Khi phở, món ăn đã được đóng dấu “hộ chiếu Việt” dễ thông quan nhất thế giới thì một câu hỏi lớn lại được đặt ra trong cuộc giao lưu và giới thiệu Bản đồ phở tại châu Âu do Hội We Love Phở (Chúng ta yêu phở) tổ chức tại Brussels (Bỉ): Làm thế nào để cam kết giữ được chất lượng phở ở nước ngoài?
Đừng biến phở thành phơ
Tình trạng cốt cách phở bị lai tạp và nhạt phai trong nhiều hàng quán của người Việt ở nước ngoài khiến ông Vũ Quang Minh, đại sứ Việt Nam tại CHLB Đức gọi thẳng là “vấn nạn về phở” trong phát biểu tại Hội nghị Phát huy nguồn lực Việt kiều thúc đẩy quan hệ Việt Nam- EU, do Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ/EU tổ chức tại Brussels gần đây.
Tham dự cuộc giao lưu và giới thiệu Bản đồ phở Việt tại châu Âu, chị Tracy Nguyen (cố vấn luật Phần Lan - châu Á) chia sẻ rằng, chị có sở thích đi đâu cũng tìm quán có phở vì cảm giác nhớ phở như nhớ cơm nhà: “Tôi từng ăn phở tại một quán do nhóm sinh viên Việt ở Helsinki phục vụ. Nhưng các bạn lại cho bắp cải vào phở và phân bua rằng người Phần Lan thích ăn bắp cải. Tôi phải giải thích với các bạn rằng không phải cứ người địa phương thích ăn gì là cho ngay vào phở nguyên liệu đó để chiều khách. Cứ tiếp tục làm vậy, đến một lúc nào đó người Phần Lan sang Việt Nam du lịch hoặc đến một nhà hàng Việt ở nước ngoài phục vụ món phở không có bắp cải họ sẽ nghĩ đó là phở giả?!”.
“Thì đó là phơ chứ không phải phở”, ông Đoàn Thế Hợp, Ủy viên BCH Hiệp hội doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài sống tại Thổ Nhĩ Kỳ 26 năm có chung lo lắng. Người Việt ở đây chỉ khoảng 200 người, chủ yếu sang theo diện kết hôn nên hàng quán Việt ở Istabul rất hiếm hoi, thèm phở phải sang Séc, sang Hungary để thưởng thức. Có lần ông Hợp đưa đoàn khách Việt tới một nhà hàng Việt ở Istabul ăn phở, món dọn ra lại không đúng vị phở. Sang Bỉ dự cuộc giao lưu về phở càng thôi thúc ông Hợp biến dự định thành hiện thực: “Có lẽ về Istabul tôi phải mở một hàng phở. Tại đó không chỉ phục vụ phở chuẩn vị mà còn là nơi gặp gỡ của người Việt với nhau”.
Tìm phở của “We love phở” khác gì tìm phở của Google map?
“We love phở” ra đời nửa cuối 2024 là một cộng đồng gồm các doanh nhân, nghệ sĩ người Việt/gốc Việt tại châu Âu có chung tình yêu phở và muốn mang sứ mệnh quảng bá cho phở Việt - ẩm thực Việt ở thị trường châu Âu theo một cách hoàn toàn mới. Đầu tháng 6 vừa qua, khi giới thiệu Bản đồ phở Việt tại châu Âu, Ban điều hành “We love phở” nhận nhiều câu hỏi như làm sao liên kết các hàng quán Việt để cùng cam kết bảo đảm chất lượng phở Việt, Bản đồ phở của “We love phở” khác gì so với tìm phở trên Google map...
Anh Thái Trần, Giám đốc điều hành Công ty TT Meridian tại Anh (thành viên Ban điều hành We love phở) nhấn mạnh: “Chúng tôi biết đây là những câu hỏi lớn. Nhưng quan trọng không kém chính là hành động của chúng ta. Đội ngũ tiếp thị và truyền thông cho We love phở đang bắt đầu các chiến dịch này. Hiện nay, hầu hết các nhà hàng muốn thành công phải có mặt trên Google và chấp nhận nguyên tắc có đánh giá sao, có review... Bản đồ của chúng tôi đang tập hợp dữ liệu của khoảng 2025 nhà hàng, quán ăn Việt tại 25 quốc gia thuộc châu Âu. Việc “cào” dữ liệu về cơ bản đã xong ở các thị trường lớn như Pháp, Đức, đang tiến hành ở Ailen, Bỉ, Hà Lan, Luxembourg, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha... Bằng cách quét QR code trên Bản đồ, thực khách có thể tìm được quán phở gần mình trong bán kính khoảng 10 km. Chúng tôi cũng mong rằng các nhà hàng Việt hãy thông tin ngay tại quán của mình rằng họ đã có mặt trên Bản đồ phở. Dự kiến tháng 8 hoặc tháng 9 năm nay chúng tôi tiến hành chiến dịch truyền thông về Bản đồ này cho người bản xứ”.
Không hiếm hoi như ở Thổ Nhĩ Kỳ, tại Đức đang có khoảng vài chục nghìn hàng quán Việt. “Nhưng phở hiện chỉ chiếm khoảng 10% trong các món Việt ở Đức. Và quảng bá phở cho người Đức vẫn là một bài toán cần lời giải bởi chúng ta chưa có đội ngũ thẩm định cũng như chưa hình thành được khung cam kết chung nào đó để bảo đảm chất lượng cho phở”, chị Mai Phương, thành viên Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam tại châu Âu, định cư tại Đức chia sẻ.
Không chỉ tìm được mà còn phải hiểu đúng, nấu đúng và ăn đúng phở cũng được người tham dự thảo luận sôi nổi kèm các đề xuất: Nên chăng bên cạnh Bản đồ còn thiết kế ứng dụng cho các tìm kiếm nhiều nội dung khác về phở như lịch sử của phở, công thức nấu phở, gia vị phở; sáng tạo trò chơi nấu phở... để không chỉ người bản xứ mà thế hệ trẻ người Việt/gốc Việt ở nước ngoài cũng có cơ hội hiểu đúng về phở Việt.
Gần đây, We love phở cũng phát động chiến dịch 500 nghìn bát phở - lan tỏa hương vị Việt tại châu Âu trong 3 năm tới. Hưởng ứng đầu tiên là sự kiện 200 bát phở 0 đồng do We love phở phối hợp với MOVA Asian Cuisine tổ chức tại Séc đầu tháng 4 năm nay. Nguyễn Lê Khánh (chủ nhà hàng Việt tại Stuttgart, Đức) lạc quan: “Ở Stuttgart chúng tôi cũng tổ chức sự kiện 150 bát phở giá 1 Eur/bát. Đa số thực khách là người bản xứ, ăn xong họ đều đóng thêm vào hộp gây quỹ đặt cạnh đó và họ quyên góp rất nhiệt tình. Bởi vậy tôi tin với đà này, chiến dịch 500 nghìn bát phở đề ra chắc chỉ một năm rưỡi nữa là hoàn thành chứ không phải chờ tới 3 năm. Và với sự cộng hưởng này, 5 năm nữa phở sẽ là số 1 trong món Á ở Đức”.
