Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang nền kinh tế số, Thành phố Hồ Chí Minh đứng trước cơ hội vàng để tái định vị. Để cụ thể hóa cơ hội này, cuối năm 2025, thành phố ban hành Chương trình thúc đẩy phát triển kinh tế số thành phố giai đoạn 2026-2030. Chương trình xác định đến năm 2026, kinh tế số phấn đấu chiếm khoảng 18,5% GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn); đến năm 2030, đóng góp từ 30%- 40% GRDP của thành phố.
Thành phố sẽ phát triển ít nhất một sàn giao dịch dữ liệu, hai trung tâm dữ liệu, hai khu công nghệ số tập trung. Đồng thời, phấn đấu xây dựng 100% cảng biển ứng dụng nền tảng số; hình thành từ 2-5 doanh nghiệp công nghệ số mới có năng lực cung cấp sản phẩm, dịch vụ nền tảng và xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Ông Seck Yee Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam (SingCham) cho rằng: “Trong tiến trình cải cách tổng thể, nhằm chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Việt Nam, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều chính sách và biện pháp cải cách mới.
Trong đó, thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm hạ tầng số của khu vực, đầu tư trung tâm dữ liệu đóng vai trò then chốt. Đây là những điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia kỷ nguyên số, nhất là khuyến khích phát triển công nghệ cao và kỹ thuật; thu hút FDI trong các lĩnh vực công nghệ cao, kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI)”.
Để thúc đẩy kinh tế số phát triển, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố và Công ty Accelerated Infrastructure Capital (AIC) vừa ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư Trung tâm dữ liệu Trí tuệ nhân tạo (AI Data Center) tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung, Thành phố Hồ Chí Minh. Dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 2,1 tỷ USD, do liên doanh AIC, KBC và các nhà đầu tư quốc tế triển khai. AI Data Center được thiết kế theo các tiêu chuẩn kỹ thuật cao, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường.
Giai đoạn đầu của dự án sẽ được khởi động với việc phát triển nhà máy trí tuệ nhân tạo có công suất lên tới 50MW (tổng tải IT/GPU), bao gồm khoảng 28.000 đơn vị xử lý đồ họa (GPU). Dự kiến, nhà máy sẵn sàng vận hành thương mại từ năm 2026. Khi đi vào hoạt động, hạ tầng này sẽ cung cấp năng lực tính toán phục vụ khách hàng quốc tế, các nhu cầu trí tuệ nhân tạo có chủ quyền của Việt Nam cũng như các hệ thống điện toán hiệu năng cao quy mô lớn.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Mục tiêu của dự án là xây dựng hạ tầng dữ liệu hiện đại, đạt chuẩn quốc tế, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, phát triển công nghệ và kinh tế số. Việc hợp tác đầu tư AI Data Center không chỉ có ý nghĩa trong triển khai một dự án cụ thể, mà còn thể hiện sự chủ động, tích cực của thành phố trong mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác với các đối tác quốc tế có uy tín trong lĩnh vực công nghệ.
Thông qua hợp tác này, thành phố có điều kiện tiếp cận các mô hình, phương thức và giải pháp tiên tiến trong đầu tư, xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu quy mô lớn, qua đó tạo động lực mới cho phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố”.
Theo các chuyên gia, sau hợp nhất, thành phố có thị trường lớn, đội ngũ nhân lực trẻ, hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động… là điều kiện thuận lợi để thúc đẩy kinh tế số phát triển. Tuy nhiên, địa phương này cũng đối diện với không ít thách thức như: Hạ tầng số chưa đồng bộ, khung pháp lý chưa theo kịp thực tiễn, nhân lực chất lượng cao còn thiếu...
Vì vậy, cần phải có giải pháp đột phá để xây dựng hạ tầng số thế hệ mới, quản trị dữ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nhân lực số, bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Định hướng phát triển kinh tế số cần gắn liền với xây dựng thành phố thông minh và chính quyền số. Trong đó, cần đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, hạ tầng điện toán đám mây, mạng 5G phủ khắp và sẵn sàng cho 6G trong tương lai. Hạ tầng này cần được xây dựng trên nguyên tắc mở, cho phép doanh nghiệp và người dân dễ dàng khai thác để tạo ra các dịch vụ mới.
Cùng với đó, thành phố tập trung xây dựng hành lang pháp lý cho các mô hình kinh doanh số mới, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo không gian thử nghiệm cho đổi mới sáng tạo; cần có các chính sách khuyến khích doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực số, thông qua các quỹ đầu tư mạo hiểm, chương trình ươm tạo, không gian làm việc chung và chính sách ưu đãi.
Ông Cao Minh Nghĩa, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành “siêu đô thị quốc tế” của Đông Nam Á, Top 100 thành phố đáng sống nhất thế giới, việc xây dựng và triển khai các giải pháp đột phá cho kinh tế số là một yêu cầu cấp bách.
Các giải pháp này cần tận dụng tối đa lợi thế cộng hưởng từ sự hợp nhất (hợp nhất Thành phố Hồ Chí Minh cũ, Bình Dương cũ, Bà Rịa-Vũng Tàu cũ), giải quyết các nút thắt hiện hữu và đón đầu các xu hướng phát triển toàn cầu. Trong đó, tập trung phát triển các lĩnh vực kinh tế số cốt lõi như tài chính-ngân hàng-bảo hiểm, thương mại điện tử, du lịch cao cấp, logistics, y tế, giáo dục chất lượng cao...”.
