Tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

Áp lực giải ngân

Theo số liệu thống kê, đến ngày 30/9, thành phố Huế giải ngân 3.159,2 tỷ đồng trong tổng kế hoạch vốn đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ giao là 6.257 tỷ đồng, đạt 50,5%. So ngày 23/9, tỷ lệ này tăng 4,8%, tương ứng số vốn giải ngân tăng hơn 302 tỷ đồng chỉ trong một tuần. Tính trên tổng kế hoạch vốn hơn 10.934,5 tỷ đồng từ tất cả các nguồn, thành phố giải ngân 4.663,1 tỷ đồng, đạt 42,6%, còn hơn 6.271 tỷ đồng chưa giải ngân. Áp lực giải ngân trong quý IV rất lớn.

Tại hội nghị Ban Thường vụ Thành ủy Huế ngày 29/9, Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung đánh giá tỷ lệ giải ngân còn thấp, yêu cầu tập trung các giải pháp mạnh mẽ hơn, phấn đấu đạt tối thiểu 95% kế hoạch. Thực tế, tiến độ giải ngân giữa các chủ đầu tư còn chênh lệch đáng kể. Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng tỷ lệ giải ngân từ 35,9% ngày 23/9 lên 96,3% vào cuối tháng. Trung tâm Quản lý và Khai thác hạ tầng đạt 59,7%; Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đạt 55,9%, giải ngân thêm hơn 91 tỷ đồng trong một tuần; Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 3 đạt 58,7%...

Những chuyển biến này cho thấy khi thủ tục, hồ sơ và điều kiện triển khai được khơi thông, dòng vốn có thể tăng tốc nhanh. Vấn đề là phải duy trì nhịp độ đó trong quý IV, thay vì chỉ tạo đột biến vào cuối kỳ. Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố làm việc với Kho bạc Nhà nước, rà soát thủ tục giải ngân, tạo thuận lợi cho nhà thầu thanh toán khối lượng hoàn thành; đồng thời tập trung xử lý các dự án chậm tiến độ, vướng mắc kéo dài.

Bên cạnh nguồn vốn, giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn của thành phố. Các vướng mắc chủ yếu liên quan xác định nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất, giá đất, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bố trí quỹ đất tái định cư, khiến một số công trình chưa thể triển khai đồng bộ. Thêm vào đó, tình trạng thiếu vật liệu xây dựng như đá, cát, đất san lấp cùng nguy cơ thời tiết bất lợi vào cuối năm cũng gây thêm áp lực lên tiến độ thi công.

Trong quý III năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố tổ chức hơn 20 cuộc họp liên quan trực tiếp đến giải phóng mặt bằng và nhiều đợt kiểm tra hiện trường. Từ đó, thành phố đã ban hành Quyết định 89/2026 sửa đổi, bổ sung quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Kết quả được ghi nhận: dự án Khu công nghiệp VSIP Huế giải phóng mặt bằng khoảng 180ha, thành phố cho thuê 109,7ha trên tổng diện tích 467ha; dự án đường Bà Triệu chỉ còn một hộ chưa bàn giao mặt bằng; tuyến đường Tố Hữu đi sân bay Phú Bài còn 587m trên tổng chiều dài 10,1km tiếp tục được xử lý.

Kiểm tra tại các công trình, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Lê Trí Thanh yêu cầu giải phóng mặt bằng cần được quản lý như một nhiệm vụ trọng tâm, có mốc hoàn thành, đơn vị chịu trách nhiệm và cơ chế kiểm tra thường xuyên, thay vì chỉ được xem là thủ tục phụ trợ của dự án.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc trong cuối năm

Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đang được thành phố cụ thể hóa tại các dự án. Liên tục trong những ngày đầu tháng 9, lãnh đạo thành phố đã trực tiếp kiểm tra thực tế và nhiều điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng đang được tập trung tháo gỡ. Kiểm tra dự án trọng điểm như Trường Quốc Học Huế và Khu văn hóa đa năng-Công viên Độn Sầm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang yêu cầu chủ đầu tư tập trung nguồn lực, bám sát kế hoạch, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình.

