Quy hoạch đô thị thích ứng mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra thách thức đối với công tác quy hoạch, quản lý phát triển đô thị, nông thôn.

Thành phố Hà Nội sẽ rà soát điều chỉnh quy hoạch phù hợp mô hình mới.
Thành phố Hà Nội sẽ rà soát điều chỉnh quy hoạch phù hợp mô hình mới.

Tại Hà Nội, việc rà soát, điều chỉnh những quy hoạch không còn phù hợp; phát huy tính chủ động, linh hoạt của xã, phường mới sau sắp xếp trong giải quyết các vấn đề cụ thể và nâng cao năng lực là yêu cầu cấp thiết, đồng thời là giải pháp cho thời gian tới.

Theo kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, mô hình chính quyền địa phương hai cấp thay đổi sâu sắc cấu trúc đô thị, tác động trực tiếp đến công tác quy hoạch, quản lý và đầu tư phát triển đô thị-nông thôn trên phạm vi toàn quốc. Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, công tác lập quy hoạch và quản lý thực hiện quy hoạch cùng phát triển đô thị, nông thôn gặp không ít khó khăn, vướng mắc, nhất là trong việc phân quyền, phân cấp, khi thiếu cơ chế điều phối, giám sát và hỗ trợ kỹ thuật.

Ông Nguyễn Bá Nguyên, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội nhận định, việc sắp xếp xã, phường, thị trấn từ 526 đơn vị xuống 126 đơn vị đã “vẽ lại bản đồ đô thị” của Hà Nội. Đây là bước đổi mới quan trọng, tạo nhiều thuận lợi cho công tác quản lý quy hoạch-kiến trúc của Thủ đô, phát huy tính chủ động, linh hoạt của xã, phường mới trong giải quyết các vấn đề cụ thể.

Thời gian tới, Hà Nội sẽ rà soát và điều chỉnh quy hoạch phù hợp với thực tiễn mới. Đơn cử như bổ sung khu trung tâm các xã mới, các quỹ đất công cộng, công viên cây xanh… Theo các chuyên gia, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra một số thách thức và thành phố cần thời gian để hoàn thiện. Nổi bật vấn đề về cơ chế phối hợp giữa hai cấp, tránh chồng chéo, bảo đảm sự đồng bộ trong bối cảnh Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đã phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho cấp xã. Với sự chỉ đạo sát sao của thành phố và sự phối hợp đồng bộ của các sở, ngành, đây là thời điểm thuận lợi để Hà Nội nâng cao chất lượng quản lý quy hoạch-kiến trúc.

Để triển khai thực hiện hiệu quả các đồ án quy hoạch lớn của Thủ đô, Sở Quy hoạch- Kiến trúc đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Kế hoạch cụ thể hóa Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 với mục tiêu đưa quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển.

Trọng tâm của kế hoạch là rà soát, lập mới, điều chỉnh các đồ án quy hoạch quan trọng như: quy hoạch chung xã, quy hoạch phân khu đô thị và khu chức năng; quy hoạch không gian ngầm và quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật làm cơ sở triển khai các dự án phát triển hạ tầng kỹ thuật khung... phủ kín quy hoạch ở cấp độ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu làm cơ sở triển khai lập quy hoạch chi tiết và dự án đầu tư theo quy định.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2025-2027, thành phố ưu tiên hoàn thành các quy hoạch chung xã và phân khu đô thị. Thành phố sẽ kiểm tra, giám sát việc thực hiện định kỳ sáu tháng/lần, gắn với các tiêu chí cụ thể về tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn. “Trong quá trình thực hiện lập quy hoạch, các dự án đầu tư vẫn tiếp tục triển khai theo hiện hành và phù hợp với quy hoạch mới, bảo đảm không gián đoạn công tác quy hoạch và dự án đầu tư xây dựng”, ông Nguyễn Bá Nguyên nói.

Theo đánh giá chung của nhiều chuyên gia, các địa phương đang gặp nhiều vấn đề khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Việc phân quyền, phân cấp có nơi, có lúc chưa rõ ràng; phân bổ nguồn lực vướng mắc khi quy mô các xã, phường có chênh lệch; thiếu năng lực quản lý đô thị, thiếu nguồn nhân lực chất lượng về quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng; cơ chế tổ chức chưa phù hợp với quản lý đô thị; thiếu công cụ quản lý hiện đại, dữ liệu quy hoạch số, GIS, nền tảng quản lý đô thị thông minh…

Tuy nhiên, chính quyền thành phố Hà Nội đã sớm đánh giá, nhìn nhận những vấn đề này và chỉ đạo xây dựng kế hoạch thực hiện, đầu tư. Với sự chủ động, thành phố sẽ kịp thời khắc phục những hạn chế, phát sinh; tạo ra những bước chuyển biến, thích ứng, đáp ứng yêu cầu công tác quy hoạch, quản lý phát triển theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Có thể bạn quan tâm

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.