Kinh tế thế giới đối mặt nhiều thách thức

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể sau sáu tháng xung đột tại Trung Đông, nhưng ít ổn định do xung đột địa - chính trị, giá năng lượng biến động mạnh, nợ công và lạm phát tăng.

Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES
Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES

Tác động từ nhiều phía

Phát biểu ý kiến tại cuộc họp báo mới đây, Người phát ngôn IMF Julie Kozack cho biết, kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự báo trước các cú sốc, nhất là về năng lượng. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh, triển vọng vẫn chịu nhiều rủi ro và sự bất định tiếp tục ở mức cao. Theo bà Kozack, kinh tế toàn cầu hiện chịu tác động từ hai chiều trái ngược. Một mặt, giá năng lượng và hàng hóa tăng tạo ra cú sốc về nguồn cung, gây sức ép lên hoạt động kinh tế và lạm phát. Mặt khác, chu kỳ đầu tư vào công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), đang tạo lực đẩy cho nhu cầu và tăng trưởng ở một số nền kinh tế. Tác động của hai xu hướng này khác nhau đáng kể giữa các quốc gia, tùy thuộc mức độ phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và vị trí trong chuỗi giá trị công nghệ.

IMF cảnh báo một số rủi ro lớn đối với kinh tế toàn cầu vẫn hiện hữu, gồm cú sốc năng lượng kéo dài, nợ công tăng cao và tiến trình giảm lạm phát bị chững lại. Những đánh giá mới nhất này phù hợp nhận định IMF đưa ra đầu tháng 9, rằng triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 vẫn ở mức khoảng 3%. IMF cho hay, nền kinh tế thế giới đã hấp thụ cú sốc nguồn cung năng lượng tốt hơn dự kiến nhờ sử dụng các kho dự trữ dầu khí, khai thác thêm các nguồn năng lượng và các biện pháp điều chỉnh nhu cầu. Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo cú sốc năng lượng chưa kết thúc, trong bối cảnh Eo biển Hormuz vẫn gần như đóng cửa và các kho dự trữ cần được bổ sung.

Một yếu tố đáng chú ý khác là làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI). Theo IMF, đầu tư mạnh vào AI, trong đó có các dự án điện nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng của các trung tâm và hệ thống AI, đang thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt tại Mỹ và một số nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ. Tuy nhiên, nhu cầu năng lượng tăng nhanh cũng tạo thêm sức ép đối với thị trường năng lượng trong bối cảnh nguồn cung vẫn chịu ảnh hưởng từ xung đột.

IMF trước đó dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3% trong năm 2026 và 3,4% trong năm 2027. Cơ quan này cho rằng, nền kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước tác động của xung đột, song lạm phát toàn cầu vẫn đáng quan ngại khi xu hướng giảm lạm phát đã chững lại. IMF đặc biệt lưu ý tình trạng nợ công. Theo đánh giá của Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva, nợ công toàn cầu hiện đã lên gần 100% GDP, vượt các mức từng ghi nhận sau Chiến tranh thế giới thứ hai và được dự báo tiếp tục tăng.

IMF cho rằng, việc củng cố khả năng chống chịu cần tiếp tục được ưu tiên, trong đó có khôi phục dư địa tài khóa, tăng cường an ninh năng lượng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Những yếu tố này sẽ ngày càng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu cùng lúc phải ứng phó các cú sốc địa - chính trị, biến động năng lượng và những thay đổi nhanh chóng do công nghệ AI tạo ra.

Một động lực tăng trưởng

IMF đánh giá, Ấn Độ tiếp tục giữ vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế toàn cầu, khi nền kinh tế lớn nhất khu vực Nam Á ghi nhận mức tăng trưởng 7,8%, cao hơn dự báo. Bà Kozack ghi nhận kết quả tăng trưởng mới nhất của Ấn Độ vượt kỳ vọng của các chuyên gia IMF qua đó cho thấy, sức chống chịu đáng kể của nền kinh tế trước cú sốc giá năng lượng. Hoạt động dịch vụ sôi động hơn dự kiến cùng đà gia tăng của xuất khẩu đã tạo động lực chính cho sức tăng trưởng của Ấn Độ.

