Phát triển các ngành công nghiệp mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Ngày 20/12, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức hội thảo Chính sách công nghiệp quốc gia: Một số xu hướng mới và tầm nhìn cho Việt Nam.
Quang cảnh Hội thảo.
Quang cảnh Hội thảo.

Sự kiện nằm trong khuôn khổ Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh do Bộ Hợp tác kinh tế và phát triển Liên bang Đức tài trợ thông qua Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ).

Phát biểu khai mạc, Viện trưởng CIEM Trần Thị Hồng Minh cho biết, các quốc gia trên thế giới, nhất là những nền kinh tế lớn đã và đang điều chỉnh chiến lược công nghiệp của mình để thích ứng với xu hướng Cách mạng công nghiệp 4.0 với trọng tâm là chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ cao nhằm tận dụng công nghệ mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Ngoài ra, những thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu cấp bách về phát triển bền vững đang tạo ra áp lực to lớn lên các quốc gia, đặc biệt là những nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, việc thích ứng và giảm nhẹ tác động đối với các nền kinh tế không chỉ phụ thuộc vào chính sách môi trường của các quốc gia, mà còn phụ thuộc vào năng lực phát triển các ngành công nghiệp mới nhằm tạo động lực cho quá trình thích ứng và giảm nhẹ tác động.

Công bố kết quả nghiên cứu Chính sách công nghiệp quốc gia: Một số xu hướng mới và tầm nhìn cho Việt Nam, ông Nguyễn Anh Dương, Trưởng Ban Nghiên cứu tổng hợp, CIEM cho biết, khung pháp lý về chính sách công nghiệp tại Việt Nam đã từng bước được hoàn thiện.

Trong đó, nhóm chính sách về công nghệ cao đã đạt được một số kết quả như các chính sách thu hút đầu tư vào công nghệ cao có nhiều tín hiệu tích cực, số lượng doanh nghiệp tham gia và cung ứng tăng mạnh, giá trị xuất khẩu nhóm hàng công nghệ-điện tử có tổng doanh thu cao nhất...

Tuy nhiên, vẫn còn thiếu chính sách huy động vốn cho công nghệ cao; tổ chức hoạt động công nghệ cao ở Việt Nam còn ít và quy mô nhỏ, môi trường kinh doanh còn nhiều hạn chế, vướng mắc và chưa có các chính sách, chương trình, dự án, hoạt động hiệu quả.

Từ thực trạng này, Nhóm nghiên cứu CIEM đã đưa ra những kiến nghị chính sách cụ thể về nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo; phát triển cơ sở hạ tầng; kiến nghị hoàn thiện chính sách và khung pháp lý; hợp tác quốc tế; phát triển bền vững.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra, việc xây dựng và triển khai chính sách công nghiệp quốc gia hiệu quả không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn mang tính chiến lược lâu dài.

Chính sách công nghiệp ngày nay không chỉ giúp định hướng và tạo động lực cho phát triển các ngành kinh tế riêng lẻ, mà còn phải tạo dựng động lực mới để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và tăng cường mức độ và hiệu quả tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Báo cáo Chính sách công nghiệp quốc gia: Một số xu hướng mới và tầm nhìn cho Việt Nam” có ba mục tiêu chính: Phân tích cơ sở lý luận và các xu hướng chính sách công nghiệp quốc gia trên thế giới; đánh giá mức độ thích ứng với các xu hướng mới của chính sách công nghiệp tại Việt Nam; đề xuất tầm nhìn mới và các khuyến nghị chính sách nhằm phát triển công nghiệp quốc gia bền vững và đổi mới sáng tạo trong bối cảnh mới.

Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo hướng nâng cao hàm lượng công nghệ và đổi mới sáng tạo; tập trung phát triển các ngành kinh tế trọng điểm như công nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu và các lĩnh vực gắn với công nghệ số sẽ tạo nền tảng đột phá cho năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Báo cáo đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cải cách thể chế và chính sách trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Việc rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh sẽ giúp Việt Nam tận dụng tối đa lợi thế từ các xu hướng phát triển mới, từ các hiệp định thương mại tự do và ứng phó hiệu quả với các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên.

Ngoài ra, báo cáo cũng phân tích các định hướng, yêu cầu chính sách công nghiệp nhằm tháo gỡ những vấn đề “cố hữu” của Việt Nam như năng suất lao động còn thấp, khả năng phát triển công nghệ hạn chế và sự phụ thuộc vào các ngành thâm dụng lao động…

Có thể bạn quan tâm

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương và Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Đức Tiến kiểm tra tiến độ thi công tại dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy.

Hạ tầng chiến lược và kết nối vùng: “Đòn bẩy” thu hút FDI vào tỉnh Quảng Trị

Tỉnh Quảng Trị có đầy đủ lợi thế để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thế hệ mới. Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng gay gắt giữa các địa phương và quốc gia, lợi thế không còn chỉ nằm ở ưu đãi thuế hay chi phí lao động thấp. Yếu tố hạ tầng chiến lược và năng lực kết nối vùng đang trở thành “đòn bẩy” quyết định.

Toàn cảnh hội nghị.

Doanh nghiệp tư nhân chủ động nghiên cứu Nghị quyết Trung ương để nắm bắt cơ hội phát triển

Nhằm cập nhật kịp thời các chủ trương, định hướng lớn của Đảng về phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân, một số doanh nghiệp đã chủ động tổ chức nghiên cứu, quán triệt các Nghị quyết Trung ương. Từ đó, doanh nghiệp định hướng lại chiến lược phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.