Kinh tế thế giới đối mặt nhiều thách thức

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể sau sáu tháng xung đột tại Trung Đông, nhưng ít ổn định do xung đột địa - chính trị, giá năng lượng biến động mạnh, nợ công và lạm phát tăng.

Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES
Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES

Tác động từ nhiều phía

Phát biểu ý kiến tại cuộc họp báo mới đây, Người phát ngôn IMF Julie Kozack cho biết, kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự báo trước các cú sốc, nhất là về năng lượng. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh, triển vọng vẫn chịu nhiều rủi ro và sự bất định tiếp tục ở mức cao. Theo bà Kozack, kinh tế toàn cầu hiện chịu tác động từ hai chiều trái ngược. Một mặt, giá năng lượng và hàng hóa tăng tạo ra cú sốc về nguồn cung, gây sức ép lên hoạt động kinh tế và lạm phát. Mặt khác, chu kỳ đầu tư vào công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), đang tạo lực đẩy cho nhu cầu và tăng trưởng ở một số nền kinh tế. Tác động của hai xu hướng này khác nhau đáng kể giữa các quốc gia, tùy thuộc mức độ phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và vị trí trong chuỗi giá trị công nghệ.

IMF cảnh báo một số rủi ro lớn đối với kinh tế toàn cầu vẫn hiện hữu, gồm cú sốc năng lượng kéo dài, nợ công tăng cao và tiến trình giảm lạm phát bị chững lại. Những đánh giá mới nhất này phù hợp nhận định IMF đưa ra đầu tháng 9, rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 vẫn ở mức khoảng 3%. IMF cho hay, nền kinh tế thế giới đã hấp thụ cú sốc nguồn cung năng lượng tốt hơn dự kiến nhờ sử dụng các kho dự trữ dầu khí, khai thác thêm các nguồn năng lượng và các biện pháp điều chỉnh nhu cầu. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo cú sốc năng lượng chưa kết thúc, trong bối cảnh Eo biển Hormuz vẫn gần như đóng cửa và các kho dự trữ cần được bổ sung.

Một yếu tố đáng chú ý khác là làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Theo IMF, đầu tư mạnh vào AI, trong đó có các dự án điện nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng của các trung tâm và hệ thống AI, đang thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt tại Mỹ và một số nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ. Tuy nhiên, nhu cầu năng lượng tăng nhanh cũng tạo thêm sức ép đối với thị trường năng lượng trong bối cảnh nguồn cung vẫn chịu ảnh hưởng từ xung đột.

IMF trước đó dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3% trong năm 2026 và 3,4% trong năm 2027. Cơ quan này cho rằng, nền kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước tác động của xung đột, song lạm phát toàn cầu vẫn đáng quan ngại khi xu hướng giảm lạm phát đã chững lại. IMF đặc biệt lưu ý tình trạng nợ công. Theo đánh giá của Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva, nợ công toàn cầu hiện đã lên gần 100% GDP, vượt các mức từng ghi nhận sau Chiến tranh thế giới thứ hai và được dự báo tiếp tục tăng.

IMF cho rằng, việc củng cố khả năng chống chịu cần tiếp tục được ưu tiên, trong đó có khôi phục dư địa tài khóa, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Những yếu tố này sẽ ngày càng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu cùng lúc phải ứng phó các cú sốc địa - chính trị, biến động năng lượng và những thay đổi nhanh chóng do công nghệ AI tạo ra.

Một động lực tăng trưởng

IMF đánh giá, Ấn Độ tiếp tục giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế toàn cầu, khi nền kinh tế lớn nhất khu vực Nam Á ghi nhận mức tăng trưởng 7,8%, cao hơn dự báo. Bà Kozack ghi nhận kết quả tăng trưởng mới nhất của Ấn Độ vượt kỳ vọng của các chuyên gia IMF qua đó cho thấy, sức chống chịu đáng kể của nền kinh tế trước cú sốc giá năng lượng. Hoạt động dịch vụ sôi động hơn dự kiến cùng đà gia tăng của xuất khẩu đã tạo động lực chính cho sức tăng trưởng của Ấn Độ.

Theo số liệu chính thức, GDP của Ấn Độ tăng 7,8% trong giai đoạn từ tháng 4 - 6/2026. Kết quả này tiếp tục đưa Ấn Độ vào nhóm các nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới. IMF nhận định đà tăng trưởng mạnh của dịch vụ và xuất khẩu chứng tỏ nền kinh tế Ấn Độ vẫn duy trì được nền tảng tương đối vững chắc.