Theo số liệu chính thức, GDP của Ấn Độ tăng 7,8% trong giai đoạn từ tháng 4 - 6/2026. Kết quả này tiếp tục đưa Ấn Độ vào nhóm các nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới. IMF nhận định đà tăng trưởng mạnh của dịch vụ và xuất khẩu chứng tỏ nền kinh tế Ấn Độ vẫn duy trì được nền tảng tương đối vững chắc.

Tuy nhiên, giá dầu trở thành một trong những rủi ro lớn đối với triển vọng kinh tế của Ấn Độ. Quốc gia Nam Á phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng nhập khẩu, do đó giá dầu thế giới tăng kéo theo chi phí nhập khẩu tăng sẽ gây sức ép lên lạm phát, đồng rupee và cán cân vãng lai. Bà Kozack cho biết, IMF đang đánh giá kỹ mức độ tác động của tình trạng giá dầu cao đối với nền kinh tế Ấn Độ và sẽ cập nhật dự báo tăng trưởng của nước này trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới (WEO) công bố vào tháng 10.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Tìm lại cơ hội hợp tác

Trong phát biểu mới nhất, Thủ tướng Anh Andy Burnham khẳng định, sẽ không đề xuất đưa Anh trở lại Liên minh châu Âu (EU) trong nhiệm kỳ Quốc hội hiện nay. Song, ông cho rằng, việc cải thiện hơn nữa quan hệ Anh-EU và nối lại các cơ hội hợp tác là cần thiết nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Ông Lula da Silva mừng chiến thắng. Ảnh: SHUTTER STOCK

Khẳng định vai trò “thuyền trưởng”

Ông Lula da Silva đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Brazil vòng hai ngày 25/10, qua đó tiếp tục lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin trong nhiệm kỳ thứ 4.

EMA trao văn bản Chấp thuận có điều kiện để nhập khẩu điện từ Việt Nam tại phiên khai mạc SIEW 2026.

Cuộc dịch chuyển trong hợp tác năng lượng Đông Nam Á

Phát biểu ý kiến tại phiên khai mạc Tuần lễ năng lượng quốc tế Singapore 2026 (SIEW), Tiến sĩ Fatih Birol - Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) - cho rằng: “Quy tắc vàng về an ninh năng lượng hiện nay là đa dạng hóa. Các quốc gia tuyệt đối không nên phụ thuộc vào một quốc gia, một tập đoàn hay một tuyến đường vận chuyển duy nhất”.

Mỹ điều nhóm tàu tác chiến Theodore Roosevelt tới Trung Đông. Ảnh: DEFENSEN NEWS

Nguy cơ tái phát xung đột ở Trung Đông

Những động thái tăng cường lực lượng, mở rộng danh sách mục tiêu và phối hợp quân sự giữa Mỹ và Israel đang làm dấy lên lo ngại một cuộc tấn công mới nhằm vào Iran có thể sớm xảy ra.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Gập ghềnh đàm phán ba bên

Việc Nga và Ukraine cùng “bật đèn xanh” cho đàm phán ba bên với Mỹ làm trung gian mở ra hy vọng mới về chấm dứt xung đột kéo dài hơn bốn năm qua. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình đầy chông gai, bởi khoảng cách lập trường, lợi ích giữa các bên vẫn rất lớn.

