Quy hoạch đô thị thích ứng mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra thách thức đối với công tác quy hoạch, quản lý phát triển đô thị, nông thôn.

Thành phố Hà Nội sẽ rà soát điều chỉnh quy hoạch phù hợp mô hình mới.
Thành phố Hà Nội sẽ rà soát điều chỉnh quy hoạch phù hợp mô hình mới.

Tại Hà Nội, việc rà soát, điều chỉnh những quy hoạch không còn phù hợp; phát huy tính chủ động, linh hoạt của xã, phường mới sau sắp xếp trong giải quyết các vấn đề cụ thể và nâng cao năng lực là yêu cầu cấp thiết, đồng thời là giải pháp cho thời gian tới.

Theo kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, mô hình chính quyền địa phương hai cấp thay đổi sâu sắc cấu trúc đô thị, tác động trực tiếp đến công tác quy hoạch, quản lý và đầu tư phát triển đô thị-nông thôn trên phạm vi toàn quốc. Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, công tác lập quy hoạch và quản lý thực hiện quy hoạch cùng phát triển đô thị, nông thôn gặp không ít khó khăn, vướng mắc, nhất là trong việc phân quyền, phân cấp, khi thiếu cơ chế điều phối, giám sát và hỗ trợ kỹ thuật.

Ông Nguyễn Bá Nguyên, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội nhận định, việc sắp xếp xã, phường, thị trấn từ 526 đơn vị xuống 126 đơn vị đã “vẽ lại bản đồ đô thị” của Hà Nội. Đây là bước đổi mới quan trọng, tạo nhiều thuận lợi cho công tác quản lý quy hoạch-kiến trúc của Thủ đô, phát huy tính chủ động, linh hoạt của xã, phường mới trong giải quyết các vấn đề cụ thể.

Thời gian tới, Hà Nội sẽ rà soát và điều chỉnh quy hoạch phù hợp với thực tiễn mới. Đơn cử như bổ sung khu trung tâm các xã mới, các quỹ đất công cộng, công viên cây xanh… Theo các chuyên gia, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra một số thách thức và thành phố cần thời gian để hoàn thiện. Nổi bật vấn đề về cơ chế phối hợp giữa hai cấp, tránh chồng chéo, bảo đảm sự đồng bộ trong bối cảnh Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đã phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho cấp xã. Với sự chỉ đạo sát sao của thành phố và sự phối hợp đồng bộ của các sở, ngành, đây là thời điểm thuận lợi để Hà Nội nâng cao chất lượng quản lý quy hoạch-kiến trúc.

Để triển khai thực hiện hiệu quả các đồ án quy hoạch lớn của Thủ đô, Sở Quy hoạch- Kiến trúc đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Kế hoạch cụ thể hóa Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 với mục tiêu đưa quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển.

Trọng tâm của kế hoạch là rà soát, lập mới, điều chỉnh các đồ án quy hoạch quan trọng như: quy hoạch chung xã, quy hoạch phân khu đô thị và khu chức năng; quy hoạch không gian ngầm và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật làm cơ sở triển khai các dự án phát triển hạ tầng kỹ thuật khung... phủ kín quy hoạch ở cấp độ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu làm cơ sở triển khai lập quy hoạch chi tiết và dự án đầu tư theo quy định.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2025-2027, thành phố ưu tiên hoàn thành các quy hoạch chung xã và phân khu đô thị. Thành phố sẽ kiểm tra, giám sát việc thực hiện định kỳ sáu tháng/lần, gắn với các tiêu chí cụ thể về tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn. “Trong quá trình thực hiện lập quy hoạch, các dự án đầu tư vẫn tiếp tục triển khai theo hiện hành và phù hợp với quy hoạch mới, bảo đảm không gián đoạn công tác quy hoạch và dự án đầu tư xây dựng”, ông Nguyễn Bá Nguyên nói.

Theo đánh giá chung của nhiều chuyên gia, các địa phương đang gặp nhiều vấn đề khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Việc phân quyền, phân cấp có nơi, có lúc chưa rõ ràng; phân bổ nguồn lực vướng mắc khi quy mô các xã, phường có chênh lệch; thiếu năng lực quản lý đô thị, thiếu nguồn nhân lực chất lượng về quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng; cơ chế tổ chức chưa phù hợp với quản lý đô thị; thiếu công cụ quản lý hiện đại, dữ liệu quy hoạch số, GIS, nền tảng quản lý đô thị thông minh…

Tuy nhiên, chính quyền thành phố Hà Nội đã sớm đánh giá, nhìn nhận những vấn đề này và chỉ đạo xây dựng kế hoạch thực hiện, đầu tư. Với sự chủ động, thành phố sẽ kịp thời khắc phục những hạn chế, phát sinh; tạo ra những bước chuyển biến, thích ứng, đáp ứng yêu cầu công tác quy hoạch, quản lý phát triển theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Có thể bạn quan tâm

Trạm Y tế phường Yên Hòa khám sức khỏe miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nguyễn Siêu.