Tuy nhiên, giá dầu trở thành một trong những rủi ro lớn đối với triển vọng kinh tế của Ấn Độ. Quốc gia Nam Á phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu, do đó giá dầu thế giới tăng kéo theo chi phí nhập khẩu tăng sẽ gây sức ép lên lạm phát, đồng rupee và cán cân vãng lai. Bà Kozack cho biết, IMF đang đánh giá kỹ mức độ tác động của tình trạng giá dầu cao đối với nền kinh tế Ấn Độ và sẽ cập nhật dự báo tăng trưởng của nước này trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới (WEO) công bố vào tháng 10.

Có thể bạn quan tâm

Lễ khánh thành Trung tâm Việt Nam học tại Trường đại học Khon Kaen.

Lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam tại Thái Lan

Gìn giữ tiếng Việt trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài và mở rộng việc dạy tiếng Việt cho người nước ngoài là cách thiết thực để gìn giữ bản sắc, đồng thời giới thiệu văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Với người Việt xa quê, tiếng Việt giúp các thế hệ trẻ tiếp tục gắn bó với quê hương. Với người nước ngoài, học tiếng Việt cũng là cơ hội để hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Cảnh sát Thái Lan thông báo diễn biến vụ việc. Ảnh: THE NATION

Thái Lan mở rộng điều tra vụ gian lận thi tuyển công chức

Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vừa qua cho biết, các cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án gian lận trong kỳ thi tuyển công chức chính quyền địa phương năm 2025. Trong đó, tổng giá trị tài sản liên quan hành vi vi phạm đã bị thu giữ, phong tỏa lên tới 320,86 triệu baht (khoảng 9,9 triệu USD).

Biếm họa: PARESH NATH

“Mây đen” cực hữu

Việc đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) giành số ghế nhiều nhất trong Nghị viện bang Saxony-Anhalt không chỉ làm dấy lên lo ngại sâu sắc ở quốc gia là nền kinh tế lớn nhất châu Âu mà cả “lục địa già” nói chung, về sự trỗi dậy của lực lượng cực hữu.

Ảnh: MIRAGE NEWS

EU trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Thời tiết cực đoan ngày càng gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế, cơ sở hạ tầng và đời sống tại châu Âu, trong khi những tranh cãi và chia rẽ chính trị đang làm chậm nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Hệ quả tất yếu

Một số quốc gia phương Tây đã tung ra đòn trừng phạt nhằm vào Israel, liên quan những chính sách gây tranh cãi của Tel Aviv đối với khu Bờ Tây chiếm đóng trái phép và Dải Gazza của Palestine. Sau nhiều năm thực thi những hành động bị lên án, Nhà nước Do Thái đang trong tình trạng “một mình một chiếu” trước cộng đồng quốc tế.

Dữ liệu giấy tờ tùy thân dễ dàng bị đánh cắp. Ảnh: STOCK ADOBE

Thách thức về bảo mật thông tin

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra vụ đánh cắp và rao bán trên mạng hàng trăm triệu bản sao giấy tờ tùy thân của công dân Mỹ và Canada. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giả mạo danh tính và những hệ lụy khó lường khác.

Việt Nam là nước tiên phong trong việc ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Ảnh: MINH LÊ

Hợp tác để thích ứng với công nghệ

Việc ứng dụng phổ biến trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động của đời sống xã hội, đặc biệt là trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật đòi hỏi ASEAN cần tăng cường hợp tác nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư pháp, khả năng tiếp cận pháp luật và niềm tin trong khu vực.

Madagascar hỗ trợ nông dân trồng cà-phê. Ảnh: STOCK

Madagascar phát triển bền vững ngành cà-phê

Chính phủ Madagascar vừa công bố kế hoạch trồng cà-phê quy mô lớn với diện tích lên tới 100.000 ha, tập trung cải tạo các vùng trồng hiện hữu, đồng thời phát triển diện tích mới. Thông qua chương trình, đảo quốc Ấn Độ Dương này kỳ vọng tìm lại vị thế trên thị trường cà-phê thế giới sau nhiều năm sản lượng suy giảm.