Bất chấp hiểm nguy, nhiều người vẫn tìm đến các mạng lưới tội phạm để di cư đến châu Âu. Ảnh: GETTY

Người di cư trong vòng xoáy trục lợi

Báo cáo công bố mới đây của Liên hợp quốc (LHQ) chỉ ra rằng, các mạng lưới đưa người di cư trái phép vào châu Âu đang thu về hàng trăm triệu USD mỗi năm, trong khi hàng nghìn người thiệt mạng hoặc mất tích trên biển. Dòng tiền bất hợp pháp cho thấy quy mô hoạt động của tội phạm và những rủi ro nghiêm trọng đối với người di cư.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Đối thoại thay đối đầu

Trong bối cảnh xung đột giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen leo thang, cộng đồng quốc tế tiếp tục bày tỏ quan ngại về tình hình, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tìm kiếm giải pháp đối thoại và bảo vệ dân thường.

Người dân Gaza đang thiếu lương thực nghiêm trọng. Ảnh: AL JAZEERA

Tình hình nhân đạo đáng lo ngại tại Gaza

Tình hình nhân đạo tại Dải Gaza của Palestine ngày càng đáng lo ngại khi thiếu hụt tài chính buộc LHQ cắt giảm mạnh viện trợ lương thực trước thềm mùa đông. Trong khi đó, công tác chuẩn bị triển khai Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF) tại Gaza vẫn tiếp tục bất chấp những ý kiến trong quá trình thực hiện kế hoạch hòa bình do Mỹ hậu thuẫn.

Quân đội Israel phá dỡ nhà của người Palestine ở Hebron. Ảnh: BBC NEWS

Israel triển khai chiến dịch quân sự tại Bờ Tây

Tình hình khu Bờ Tây căng thẳng sau khi Israel tuyên bố phong tỏa toàn diện, đồng thời triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm truy quét các phần tử khủng bố, buộc nhiều người Palestine phải rời nhà sơ tán. LHQ và nhiều nước bày tỏ lo ngại diễn biến này có thể đẩy Bờ Tây vào xung đột.

Biếm họa: LIU RUI

Bước leo thang đáng lo ngại

Trước những động thái đe dọa mới của Mỹ và Israel, Iran vẫn kiên định lập trường không khuất phục trước mọi sức ép từ bên ngoài, đồng thời cảnh báo sẽ có hành động đáp trả cứng rắn. Đây được xem là nấc thang căng thẳng mới trong cuộc xung đột đã kéo dài gần tám tháng qua tại Trung Đông.

Hai ứng cử viên Lula da Silva (bên trái) và Flávio Bolsonaro. Ảnh: BLOOMBERG

Trận “so găng” quyết định

Cuộc bầu cử Tổng thống Brazil bước vào vòng quyết định ngày 25/10 tới, với màn đối đầu được cho rất sít sao giữa đương kim Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva và ứng cử viên cánh hữu Flávio Bolsonaro, không chỉ quyết định ai sẽ là người đứng đầu nền kinh tế lớn nhất Mỹ latin mà còn định hình hướng đi của quốc gia này trong bốn năm tới.

Các ngành thương mại, logistics vẫn duy trì "Chỉ số Niềm tin kinh doanh" cao. Ảnh: ANH QUÂN

Chuyển hóa đà tăng trưởng thành cơ hội kinh doanh

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) quý III đạt 78,3 điểm. Chỉ số do đơn vị nghiên cứu độc lập DXL Research and Consulting thực hiện, dựa trên khảo sát các doanh nghiệp châu Âu đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Các nhà lãnh đạo thế giới trước giờ khai mạc Hội nghị COP17. Ảnh: CNBC

Thúc đẩy hành động bảo vệ thiên nhiên

Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (còn gọi là COP17) khai mạc tại Thủ đô Yerevan của Armenia, khởi động đợt đánh giá đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal. Các nhà lãnh đạo, nhà ngoại giao và giới chuyên gia quốc tế thảo luận cách thức đẩy nhanh nỗ lực chung nhằm ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học.

