Phối hợp điều độ, vận hành lưới điện truyền tải trước áp lực gia tăng nguồn năng lượng tái tạo

Với tốc độ phát triển nhanh của các nguồn điện năng lượng tái tạo, hệ thống truyền tải điện quốc gia tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đang đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ, đồng bộ hơn nữa giữa các đơn vị điều độ, truyền tải và các nhà máy phát điện nhằm bảo đảm an toàn, ổn định cho hệ thống điện quốc gia.

Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 1,2,3 tại Gia Lai.
Nhà máy điện mặt trời Phù Mỹ 1,2,3 tại Gia Lai.

Áp lực vận hành lưới truyền tải

Nam Trung Bộ và Tây Nguyên là những khu vực có điều kiện tự nhiên thuận lợi, tạo đà cho sự bùng nổ của các dự án điện mặt trời và điện gió trong những năm gần đây. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh này cũng đặt lưới điện truyền tải trước áp lực lớn khi nhu cầu truyền tải tăng cao và diễn ra thường xuyên.

Theo Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3), đến nay đơn vị đang phụ trách quản lý lưới điện khu vực trên, hiện có 105 nhà máy điện năng lượng tái tạo với tổng công suất lắp đặt 7.138,89MW được tiếp nhận vận hành với lưới điện đơn vị đang phụ trách. Trong đó, các địa phương có mật độ dự án cao gồm Khánh Hòa (31 nhà máy), Lâm Đồng (27 nhà máy), Gia Lai (24 nhà máy) và Đắk Lắk (23 nhà máy).

Việc các nhà máy đấu nối với nhiều hình thức khác nhau: từ chuyển tiếp vào lưới truyền tải, đấu nối trực tiếp tại thanh cái trạm biến áp đến đấu nối vào lưới 110kV của các điện lực địa phương đã làm gia tăng đáng kể độ phức tạp trong công tác quản lý, vận hành hệ thống.

Phó Giám đốc PTC3 Hồ Công cho biết, lưới điện truyền tải khu vực hiện nay chủ yếu được thiết kế theo cấu trúc truyền thống, phục vụ giải tỏa công suất cho các cụm nhà máy nhiệt điện và thủy điện quy mô lớn. Mặc dù hạ tầng lưới điện đã và đang được đầu tư mở rộng, song khả năng truyền tải linh hoạt để thích ứng với đặc tính phát điện biến thiên, phụ thuộc thời tiết của năng lượng tái tạo vẫn còn hạn chế.

Hệ quả là tình trạng khó khăn trong giải tỏa công suất thường xuyên xảy ra, nhất là vào các khung giờ cao điểm khi bức xạ mặt trời và cường độ gió đạt mức cao. Nhu cầu truyền tải vì thế tăng đột biến, gây áp lực lớn lên thiết bị và lực lượng quản lý, vận hành lưới điện.

An toàn hệ thống điện là nguyên tắc xuyên suốt

Trước những thách thức này, Phó Tổng Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) Nguyễn Quốc Trung nhấn mạnh yêu cầu giữ vững kỷ luật vận hành hệ thống điện, tốc độ gia tăng nguồn điện, đặc biệt là năng lượng tái tạo, đang nhanh hơn tiến độ đầu tư, nâng cấp lưới truyền tải. Tình trạng “lệch pha” này đã xuất hiện từ năm 2019 và được dự báo sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới.

ah9i2997-3991.jpg
Ông Nguyễn Quốc Trung Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện
và thị trường điện quốc gia (NSMO).

Quan điểm nhất quán của cơ quan điều độ là coi an toàn hệ thống điện quốc gia là “giới hạn cứng”, tuyệt đối không đánh đổi an toàn vì mục tiêu giải tỏa công suất, tiến độ dự án hay lợi ích kinh tế riêng lẻ. Khi một nhà máy điện đã đấu nối vào lưới truyền tải, nhà máy đó trở thành bộ phận hữu cơ của hệ thống điện quốc gia; mọi tồn tại, sai sót kỹ thuật trong vận hành tại nhà máy cũng chính là tồn tại của toàn hệ thống và cần được xử lý nghiêm túc, kịp thời.