Khám sức khỏe miễn phí cho trẻ em trước năm học mới

Thành phố Hà Nội đang tích cực triển khai đợt khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn bộ hơn 2,2 triệu trẻ em mầm non và học sinh phổ thông trên địa bàn, nhằm chủ động chăm sóc, nâng cao sức khỏe ban đầu cho các em ngay trước thềm năm học mới.

Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc xã Cổ Đô trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho gia đình bà Nguyễn Thị Lý.

Lan tỏa yêu thương từ mái nhà tình nghĩa

Ngôi nhà mới đang hình thành trên mảnh đất nhỏ của gia đình bà Hoàng Thị Lịch, hội viên phụ nữ thôn Phú Thịnh, xã Cổ Đô (Hà Nội). Tiếng máy trộn bê-tông, tiếng trò chuyện rộn rã trong những ngày thi công công trình khiến niềm vui như lan tỏa khắp xóm nhỏ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án nhà ở xã hội Tiên Dương 2, tại xã Phúc Thịnh, Thành phố Hà Nội.

Đẩy mạnh xây dựng nhà ở xã hội

Với quyết tâm hoàn thành mục tiêu phát triển 120.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hà Nội phấn đấu khởi công hơn 110 dự án từ nay đến cuối năm 2026, đồng thời hoàn thành tối thiểu 18.700 căn hộ, hướng tới cung ứng khoảng 25.000 đến 27.000 căn hộ ra thị trường.

Tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội đi vào vận hành (Ảnh VGP)

Nguồn cung nhà ở dịch chuyển theo các hành lang phát triển mới

Nguồn cung nhà ở của Hà Nội đang có sự chuyển dịch vị trí khi phạm vi phát triển đô thị dần mở rộng ra ngoài khu vực nội đô. Xu hướng này phản ánh định hướng phát triển dài hạn của Hà Nội theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm và tăng cường liên kết vùng được xác định trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tùng Thiện Nguyễn Viết Đạt (đứng giữa) trực tiếp livestream bán hàng.

Khi lãnh đạo xã, phường “lên sóng” bán hàng

Thời gian gần đây, nhiều lãnh đạo xã, phường tại Hà Nội trực tiếp “lên sóng” livestream cùng người dân nhằm quảng bá sản phẩm OCOP và làng nghề truyền thống của địa phương. Đây là đòn bẩy quan trọng để phát triển kinh tế số từ cơ sở, nâng tầm giá trị những sản vật quê hương.

Bài toán quản trị trường học quy mô lớn sau sắp xếp

Là một trong 15 tỉnh, thành phố được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn thí điểm sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, Hà Nội đặt mục tiêu giảm hơn 50% đầu mối trường học, từ hơn 2.150 trường xuống còn 1.015 trường với tiêu chí giảm đầu mối, tăng nguồn lực phát triển.

Một tiết học của học sinh Trường trung học cơ sở Gia Thụy (phường Bồ Đề, Hà Nội).

Xây dựng lộ trình miễn phí sách giáo khoa

Thực hiện quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 của Chính phủ, Thành phố Hà Nội đang tích cực xây dựng kế hoạch triển khai. Chính sách này sẽ giúp giảm chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện để học sinh có điều kiện học tập tốt.

Thúc đẩy kinh tế thể thao

Những sự kiện thể thao thu hút lượng lớn vận động viên, huấn luyện viên và khán giả đang diễn ra với tần suất ngày một dày đặc hơn tại Hà Nội.

Một buổi đọc sách của các em nhỏ xã Liên Minh tại Thư viện Hạnh phúc.

Thư viện Hạnh phúc lan tỏa văn hóa đọc

Từ một không gian đọc sách miễn phí được thành lập tháng 7/2022 với 11 thành viên ban đầu, Thư viện Hạnh phúc tại xã Liên Minh (Hà Nội) do chị Trần Thị Ngọc Thúy và các thành viên sáng lập đã dần trở thành điểm sinh hoạt văn hóa.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm (Ảnh Ngọc Anh)

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn cháy, nổ

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Thành phố Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực khi đã giảm được hơn 35% số vụ cháy.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 1, phường Đông Ngạc, Hà Nội (Ảnh ĐỖ TÂM)

Tiên phong kiến tạo quỹ nhà ở cho thuê

Phát triển quỹ nhà ở cho thuê là hướng đi căn cơ, dài hạn nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt chỗ ở hiện nay, đồng thời tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển nhà ở của Thành phố Hà Nội.

Khách tham quan xem hoạt cảnh về đồng chí Trần Bình, một tấm gương ngời sáng về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân trong khai mạc trưng bày tổ chức vào ngày 12/8.