Người dùng trên 16 tuổi tại Australia sẽ được bảo vệ tốt hơn. Ảnh: GETTYIMAGES

Australia kiểm soát nội dung mạng xã hội

Nhằm siết chặt quản lý nội dung khiêu dâm và ngăn chặn cổ súy tội phạm trên mạng, Australia trao thêm quyền cho người dùng mạng xã hội trên 16 tuổi lựa chọn không sử dụng các thuật toán định hướng nội dung.

Một tuyến đường cho người đi bộ và xe đạp tại Bogotá. Ảnh: THE GUARDIAN

Colombia thúc đẩy bình đẳng giới

Tại Thủ đô Bogotá của Colombia với khoảng 10 triệu dân, xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến, với gần 900.000 chuyến mỗi ngày, cao nhất ở Mỹ latin. Tuy nhiên, phụ nữ chỉ tham gia 28% số chuyến đi bằng xe đạp. Thực tế này đang thúc đẩy Bogotá triển khai các giải pháp nhằm khuyến khích phụ nữ sử dụng xe đạp và thu hẹp khoảng cách giới trong giao thông.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Hoạt động mở màn Lễ trao giải Ig Nobel. Ảnh: NPR

Khích lệ niềm say mê khoa học

Lễ trao giải thưởng Ig Nobel lần thứ 36 vừa diễn ra ngày 3/9 tại Zurich (Thụy Sĩ), tôn vinh những phát hiện khoa học kỳ lạ và đáng suy ngẫm. Trước thềm mùa giải Nobel thường bắt đầu từ giữa tháng 10 hằng năm, Ig Nobel trở thành một điểm nhấn thú vị, góp phần khích lệ niềm say mê và sự tò mò trong nghiên cứu khoa học.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Canh bạc” dầu mỏ

Thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Venezuela thoạt nhìn là một “món hời” khi trao cho Washington có cơ hội tiếp cận và kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu, tương đương khoảng 20% tổng trữ lượng dầu của Venezuela - quốc gia đang sở hữu kho dầu lớn nhất thế giới. Song, nếu tính toán chi ly thì thực tế lại không đã hẳn “ngon ăn”.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Biếm họa: FARES GARABET

Vòng đối đầu mới

Bất chấp xung đột leo thang, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian một lần nữa khẳng định, nước này không tìm kiếm chiến tranh, sẵn sàng đối thoại và hợp tác. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau sau khoảng một tháng yên tĩnh.

Ảnh: AP

Vai trò quan trọng của cảnh báo sớm

Hiệu trưởng Rajendra Dawadi (trong ảnh) của Trường trung học Tribhuvan Trishuli, huyện Nuwakot (Nepal) đang gây chú ý những ngày qua sau khi ông đã có quyết định giúp cứu sống hơn 900 học sinh chỉ ít phút trước khi ngôi trường bị lũ quét cuốn trôi. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của cảnh báo sớm và phản ứng kịp thời trong ứng phó thiên tai.

Phần lớn cử tri Iceland không muốn gia nhập EU. Ảnh: EPA

Iceland không tiếp tục đàm phán gia nhập EU

Iceland sẽ không nối lại đàm phán về việc gia nhập Liên minh châu Âu (EU), sau khi đa số cử tri bỏ phiếu phản đối trong cuộc trưng cầu ý dân cuối tuần trước. Đây được xem là đòn giáng mạnh không chỉ với nỗ lực của Chính phủ Iceland nhằm tiếp tục nỗ lực đưa nước này hội nhập EU, mà còn với cam kết của Liên minh cờ xanh sẵn sàng mở đường kết nạp Iceland.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Nhân viên của Halo Trust rà phá bom mìn tại Daraa. Ảnh: UNMAS

Bom mìn chưa nổ đe dọa hàng nghìn người dân

Theo CNN, trên các cánh đồng ở Daraa, miền nam Syria, hiện vẫn ngổn ngang chất nổ còn sót lại từ cuộc xung đột. Số liệu của tổ chức Halo Trust (Anh) cho thấy, ít nhất 800 người, trong đó gần 35% là trẻ em, đã thiệt mạng vì bom mìn chưa nổ kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào cuối năm 2024.

Thủ đô Damascus của Syria.Ảnh: WIKIPEDIA

Syria hướng tới tái thiết đất nước

Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tuyên bố quốc gia này đang từng bước khép lại một giai đoạn đau thương trong quá khứ, mở đường cho tái thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Tuyên bố được ông al-Sharaa đưa ra sau khi Mỹ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố.