Thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, đến hết năm 2025, cả nước có gần 98 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, đạt tỷ lệ bao phủ 95,16% dân số. Số lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đạt hơn 195,1 triệu lượt, tăng 11,5 triệu lượt (6,5%) so với năm 2024. Tổng số chi đề nghị thanh toán bảo hiểm y tế lên tới 166,4 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 23,5 nghìn tỷ đồng, tương ứng mức tăng 16,43%.
Đáng chú ý, Quỹ Bảo hiểm y tế hiện đang chi trả cho khoảng 7,98 triệu người tăng huyết áp, hơn 400 nghìn trường hợp can thiệp tim mạch, hơn 3,3 triệu người mắc đái tháo đường, hơn 1,1 triệu người bệnh hô hấp mạn tính và gần 500 nghìn bệnh nhân ung thư.
Trong năm 2025, riêng các bệnh không lây nhiễm ghi nhận khoảng 51 triệu lượt khám, chữa bệnh, tăng hơn 4 triệu lượt (8,6%) so với năm trước, với tổng chi phí thanh toán lên tới 19,85 nghìn tỷ đồng, tăng 17,82%.
Những con số này phản ánh rõ xu hướng gia tăng nhanh chóng của chi phí điều trị các bệnh mạn tính, đồng thời cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với Quỹ Bảo hiểm y tế, đặc biệt là gánh nặng từ bệnh đái tháo đường và các bệnh lý chuyển hóa. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý, chuyển từ điều trị đơn lẻ sang quản lý tổng thể, từ bị động sang chủ động trong phòng ngừa và kiểm soát bệnh tật.
Đây là thông tin từ hội thảo “Hướng tới hệ thống bảo hiểm y tế bền vững tại Việt Nam: Phát triển và khai thác dữ liệu nhằm hỗ trợ cách tiếp cận toàn diện trong quản lý bệnh lý rối loạn chuyển hóa” do Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam tổ chức diễn ra ngày 16/4.
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh hệ thống y tế Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn từ sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh không lây nhiễm, đòi hỏi những giải pháp quản lý chi phí hiệu quả, đồng thời bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế và tính bền vững của quỹ.
Theo Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Đức Hòa, trong những năm qua, chính sách bảo hiểm y tế không ngừng được hoàn thiện, từng bước khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội. Nhờ đó, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân ngày càng được mở rộng, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe.
Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, hệ thống bảo hiểm y tế đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực gia tăng từ các bệnh không lây nhiễm như béo phì, đái tháo đường, tim mạch và bệnh thận mạn tính. Đây là nhóm bệnh có xu hướng gia tăng nhanh, thời gian điều trị kéo dài suốt đời và chi phí cao, tác động trực tiếp đến khả năng cân đối, bền vững của Quỹ Bảo hiểm y tế.
Tại hội thảo, đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và điều trị.
Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống hướng dẫn chuyên môn, tập trung ban hành các quy định về quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu khám, chữa bệnh phục vụ công tác giám sát và điều trị.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn, chuẩn hóa mã hóa lâm sàng và chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm quản lý liên tục đối với các bệnh lý chuyển hóa, qua đó nâng cao chất lượng thông tin trong toàn hệ thống. Đồng thời, tăng cường kiểm soát chất lượng dữ liệu thông qua các cơ chế tài chính và quản lý phù hợp, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và minh bạch của dữ liệu khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Cùng với các giải pháp trên, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các công cụ phân tích và hệ thống cảnh báo sớm cũng được xác định là yếu tố then chốt, góp phần hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, giám định và điều trị, hướng tới mục tiêu sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế an toàn, hiệu quả và bền vững.