Thực tế cho thấy, chất lượng vận hành hệ thống không chỉ phụ thuộc vào năng lực của đội ngũ điều độ viên mà còn gắn chặt với ý thức chấp hành kỷ luật kỹ thuật và trách nhiệm của từng chủ thể tham gia. Đại diện nhiều nhà máy điện mặt trời cho rằng, việc tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ dữ liệu dự báo công suất và chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa điều độ-truyền tải-nhà máy điện là giải pháp căn cơ nhằm hạn chế rủi ro, giảm thiểu thiệt hại do cắt giảm công suất.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, ông Nguyễn Lê Anh Khoa, Phó Giám đốc Nhà máy Điện gió Nhơn Hòa 1 cho biết, năm 2025 là giai đoạn cao điểm khi nhà máy vừa phải bảo đảm vận hành an toàn, ổn định, vừa triển khai các hạng mục kỹ thuật phức tạp liên quan đến nâng cấp kết nối từ lưới 220kV lên cấp điện áp 500kV. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, hỗ trợ kỹ thuật sát sao từ các cấp điều độ và đơn vị truyền tải.

Trong khi đó, ông Hồ Ngọc Quân, đại diện Nhà máy Điện mặt trời Nhị Hà cho rằng, việc tuân thủ nghiêm lệnh điều độ, đồng thời duy trì cơ chế đối thoại, trao đổi định kỳ đã giúp đơn vị chủ động phòng ngừa nguy cơ sự cố, rút ngắn thời gian cắt điện sửa chữa và tối ưu hóa sản lượng điện.

Để từng bước tháo gỡ nút thắt giải tỏa công suất, năm 2025, PTC3 tập trung nguồn lực triển khai 10 dự án hạ tầng điện trọng điểm, được xem là những “mạch máu” quan trọng nhằm khơi thông dòng chảy năng lượng sạch tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Song song với đầu tư hạ tầng, ngành điện cũng đẩy mạnh các giải pháp công nghệ và quản trị. Trọng tâm là kiểm soát chặt chẽ thông số chỉnh định rơ-le bảo vệ, nâng cao độ tin cậy tín hiệu hệ thống SCADA, tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia Trần Đăng Khoa cho biết, đến nay 100% trạm biến áp 220kV đã vận hành theo mô hình không người trực; EVNNPT đang triển khai lộ trình vận hành trạm biến áp 500kV không người trực, đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các thiết bị công nghệ hiện đại trong giám sát đường dây, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành lưới điện.

ah9i2977-8051.jpg
Hội nghị phối hợp điều độ, quản lý vận hành các nhà máy điện với lưới điện truyền tải thu hút sự tham gia của 96/105 nhà đầu tư năng lượng kết nối vào lưới điện Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Tại Hội nghị phối hợp điều độ, quản lý vận hành các nhà máy điện với lưới điện truyền tải thường niên, tổ chức sáng 30/1, 96/105 nhà đầu tư năng lượng kết nối vào lưới điện khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã cùng trao đổi, đánh giá chặng đường 5 năm phối hợp vận hành. Hội nghị tập trung rà soát công tác kiểm soát chỉnh định rơ-le bảo vệ, lộ trình tự động hóa trạm biến áp và giải pháp nâng cao độ tin cậy tín hiệu SCADA.

Những ý kiến đóng góp từ 96 đại diện các nhà máy điện đã giúp đơn vị điều độ và truyền tải có cái nhìn toàn diện hơn về khó khăn tại thực địa, từ đó điều chỉnh phương thức vận hành phù hợp. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm vận hành hệ thống điện quốc gia an toàn, kinh tế, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và giữ vững an ninh năng lượng trong giai đoạn mới.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội thảo.

Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tạo đột phá liên kết phát triển giữa rừng và biển

Những ý kiến đóng góp tại hội thảo giúp tỉnh hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt, nhằm biến quy hoạch thành hành động, thành những công trình, dự án, chương trình cụ thể, mang lại tăng trưởng cao, cuộc sống tốt hơn, môi trường bền vững hơn cho người dân Đắk Lắk.

