Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững, được Chính phủ đánh giá cao, tạo tiền đề để nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Động lực mới từ các khu công nghiệp sinh thái, thông minh
Giữa tháng 5/2025, Bình Dương đồng loạt khởi công hai dự án trọng điểm là Khu công nghiệp Cây Trường và Khu công nghiệp Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2.
Với tổng vốn đầu tư hơn 5.459 tỷ đồng, Khu công nghiệp Cây Trường có quy mô 700 ha, được quy hoạch đa ngành, ứng dụng công nghệ tiên tiến và định hướng trở thành khu công nghiệp sinh thái đầu tiên tại Việt Nam theo tiêu chuẩn quốc tế.
Khu công nghiệp này hướng tới bốn giải pháp đột phá: sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng; giảm thiểu chất thải, khí phát thải các-bon; xây dựng mô hình cộng sinh công nghiệp và bảo đảm phát triển bền vững.
Trong khi đó, Khu công nghiệp Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2 có quy mô 380 ha, là mô hình khu công nghiệp thông minh, sinh thái, tích hợp công nghệ số và năng lượng tái tạo. Dự án nhằm xây dựng hạ tầng công nghiệp đồng bộ, hiện đại, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư sản xuất quy mô lớn.
Cả hai khu công nghiệp đều do Tổng Công ty Becamex IDC làm chủ đầu tư, với kinh nghiệm phát triển hơn 20 Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) tại 14 tỉnh, thành phố trên cả nước. Theo ông Phạm Ngọc Thuận, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Becamex IDC, các dự án này được triển khai theo tiêu chuẩn quốc tế, tích hợp loạt giải pháp công nghệ số như hệ thống giám sát thông minh, IoT (Internet vạn vật) và quản lý vận hành tự động.
Đặc biệt, cả hai khu công nghiệp được quy hoạch gần các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn, góp phần hình thành quần thể liên kết công nghiệp-năng lượng hoàn chỉnh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Không chỉ tập trung phát triển hạ tầng kỹ thuật, Becamex IDC còn đầu tư mạnh vào hạ tầng xã hội, gồm khu đô thị, nhà ở cho chuyên gia, công nhân, cùng các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhằm xây dựng môi trường sống tiện nghi và bền vững cho người lao động.
Theo Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bình Dương, địa phương hiện có 29 khu công nghiệp tập trung với tổng diện tích gần 13.000 ha, tỷ lệ lấp đầy trung bình đạt hơn 94% - cao nhất cả nước.
Trước Khu công nghiệp Cây Trường và Khu công nghiệp Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2, tỉnh Bình Dương đã triển khai Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore 3 (VSIP 3) với quy mô 1.000 ha. Đây là mô hình Khu công nghiệp xanh, được tích hợp công nghệ thông minh trong mọi hoạt động: từ sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý nước, chất thải, đến giao thông và an ninh.
Kết quả bước đầu từ mô hình khu công nghiệp thế hệ mới
Sau ba năm triển khai, VSIP 3 đã thu hút hàng chục dự án đầu tư lớn, trong đó nổi bật là nhà máy LEGO Việt Nam của Tập đoàn LEGO (Đan Mạch) với tổng vốn đầu tư hơn 1,3 tỷ USD. Dự kiến nhà máy sẽ vận hành 100% công suất bằng năng lượng tái tạo từ đầu năm 2026 - minh chứng sinh động cho tính hiệu quả và sức hút từ các khu công nghiệp thế hệ mới tại Bình Dương.
Đồng hành cùng Bình Dương trong quá trình xây dựng các khu công nghiệp sinh thái là các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC) và các chuyên gia quốc tế, nhằm tích hợp các thông lệ quản trị tiên tiến, hướng đến đạt các chứng nhận quốc tế về phát triển bền vững (ESG).
Ông Đặng Quang Vinh, chuyên gia cao cấp về phát triển kinh tế tư nhân của WB, đánh giá cao nỗ lực và quyết tâm của chính quyền tỉnh Bình Dương cũng như các nhà đầu tư trong việc triển khai khu công nghiệp sinh thái theo xu hướng 2.0.
Theo ông, Bình Dương có nền tảng hạ tầng đồng bộ, hiện đại, quan tâm đến phát triển xã hội và môi trường, lại nằm trong vùng liên kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh - trung tâm tài chính, logistics và công nghệ của cả nước. Đây là những yếu tố nền tảng tạo thuận lợi để Bình Dương dẫn đầu xu thế phát triển khu công nghiệp bền vững tại Việt Nam.
Chia sẻ tầm nhìn chiến lược, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương Võ Văn Minh nhấn mạnh: “Trước yêu cầu mới của thị trường, tỉnh đang tái định hình mô hình phát triển công nghiệp theo hướng nâng cao giá trị, chuyển dịch từ chiều rộng sang chiều sâu.
Hai dự án Cây Trường và Bàu Bàng mở rộng là bước đi cụ thể trong chiến lược phát triển khu công nghiệp sinh thái, thông minh thế hệ mới, nhằm tạo dựng hệ sinh thái công nghiệp mới, bổ sung và nâng cấp hệ thống hiện hữu, phục vụ hiệu quả các nhà đầu tư và người lao động trong nước, quốc tế”.
Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đánh giá cao sáng kiến và quyết tâm của tỉnh Bình Dương và Tổng Công ty Becamex IDC trong phát triển mô hình khu công nghiệp thế hệ mới - hướng đến phát thải ròng bằng 0, ứng dụng công nghệ số và ưu tiên các ngành công nghệ cao, thân thiện với môi trường.
Theo Phó Thủ tướng, đây là mô hình kiểu mẫu, thể hiện tầm nhìn tiên phong trong chuyển đổi mô hình công nghiệp từ truyền thống sang sinh thái, thông minh và bền vững.
Chính phủ xác định phát triển bền vững, kinh tế xanh và chuyển đổi số là ba trụ cột chiến lược để đưa đất nước tiến lên trong thời kỳ mới. Các dự án khu công nghiệp thế hệ mới tại Bình Dương là minh chứng cụ thể cho việc địa phương đồng hành chặt chẽ với định hướng này.
Chính phủ sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi về chính sách, pháp lý, hỗ trợ đầu tư để các địa phương và doanh nghiệp phát huy tối đa tiềm năng, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu, mở rộng hợp tác quốc tế, và nhân rộng mô hình khu công nghiệp thế hệ mới trên toàn quốc.
