Phát triển hạ tầng khu công nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng

Để thu hút các nguồn lực cho giai đoạn phát triển mới của đất nước, Việt Nam cần chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để đón nhận dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chất lượng cao cũng như tranh thủ được các nguồn đầu tư trong nước. Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài, Chủ tịch Ban chấp hành lâm thời Liên Chi hội Tài chính Khu công nghiệp đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về vấn đề này.

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng
Tiến sĩ Phan Hữu Thắng

Vẫn thiếu vắng khu công nghiệp sinh thái

Phóng viên: Nhu cầu mặt bằng sạch cho phát triển các dự án đầu tư trong thời gian tới rất lớn, nhất là đối với các ngành công nghiệp mới, các dự án sản xuất xanh. Ông đánh giá thế nào về hiện trạng khu công nghiệp, khu chế xuất tại Việt Nam hiện nay?

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng: Kể từ khi khu chế xuất đầu tiên được thí điểm thành lập tại Việt Nam (khu chế xuất Tân Thuận) năm 1991, đến nay hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp đã phát triển rộng trên khắp 61 địa phương trong cả nước.

Tính đến năm 2023, các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn cả nước đã tạo việc làm cho khoảng 4,15 triệu lao động trực tiếp, trong đó tập trung chủ yếu tại các vùng Đông Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Hồng, chiếm lần lượt 41,3% và 30,3% số lao động làm việc trong khu công nghiệp trên cả nước.

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng

Hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp (gọi chung là khu công nghiệp) đã đóng góp tích cực cho quá trình phát triển của đất nước.

Các khu công nghiệp thu hút khoảng 40% trong tổng vốn FDI tăng thêm mỗi năm, khơi dậy và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực trong nước, bổ sung nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển.

Bên cạnh đó, hệ thống khu công nghiệp có đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước, tạo việc cho người lao động...

Qua đó góp phần đẩy mạnh các ngành công nghiệp phát triển, gia tăng kim ngạch xuất khẩu, tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế, mở rộng thị trường quốc tế và chuyển đổi không gian phát triển.

Tính đến năm 2023, các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn cả nước đã tạo việc làm cho khoảng 4,15 triệu lao động trực tiếp, trong đó tập trung chủ yếu tại các vùng Đông Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Hồng, chiếm lần lượt 41,3% và 30,3% số lao động làm việc trong khu công nghiệp trên cả nước.

Trung bình 1 ha đất đã cho thuê trong khu công nghiệp tạo việc làm cho khoảng 82 lao động. Hệ thống khu công nghiệp còn góp phần thúc đẩy mối quan hệ ngoại giao, kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam, thu hút được sự quan tâm của nhiều đối tác kinh tế...

Phóng viên: Bên cạnh những đóng góp quan trọng đó, sự phát triển của khu công nghiệp cũng đang bộc lộ những hạn chế, bất cập gì, thưa ông?

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng: Những bất cập, hạn chế trong quá trình phát triển, quản lý hệ thống các khu công nghiệp hiện nay cũng đã được nhận diện. Đó là mô hình phát triển khu công nghiệp còn chậm đổi mới; vẫn thiếu vắng các khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp đô thị-dịch vụ...

Quy hoạch phát triển khu công nghiệp thiếu tầm nhìn tổng thể và dài hạn trong mối tương quan với các ngành kinh tế-xã hội khác. Hạ tầng xã hội, nhà ở công nhân còn thiếu, chưa gắn kết, đồng bộ với phát triển khu công nghiệp. Tuy Nhà nước đang tập trung giải quyết các bài toán về nhà ở cho người lao động trong các khu công nghiệp và nhà ở xã hội nói chung, nhưng bài toán này vẫn chưa thể giải xong một sớm một chiều.

Thể chế, chính sách về khu công nghiệp thiếu tính ổn định, chưa thống nhất, đồng bộ và chưa có sự đột phá để phát huy vai trò và đóng góp của khu công nghiệp. Các quy định và định hướng phát triển khu công nghiệp đã được ban hành nhưng nằm rải rác trong rất nhiều văn bản pháp quy khác trong các bộ luật liên quan, rất khó cho công tác thực hiện.

Cùng với đó, thủ tục hành chính cần được hoàn thiện hơn nữa mới có thể thúc đẩy nhanh việc phát triển các loại hình khu công nghiệp có hiệu quả cao theo đúng định hướng phát triển kinh tế xanh và công nghệ cao đặt ra cho giai đoạn tới.

