Hiện sinh sống tại Hàn Quốc, Tiến sĩ Trần Hải Linh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân & Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA) chia sẻ về mong muốn đóng góp cho sự phát triển đất nước của cộng đồng doanh nhân kiều bào. Theo ông Linh, cộng đồng doanh nhân tại Hàn Quốc sẵn sàng hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam thông qua kết nối thị trường, kết nối đối tác, chuẩn hóa quản trị doanh nghiệp theo tiêu chuẩn toàn cầu. “Doanh nhân kiều bào hiểu thế mạnh của Việt Nam, đồng thời nắm bắt rõ yêu cầu và xu hướng của thị trường quốc tế, đó là lợi thế không thể thay thế”, ông cho hay.
Một lợi thế khác là hiện nay, nhiều doanh nhân Việt kiều đang hoạt động trong các ngành công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tự động hóa, an ninh mạng, năng lượng mới… Vì vậy, theo Tiến sĩ Trần Hải Linh: “Nếu có cơ chế thu hút phù hợp, chúng ta có thể rút ngắn khoảng cách công nghệ, tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng chiến lược toàn cầu”.
Chủ tịch VKBIA cũng đề cập và khẳng định cộng đồng doanh nhân kiều bào có thể phát huy vai trò trên một số phương diện như hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; đẩy mạnh tham gia vào chuỗi giá trị trong nước gắn với liên kết vùng, liên kết ngành, nhất là trong các lĩnh vực mà Việt Nam có lợi thế như công nghiệp chế biến - chế tạo, logistics, thương mại điện tử, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch - dịch vụ chất lượng cao…
Trong lĩnh vực y tế, bác sĩ Võ Toàn Trung, kiều bào tại Pháp và đã công tác trong hệ thống y tế của Pháp hơn 30 năm chia sẻ những kinh nghiệm và hiểu biết của ông về mô hình phát triển của hệ thống y tế của Pháp và bài học kinh nghiệm với Việt Nam. Đánh giá cao những thay đổi gần đây trong hệ thống y tế Việt Nam, ông Trung cho biết, tương tự tại Pháp, việc xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe cho người dân cũng cần được xây dựng qua nhiều năm, tính toán trên điều kiện phù hợp chăm sóc sức khỏe toàn dân. “Thí dụ, Pháp đã số hóa dữ liệu theo dõi sức khỏe toàn dân kết hợp với bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, qua đó cho phép hệ thống hoạt động hữu hiệu nhất”, ông nhấn mạnh.
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn, Chủ tịch Liên hiệp Hội người Việt Nam tại Nhật Bản góp ý trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo ông, Việt Nam cần xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo toàn cầu của người Việt - nơi các chuyên gia, start-up và nhà đầu tư kiều bào có thể kết nối, cống hiến và cùng kiến tạo giá trị. “Tôi cho rằng có thể nghiên cứu một số hướng đi cụ thể, đầu tiên là cần xây dựng một nền tảng linh hoạt để kết nối theo thời gian thực các chuyên gia Việt toàn cầu. Đây là một hệ thống số hóa, minh bạch và chủ động kết nối chuyên gia kiều bào theo lĩnh vực chuyên môn, quốc gia cư trú và khả năng đóng góp. Nền tảng này không chỉ là nơi chia sẻ tri thức mà còn là công cụ để triển khai các dự án hợp tác cụ thể giữa trong nước và quốc tế”.
Bên cạnh đó, ông Sơn đề xuất thành lập các trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu tại Việt Nam có thể đặt tại những thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… và liên kết cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC). Mô hình này đã được thực hiện ở các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và phát huy hiệu quả. Ngoài ra, ông Sơn nhận định: “Chúng ta có thể tổ chức các chương trình “Về nguồn trong đổi mới sáng tạo”. Đây là các sự kiện thường niên, nơi các chuyên gia, nhà sáng lập kiều bào quay trở về Việt Nam để chia sẻ, hợp tác và đầu tư”.
Theo ông, không chỉ là tổ chức hội thảo, những hoạt động này sẽ là nơi khởi động cho dự án thực tế như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ chuỗi khối (blockchain) đến nông nghiệp thông minh và công nghệ môi trường. “Tôi tin rằng, khi người Việt ở nước ngoài được nhìn nhận như một phần không thể thiếu trong chiến lược đổi mới sáng tạo quốc gia, họ sẽ sẵn sàng trở về để đóng góp bằng tri thức, kết nối và khát vọng phụng sự”, Tiến sĩ Sơn bày tỏ.
Tham gia đóng góp ý kiến, nhiều kiều bào cũng nhấn mạnh mong muốn có chính sách linh hoạt và cụ thể hơn như cơ chế công nhận năng lực chuyên gia kiều bào, hỗ trợ thủ tục hành chính, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tạo điều kiện thuận lợi để họ đầu tư, giảng dạy, hoặc hợp tác nghiên cứu tại Việt Nam.
