Ngày 11/4, Tọa đàm với chủ đề “Thực trạng và giải pháp phát triển việc giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài” đã diễn ra tại Đài Loan (Trung Quốc), quy tụ đông đảo đại diện cơ quan chức năng, chuyên gia, nhà giáo và cộng đồng người Việt.
Chương trình do Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu phối hợp Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và trí thức Việt Nam tại Đài Loan (VIN Taiwan) tổ chức. Tọa đàm có sự tham dự của đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (theo hình thức trực tuyến), cùng các cơ quan đại diện Việt Nam tại Đài Loan (Trung Quốc).
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Duy Anh - Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tổng Thư ký Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu nhấn mạnh: “Tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp. Tiếng Việt là cội nguồn, là ký ức, là gia đình, là quê hương và là sợi dây gắn kết thiêng liêng giữa các thế hệ người Việt Nam trên toàn thế giới”.
Theo ông, việc gìn giữ và phát huy tiếng Việt trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ chung, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, các cơ quan đại diện, hội đoàn, giáo viên, phụ huynh và chính các em học sinh.
Ông cũng chỉ ra thực tế: Mở một lớp học tiếng Việt không quá khó, nhưng để duy trì lớp học đó bền vững, có chất lượng, có người học quay lại, có phụ huynh đồng hành và có sức lan tỏa trong cộng đồng - đó mới là thách thức lớn.
Tại sự kiện, bà Ngô Phương Thảo - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc đánh giá cao ý nghĩa của tọa đàm trong bối cảnh cộng đồng người Việt tại Đài Loan, Trung Quốc đang phát triển nhanh. “Cùng với sự gia tăng về số lượng, nhu cầu gìn giữ tiếng Việt và truyền dạy văn hóa cho thế hệ trẻ ngày càng trở nên cấp thiết. Tuy nhiên, hoạt động giảng dạy hiện nay vẫn còn phân tán, thiếu sự kết nối và chưa có một hệ sinh thái đủ mạnh để phát triển bền vững”, Bà Ngô Phương Thảo nhấn mạnh.
Theo bà, tọa đàm không chỉ giúp nhìn nhận rõ thực trạng mà còn mở ra không gian đối thoại để các bên cùng đề xuất giải pháp thiết thực, dài hạn.
Ở góc độ đơn vị đồng tổ chức, ông Võ Đức Thắng - Chủ tịch Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và trí thức Việt Nam tại Đài Loan (VIN Taiwan) nhấn mạnh vai trò của kết nối cộng đồng. Chúng tôi mong muốn thông qua chương trình này sẽ từng bước hình thành một mạng lưới giáo viên dạy tiếng Việt tại Đài Loan – nơi các thầy cô có thể chia sẻ kinh nghiệm, học liệu và hỗ trợ lẫn nhau”.
Ông cho biết, VIN Taiwan sẽ đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng tại Đài Loan với các mạng lưới giảng dạy tiếng Việt trong khu vực và trên toàn cầu, góp phần lan tỏa những mô hình hiệu quả.
Một trong những nội dung trọng tâm của tọa đàm là phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho thế hệ thứ hai, thứ ba ở nước ngoài.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Thuyết - Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Chủ biên bộ sách “Vui học tiếng Việt” nhấn mạnh: Không thể dạy tiếng Việt cho trẻ em ở nước ngoài theo cách truyền thống. Các em cần một phương pháp học gắn với trải nghiệm, với văn hóa và niềm vui - để các em chủ động tiếp cận, chứ không phải học trong áp lực.
Bộ học liệu “Vui học tiếng Việt” được thiết kế theo định hướng này, giúp trẻ em kiều bào tiếp cận tiếng Việt một cách tự nhiên, phù hợp với môi trường đa ngôn ngữ.
Ra mắt vào tháng 9/2025, Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu đã nhanh chóng mở rộng tại hơn 15 khu vực, kết nối hàng trăm giáo viên và chuyên gia từ hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trong thời gian qua, mạng lưới đã triển khai nhiều hoạt động nổi bật: Tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên môn quốc tế; tập huấn giáo viên dạy tiếng Việt với hơn 550 người tham gia từ 30 quốc gia; phổ biến bộ học liệu “Vui học tiếng Việt”; xây dựng các mô hình cộng đồng như “Tủ sách tiếng Việt”, không gian văn hóa…