Với dự án Công viên Độn Sầm, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng phường Thanh Thủy được yêu cầu hoàn tất việc giao đất cho Công ty cổ phần Central Park đối với phần diện tích đã giải phóng mặt bằng. Lãnh đạo thành phố đồng thời đề nghị các đơn vị thực hiện nghiêm kết luận của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế về xử lý vướng mắc các dự án đầu tư công và dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách, không để thủ tục hành chính làm ảnh hưởng tiến độ.

Cùng với mặt bằng, thành phố Huế đang tập trung xử lý các dự án có khả năng hoàn thành nhưng đang chậm khâu thủ tục, nghiệm thu, thanh toán; chủ động điều chuyển vốn theo quy định đối với dự án không có khả năng giải ngân hết. Những công trình có điều kiện thi công phải được ưu tiên huy động nhân lực, thiết bị và vật liệu, tổ chức thi công phù hợp để tận dụng thời gian còn lại của năm.

Một trong số nguồn lực khác cần sớm khơi thông là tài sản công. Đến ngày 30/9, thành phố mới xử lý 296 trong tổng số 597 cơ sở nhà, đất dôi dư, đạt 49,6%. Việc chậm sắp xếp, khai thác những tài sản này không chỉ gây lãng phí mà còn làm chậm khả năng chuyển đổi công năng để phục vụ mục đích công cộng, dịch vụ và các mục tiêu phát triển phù hợp.

Đối với nguồn thu, tính đến ngày 30/9, ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố đạt 12.195 tỷ đồng, bằng 76,2% dự toán 16.000 tỷ đồng. Riêng tuần cuối tháng 9, thu ngân sách tăng thêm 125 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong tổng thu có 3.337 tỷ đồng từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, cho thấy thành phố vẫn cần củng cố nguồn thu bền vững từ sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, thay vì phụ thuộc nhiều vào nguồn thu đất đai.

Theo Sở Tài chính, 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn ước đạt 28.516 tỷ đồng, tăng 12,4% so cùng kỳ; trong đó vốn nhà nước đạt khoảng 8.112 tỷ đồng, tăng 19,2%, vốn ngoài nhà nước đạt 18.142 tỷ đồng, tăng 15,1%. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục huy động nguồn lực xã hội, nhưng hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào khả năng đưa các công trình vào khai thác đúng tiến độ. Trong khi đó, GRDP của Huế ước tăng 9-9,5% trong 9 tháng, còn mục tiêu cả năm là từ 10% trở lên. Khoảng cách này đặt ra yêu cầu đầu tư công phải phát huy mạnh hơn vai trò kích thích sản xuất, tạo việc làm, cải thiện kết cấu hạ tầng và mở rộng không gian phát triển.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Đình Trung cho rằng, từ nay đến cuối năm, nhiệm vụ trọng tâm là rà soát từng dự án, xác định vướng mắc, thời hạn xử lý và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương phải được giải quyết dứt điểm; khó khăn vượt thẩm quyền cần được báo cáo kịp thời. Công tác kiểm tra phải gắn với kết quả thực hiện, kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

“Mục tiêu giải ngân tối thiểu 95% không thể chỉ dựa vào những đợt tăng tốc ngắn hạn. Điều quyết định là biến nguồn vốn thành khối lượng công trình thực tế, bảo đảm chất lượng, hiệu quả và sớm đưa dự án vào sử dụng”, đồng chí Nguyễn Đình Trung nhấn mạnh.

Khi mặt bằng được khơi thông, thủ tục được rút ngắn đúng quy định và trách nhiệm được xác định, đầu tư công mới thật sự trở thành đòn bẩy thúc đẩy các ngành kinh tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số của Huế trong năm 2026.