Chiều 21/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã tiến hành phiên thảo luận quan trọng tại hội trường về dự án Luật Phá sản (sửa đổi).
Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Phá sản; đồng thời cho rằng dự thảo Luật lần này đã thể hiện một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đặc biệt là nguyên tắc ưu tiên phục hồi và hài hòa lợi ích của các bên liên quan góp phần quan trọng vào việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, lành mạnh hóa nền kinh tế theo tinh thần của các nghị quyết Trung ương.
Quy định rõ chính sách Nhà nước trong phục hồi, phá sản doanh nghiệp
Về nguyên tắc cơ bản và chính sách Nhà nước (Điều 3 và Điều 4), đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ đồng tình với việc bổ sung nguyên tắc cơ bản và chính sách Nhà nước trong phục hồi, phá sản doanh nghiệp.
Song, để cam kết hỗ trợ về thuế, tín dụng, lãi suất, đất đai thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị cần quy định rõ hơn thời điểm và cơ quan chịu trách nhiệm ban hành các chính sách cụ thể.
“Nếu chỉ giao Chính phủ hướng dẫn thì có thể chậm trễ, làm giảm hiệu quả của thủ tục phục hồi vốn cần triển khai nhanh để giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn”, đại biểu nêu ý kiến.
Theo đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) việc thực hiện chính sách của Nhà nước về đất đai, về tín dụng, về hỗ trợ đối với các doanh nghiệp, hợp tác xã có khả năng bị phá sản hoặc có khả năng phục hồi lại được là hết sức cần thiết. Đây là một chính sách nhân văn, tạo điều kiện thuận lợi cho những doanh nghiệp do làm ăn thua lỗ hoặc vì lý do nào khác mà bị mất khả năng thanh toán về thuế, về ngân hàng hoặc bất động sản thì Nhà nước hỗ trợ. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng hỗ trợ như thế nào, ra sao thì cần quy định chi tiết, rành mạch, rõ ràng: cấp nào hỗ trợ, cấp xã, cấp tỉnh hay cấp Trung ương hay thực hiện theo Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp,..
Hoàn thiện quy định giải quyết tranh chấp trong thủ tục phá sản, bảo đảm minh bạch
Tại khoản 2 Điều 60 dự thảo Luật Phá sản (sửa đổi) quy định "Tòa án đang giải quyết phá sản giải quyết toàn bộ các tranh chấp mà tòa án, trọng tài đã đình chỉ và các tranh chấp liên quan đến doanh nghiệp, hợp tác xã phát sinh trong quá trình giải quyết phá sản".
Đại biểu Lý Văn Huấn (Đoàn Thái Nguyên) nhận định quy định này là phù hợp. Tuy nhiên, theo đại biểu, cần bổ sung kết quả giải quyết bằng bản án, quyết định của tòa án, nếu bản án quyết định này có vi phạm thì Viện kiểm sát có quyền kháng nghị.
Theo đại biểu Phạm Văn Hòa, quy định tòa án thực hiện giải quyết theo thủ tục rút gọn trong trường hợp đặc biệt là cần thiết, nhằm giải quyết việc tranh chấp hoặc giải quyết thủ tục phá sản, phục hồi của doanh nghiệp, hợp tác xã được thực hiện nhanh chóng. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, thực hiện nhiệm vụ này cần có quy định cụ thể, đồng thời nếu chưa xác định được rõ ràng và chưa có kháng nghị của Viện kiểm sát thì Tòa án cũng nên xem xét lại.
Tại khoản 2 Điều 60 dự thảo Luật quy định Thẩm phán mở phiên họp giải quyết tranh chấp liên quan tài sản và quyết định này có hiệu lực ngay, về nội dung này, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị cần quy định rõ hơn thẩm quyền, căn cứ và quy trình để Chánh án xem xét lại quyết định của thẩm phán, tránh tùy tiện và bảo đảm tính minh bạch.
Cuối phiên thảo luận, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng đã phát biểu giải trình làm rõ nội dung các đại biểu quan tâm.
Về chính sách của Nhà nước trong phục hồi, phá sản, Chánh án cho hay, có một số ý kiến đại biểu đề nghị bổ sung các quy định cụ thể.
“Tòa án nhân dân tối cao xin tiếp thu và đề xuất sẽ thể hiện trong dự thảo Luật theo hướng giao cho Chính phủ trình cơ quan có thẩm quyền hoặc Chính phủ sẽ ban hành các cơ chế, chính sách cụ thể quy định tại khoản 2 Điều 4, theo hướng chỉ quy định khung, Chính phủ và cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành các quy định cụ thể” - Chánh án thông tin.
Làm rõ những băn khoăn về tiêu chí kinh nghiệm của Quản tài viên, Chánh án Nguyễn Văn Quảng khẳng định sự cần thiết quy định tiêu chí kinh nghiệm của Quản tài viên bởi trên thực tiễn, hầu như không có một vụ phá sản nào có tính chất giống nhau. Tính phức tạp của các vụ phá sản là rất lớn. Do đó, đòi hỏi Quản tài viên phải là người rất kinh nghiệm.
Theo Chánh án Nguyễn Văn Quảng, nếu không có đánh giá về kinh nghiệm, chất lượng giải quyết vụ việc sẽ khó được bảo đảm, đặc biệt trong các vụ phục hồi, nơi các giải pháp cần sự chuyên môn sâu và khả năng điều hành thực tế.
Vì vậy, Chánh án đề nghị giữ lại quy định Thẩm phán trong quá trình lựa chọn, chỉ định Quản tài viên phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình bằng cách đánh giá được Quản tài viên đó có đủ kinh nghiệm, năng lực để giải quyết vụ việc một cách phù hợp hay không.