Những bất cập đó đang gây không ít khó khăn trong quá trình đầu tư, xây dựng và phát triển khu công nghiệp, nhất là việc phát triển khu công nghiệp theo mô hình mới.

Nhà nước là “bà đỡ” để doanh nghiệp rót vốn đầu tư

Phóng viên: Theo ông, cần điều kiện gì để thúc đẩy việc xây dựng hình thành các khu công nghiệp mới cũng như phát huy hiệu quả hoạt động của các khu công nghiệp trong thời gian tới?

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng: Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới, đòi hỏi phải đổi mới toàn diện và mạnh mẽ để trở thành một đất nước phát triển và hiện đại, vượt qua bẫy thu nhập trung bình, tránh tụt hậu so với các quốc gia trong khu vực.

Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới và hoàn thiện hơn nữa thể chế, chính sách và điều chỉnh mục tiêu, định hướng phát triển khu công nghiệp, khu kinh tế để thích ứng với bối cảnh mới, góp phần thực hiện chiến lược phát triển đất nước.

Có rất nhiều các yếu tố cần và đủ để phát triển khu công nghiệp bền vững, đóng góp nhiều hơn nữa cho quá trình phát triển kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng theo tôi, để phát triển được một khu công nghiệp hoàn chỉnh, hiện đại theo đúng định hướng cần có 4 yếu tố: Chế, tâm, tầm, tài.

Theo tôi, để phát triển được một khu công nghiệp hoàn chỉnh, hiện đại theo đúng định hướng cần có 4 yếu tố: Chế, tâm, tầm, tài.

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng

Chế là cơ chế quản lý nhà nước, bao gồm cả định hướng phát triển, hệ thống luật pháp chính sách và các quy định về quản lý hành chính đối với các thủ tục hành chính cần thực hiện;

Tâm là bên cạnh lợi ích của mình, doanh nghiệp, nhà đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp cần thực hiện tốt nhất các nghĩa vụ đối với nhà nước, đối với người lao động với trách nhiệm xã hội cao;

Tầm là tầm nhìn của người lãnh đạo doanh nghiệp khi đánh giá và bao quát, nhận diện được xu hướng phát triển chung và tìm ra được cách tiếp cận xử lý phù hợp, hiệu quả nhất.

Tài là nguồn tài chính, là nguồn vốn đầu tư;

Phóng viên: Trong 4 yếu tố đó, điều gì là quan trọng nhất, thưa ông?

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng: Trong 4 yếu tố cần có để đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp, về phía Nhà nước chỉ có một chữ “chế”. Đó là yêu cầu phải hoàn thiện cơ chế quản lý và phát triển khu công nghiệp, điều này rất quan trọng và có ý nghĩa như “bà đỡ” cho sự phát triển của cả hệ thống khu công nghiệp.

3 yếu tố còn lại, đều ở phía doanh nghiệp. Như vậy có thể nói về cơ bản, phát triển một khu công nghiệp có thành công hay không phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp, doanh nhân, chủ đầu tư là chính.

Sự phát triển hệ thống khu công nghiệp Việt Nam phụ thuộc chủ yếu vào sự phát triển và đóng góp của doanh nghiệp, trên nguyên tắc tận dụng tối đa nguồn vốn bên ngoài hướng đến chất lượng đầu tư và bảo vệ quốc phòng, an ninh quốc gia.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hệ thống dây chuyền bốc rót than của Công ty Tuyển than Cửa Ông-TKV. (Ảnh QUANG THỌ)

Công ty Tuyển than Cửa Ông chăm lo tốt đời sống người lao động

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành than còn nhiều khó khăn, Công ty Tuyển than Cửa Ông vẫn duy trì ổn định nhịp độ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ than; đồng thời, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân lao động, tạo động lực hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của năm 2026.

Diễn đàn kỳ vọng góp phần kết nối 3 yếu tố dữ liệu, công nghệ và thị trường, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thực chất, phù hợp hơn với điều kiện của khu vực kinh tế tập thể. (Ảnh: HNV)

Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường

Chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, với nhiều hợp tác xã, vấn đề đặt ra không chỉ là lựa chọn công nghệ nào mà còn là chuyển đổi số để giải quyết bài toán gì, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: 9 tháng năm 2026 tăng trưởng xếp thứ 3/6 tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Sáng 7/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp phiên thường kỳ đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh tháng 9, quý III, 9 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì phiên họp.

(Ảnh minh họa: THU LAN)

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ lên ngưỡng gần 61 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu phục hồi trước những rủi ro dai dẳng đối với nguồn cung từ Trung Đông, khiến các lo ngại về lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiếp tục được chú ý.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài.