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh: VIẾT DŨNG

Hạ tầng mở đường cho tăng trưởng

Khi những tuyến đường, sân bay và công trình kết nối lần lượt về đích, kỳ vọng lớn hơn không chỉ là thêm những công trình mới mà là mở rộng không gian kinh tế, giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Hoạt động khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trước năm học mới 2026-2027.

Tấm thẻ nhỏ, điểm tựa lớn

Năm học 2026-2027 đang đến gần, cùng với những khoản chi đầu năm, bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những chính sách an sinh mà mỗi gia đình có con đang đi học cần chủ động chuẩn bị. Một tấm thẻ có thể cả năm không sử dụng, nhưng khi ốm đau, tai nạn hay mắc bệnh phải điều trị dài ngày, đó có thể là điểm tựa giúp gia đình giảm đi khoản chi phí y tế rất lớn.