Lễ khai mạc Festival Bóng đá trẻ quốc tế-Gia Lai 2026 diễn ra tại sân vận động Pleiku Arena. (Ảnh: MINH VỸ)

Khai mạc Festival Bóng đá trẻ quốc tế-Gia Lai 2026

Chiều 11/5, tại Sân vận động Pleiku Arena, tỉnh Gia Lai đã diễn ra lễ khai mạc Festival Bóng đá trẻ quốc tế-Gia Lai 2026, sự kiện bóng đá trẻ quy mô lớn đầu tiên trong cả nước. Đây là sự kiện thể thao trẻ quy mô lớn, nằm trong chuỗi hoạt động của năm Du lịch Quốc gia-Gia Lai 2026 với chủ đề “Đại ngàn chạm biển xanh”.

Hiện trường vụ tai nạn. (Ảnh NGỌC OANH)

Ô-tô chở khách lao xuống vực sâu ở đèo An Khê

Đêm 10/5, trên Quốc lộ 19 đoạn qua đèo An Khê (xã Bình Khê, tỉnh Gia Lai) đã xảy ra vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng. Một xe khách giường nằm chở 12 hành khách bất ngờ lao xuống vực sâu khoảng 40m, khiến 1 người tử vong và 10 người khác bị thương.

Tưới cà-phê tại cánh đồng mẫu ứng dụng công nghệ cao.

Chủ động giữ nguồn sống cho cây trồng

Những ngày cuối mùa khô năm 2026, khi cái nắng Tây Nguyên bắt đầu trở nên gay gắt, những cánh đồng, nương rẫy trên địa bàn xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi vẫn giữ được màu xanh bền bỉ. Đây là cả một quá trình chủ động, bài bản trong công tác quản lý các công trình thủy lợi, điều tiết nước tưới và phòng, chống hạn hán của địa phương.

Các đồng chí lãnh đạo Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk tặng hoa chúc mừng Đại hội.

Đại hội thành lập Hiệp hội Logistics và Cảng biển tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2030

Với thông điệp “Hợp nhất logistics: Chung chuỗi giá trị - Trọn một tầm nhìn”, Đại hội kỳ vọng tạo động lực lan tỏa mạnh mẽ, góp phần hình thành cộng đồng doanh nghiệp logistics năng động, sáng tạo, có trách nhiệm xã hội và hội nhập quốc tế sâu rộng, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Đắk Lắk...

Sản phẩm OCOP do các hợp tác xã vùng cao Quảng Ngãi sản xuất trưng bày, giới thiệu tại các chương trình xúc tiến thương mại và hội chợ nông sản.

Cầu nối quan trọng giúp hình thành vùng sản xuất hàng hóa

Những năm gần đây, tại các xã vùng cao tỉnh Quảng Ngãi, nhiều hợp tác xã, tổ hợp tác không ngừng mở rộng quy mô, thu hút thêm thành viên tham gia sản xuất nông nghiệp theo hướng chuyên nghiệp. Các mô hình kinh tế tập thể từng bước khẳng định vai trò trong việc hình thành chuỗi giá trị nông sản, nâng cao thu nhập cho người dân.

Cần đi tiêm chủng ngay sau khi bị chó, mèo cắn, cào để phòng bệnh dại (Ảnh QUANG NHẬT)

Chủ động phòng chống bệnh dại trong mùa nắng nóng

Đắk Lắk đang vào thời kỳ cao điểm mùa khô, nắng nóng gay gắt khiến bệnh dại diễn biến phức tạp. Những ngày gần đây, trên địa bàn ghi nhận nhiều người bị chó nghi mắc dại tấn công làm dấy lên nỗi lo lắng về nguy cơ lây lan bệnh dại.

Lâm Đồng chú trọng truyền thông bảo đảm an toàn, bình đẳng cho phụ nữ dân tộc thiểu số.