“Tâm son, chí thép” của người chiến sĩ Công an nhân dân

Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công cũng chính là ngày lực lượng Công an nhân dân ra đời. 81 năm xây dựng, trưởng thành, các chiến sĩ công an đã có nhiều đóng góp và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng, phát triển đất nước và bình yên cuộc sống.

Phiên livestream quảng bá du lịch, các sản phẩm OCOP của xã Đoài Phương thu hút hơn 600 người xem trực tiếp.

Chuyển đổi số gắn với thực tiễn cơ sở

Thay vì phải đến cửa hàng, cầm tiền mặt để mua sắm như trước, nhiều người dân phường Xuân Phương (Hà Nội) giờ đây chỉ cần mở điện thoại, theo dõi một phiên livestream, lựa chọn sản phẩm, quét mã QR để thanh toán và nhận hàng ngay tại nhà.

Điểm trung chuyển đón, trả khách trên phố Bà Triệu (Ảnh TRÍ DŨNG)

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Vùng phát thải thấp

Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khảo sát về hệ thống các điểm trông giữ xe và việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện Vùng phát thải thấp.

Lực lượng chức năng tham gia hộ đê hữu sông Cầu, địa bàn xã Đa Phúc, năm 2025 (Ảnh MINH ANH)

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dự báo tình hình thời tiết trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố cực đoan, khó lường. Thành phố đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai.

Một tiết học của các em học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ (phường Giảng Võ).

Sẵn sàng bước vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành giáo dục và đào tạo Thủ đô. Đây là năm học đầu tiên Hà Nội thực hiện sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chương trình giáo dục, chuyển đổi số...

Chú trọng đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thời gian qua, công tác đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo được các cấp, ngành Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm và thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, thành phố đã giải quyết được nhiều việc mới, việc khó, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, góp phần quan trọng phát triển Thủ đô.

Phụ nữ xã Chuyên Mỹ thu gom phế liệu gây quỹ giúp đỡ người khó khăn.

Nhịp cầu gắn kết yêu thương

Biến phế liệu thành nguồn quỹ giúp đỡ người khó khăn, những mô hình “Biến rác thành tiền” ở nhiều địa phương của Hà Nội đồng thời còn tạo nên một giá trị bền vững hơn là hình thành thói quen sống xanh, khơi dậy tinh thần sẻ chia và vun đắp trách nhiệm cộng đồng từ những việc làm giản dị mỗi ngày.

Một buổi liên hoan tại lớp của các em học sinh trường Trung học cơ sở Thạch Bàn (phường Long Biên, Hà Nội).

Kiểm soát an toàn thực phẩm học đường bằng công nghệ

Từ năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội triển khai Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú. Thông qua hệ thống này, thành phố mong muốn chăm lo tốt hơn cho sự phát triển thể chất của học sinh Thủ đô.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tam Hưng kiểm tra, đôn đốc công tác làm sạch dữ liệu đất đai trên địa bàn (Ảnh NGỌC ÁNH)

Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu đất đai

Xã Tam Hưng (Hà Nội) đang tập trung lực lượng làm việc ba ca, chia nhiều mũi đến các hộ gia đình, quyết tâm hoàn thành chiến dịch “45 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai”. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã nâng cao hơn nữa công tác quản lý đất đai trên địa bàn.

Festival đã đem đến những màn trình diễn ấn tượng và giới thiệu nhiều nét tinh hoa của nền võ học Thăng Long-Hà Nội, võ học Việt Nam.

Phát huy tinh thần thượng võ Thăng Long-Hà Nội

Những màn trình diễn võ thuật trong Festival Võ thuật quốc tế 2026 tổ chức cuối tuần qua tại di tích Hoàng thành Thăng Long đã tôn vinh tinh thần thượng võ của Thăng Long-Hà Nội. Thành phố Hà Nội mong muốn tạo ra một sự kiện võ thuật quốc tế quy mô lớn, góp phần thiết thực phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuyến cống thoát nước thuộc Dự án xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây tại phường Long Biên, Hà Nội. (Ảnh BẢO LONG)

Đầu tư hệ thống thoát nước theo quy hoạch

Với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, công tác thoát nước của Hà Nội sẽ được đầu tư theo hướng thông minh, đồng bộ và gắn với thực thi quy hoạch.

Hiệu quả bước đầu trong triển khai vùng phát thải thấp

Sau hơn một tháng triển khai, đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1, Thành phố Hà Nội được đông đảo người dân đồng thuận, ủng hộ. Ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng phương tiện xanh để giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí từng bước được nâng cao.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra thực địa Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh, Hà Nội (Ảnh: VIẾT THÀNH)

Gia hạn thời gian hoàn thiện điều kiện khởi công Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và 5 dự án lớn khác

Ngày 10/8, tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua Nghị quyết về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với 6 dự án đầu tư triển khai theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.