Paris muốn trở thành thành phố thân thiện với người đi xe đạp. Ảnh: XINHUA

Paris bảo đảm an toàn cho người đi xe đạp

Với khoản đầu tư 200 triệu euro, chính quyền Thủ đô Paris (Pháp) dự kiến mở rộng mạng lưới đường dành cho xe đạp và cải tạo 420 nút giao thông vào năm 2032. Kế hoạch hướng tới mục tiêu giảm tai nạn nghiêm trọng, bảo vệ người tham gia giao thông trong bối cảnh số người đi xe đạp tăng nhanh.

Diễn đàn quốc tế Á - Phi 2026.

Kết nối số, mở rộng hợp tác Nam bán cầu

Chuyển đổi số mở ra cơ hội thúc đẩy thương mại, chia sẻ tri thức và nâng cao năng lực phát triển cho các quốc gia Nam bán cầu. Tuy nhiên, chênh lệch về hạ tầng, kỹ năng và khả năng làm chủ công nghệ đòi hỏi các nước tăng cường hợp tác, hướng tới một không gian số công bằng, an toàn và bao trùm.

Biếm họa: LUO JIE

Khoản đầu tư ngược chiều

Trước thềm Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP17) diễn ra tại Armenia vào tuần tới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã kêu gọi các chính phủ ngừng trợ cấp cho hoạt động sản xuất nhiên liệu hóa thạch, nhấn mạnh đây là yếu tố chính đang khiến Trái đất nóng lên và phá hủy đa dạng sinh học.

Tang vật thu được từ các cơ sở lừa đảo của tội phạm mạng ở Ghana. Ảnh: UA NEWS

Chiến dịch triệt phá đường dây lừa đảo lớn ở Tây Phi

Lực lượng chức năng từ nhiều quốc gia châu Phi và các công ty công nghệ toàn cầu vừa phối hợp triệt phá mạng lưới tội phạm mạng tinh vi trải rộng khắp Tây Phi. Chiến dịch nhắm vào các băng nhóm lừa đảo xuyên quốc gia và vạch trần những đường dây tài chính phức tạp.

Biếm họa: YASSIN ALKHALIL

Một mũi tên nhắm nhiều đích

Thỏa thuận bán dầu diesel của Nga cho Mỹ không chỉ là giao dịch năng lượng nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu mà còn mở ra cơ hội để Moscow khôi phục nguồn thu, nới lỏng sức ép trừng phạt và gia tăng lợi thế ngoại giao.

Cảnh sát xuống đường trấn áp biểu tình bạo lực tại Marseille. Ảnh: FRANCE24

Làn sóng phản đối chi phí tăng cao ở châu Âu

Chi phí sinh hoạt tăng cao, cơ sở giáo dục và dịch vụ công cộng xuống cấp là nguyên nhân các cuộc biểu tình, kéo theo đụng độ và bạo lực tại Pháp cuối tuần qua. Làn sóng tuần hành, biểu tình cũng lan sang nhiều nước châu Âu, như Bỉ, Italy, Bồ Đào Nha, Albania…, tạo áp lực với các chính phủ trước kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Biếm họa: KENNY TOSH

Cú sốc bạo lực mới

Các vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabi do lực lượng Houthi tiến hành trong những ngày gần đây đã dẫn đến những đòn đáp trả gây nhiều thương vong. Trong khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, khu vực Trung Đông lại tiếp tục hứng chịu cú sốc bạo lực mới.

Buổi công bố hai chủ nhân Giải Nobel Kinh tế 2026. Ảnh: NOBELPRIZE.ORG

Nền tảng mới cho chính sách kinh tế

Giải Nobel Kinh tế năm 2026 vừa được trao cho hai nhà kinh tế học người Mỹ Robert E. Hall và Michael Woodford vì những đóng góp “đặt nền tảng kinh tế vi mô cho chính sách ổn định kinh tế vĩ mô”. Các nghiên cứu này giúp nâng cao hiệu quả điều hành trước những cú sốc và biến động kinh tế.