Thúc đẩy bình đẳng giới vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Thời gian qua, cùng với triển khai các chính sách phát triển kinh tế-xã hội, công tác thúc đẩy bình đẳng giới tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng được địa phương quan tâm và có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, tiến bộ trong cộng đồng.

Lâm Đồng chú trọng nâng cấp, phát triển hạ tầng giao thông phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Động lực tăng trưởng hai con số

Lâm Đồng xác định mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và cả giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, tình hình kinh tế địa phương trong quý I/2026 xuất hiện nhiều tín hiệu không tốt, lĩnh vực then chốt là công nghiệp-xây dựng tăng trưởng không như kỳ vọng, GRDP đạt 7,47%, thấp hơn kịch bản đề ra.

Nhà nông Lâm Đồng ứng dụng công nghệ tưới trong sản xuất nông nghiệp.

Khoa học, công nghệ nâng tầm nông sản Lâm Đồng

Khoa học, công nghệ là động lực then chốt để Lâm Đồng nâng cao giá trị nông sản. Nhiều mô hình sản xuất tiên tiến được triển khai, giúp giảm chi phí, tăng năng suất và bảo vệ môi trường. Công tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật được chú trọng, giúp nông dân từng bước làm chủ công nghệ, thích ứng với xu thế mới.

“Tri thức trồng và chế biến cà-phê Đắk Lắk” được chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Xác lập vị thế cà-phê Việt Nam

Diễn đàn Di sản cà-phê thế giới năm 2026 với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại” là không gian đối thoại quốc tế cấp cao, làm rõ cách nhìn nhận cà-phê như một “di sản sống”, có khả năng “kết nối con người, cộng đồng, các nền văn minh”, hướng tới trở thành ngôn ngữ chung của hòa hợp, sáng tạo và phát triển bền vững.

Các đơn vị chủ rừng và hạt kiểm lâm ứng dụng flycam để quan sát, quản lý và bảo vệ rừng tại Lâm Đồng.

Ứng dụng công nghệ số trong quản lý, bảo vệ rừng

Lâm Đồng có diện tích rừng lớn nhất cả nước và giáp ranh nhiều tỉnh. Thời gian qua, do tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng ngày càng diễn biến phức tạp, các đơn vị chủ rừng và cơ quan quản lý đã triển khai ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, nhờ đó ngăn chặn nhiều vụ xâm hại rừng, cháy rừng đồng thời hỗ trợ hiệu quả giám sát đa dạng sinh học.

Người dân xã Tà Đùng tự nguyện giao nộp cho lực lượng Công an xã dụng cụ kích điện dùng khai thác thủy sản trái phép.

Ngăn chặn khai thác thủy sản bằng kích điện

Trước tình trạng một số người dân sử dụng kích điện trong khai thác thủy sản, Công an xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng đã triển khai đồng bộ các giải pháp từ tuyên truyền, vận động đến tuần tra, xử lý vi phạm. Qua đó, từng bước nâng cao ý thức người dân, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sinh thái.

Hiện nay, nhiều địa phương ở Gia Lai đang tích cực tái hiện những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc nhằm thu hút du khách trong nước và quốc tế (Ảnh PHẠM QUÝ)

Tạo sức hút từ du lịch cộng đồng

Giữa nhịp sống hiện đại, cao nguyên Gia Lai vẫn giữ những nét văn hóa nguyên sơ, mộc mạc. Chính sự bình dị ấy trở thành điểm nhấn, hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, trải nghiệm.

Đẩy nhanh tiến độ thi công Cảng hàng không Phù Cát. (Ảnh: HOÀNG QUI)

Quản lý chặt, nâng cao chất lượng xây dựng cơ bản

Ngay từ đầu năm 2026, hoạt động đầu tư xây dựng của tỉnh Gia Lai diễn ra sôi động, công tác quản lý được triển khai quyết liệt, từng bước siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu lực giám sát. Từng dự án, công trình được đánh giá theo các tiêu chí về hiệu quả sử dụng vốn, lợi ích người dân và trách nhiệm với thế hệ tương lai.