Dấu ấn hợp tác ODA Nhật Bản năm tài khóa 2025

Năm tài khóa 2025 của Nhật Bản (tháng 4/2025-3/2026) đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.

JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA
JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA

Chú trọng ứng dụng công nghệ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam Kobayashi Yosuke cho biết: “Trong năm tài khóa 2025, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc cải cách quốc gia, được định hướng bởi các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị. Đó là những văn kiện có vai trò định hình quỹ đạo phát triển dài hạn của đất nước. Dựa trên các trụ cột này, JICA đã điều chỉnh hoạt động hợp tác nhằm phù hợp các định hướng cải cách của Việt Nam. Do vậy, năm tài khóa 2025 ghi dấu ấn nổi bật với các hoạt động của JICA trong việc đóng góp trực tiếp vào việc hiện thực hóa các ưu tiên cải cách then chốt của Việt Nam”.

Trong năm tài khóa 2025, hợp tác của JICA đặc biệt chú trọng vào việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và tăng cường năng lực công nghệ. Tại Trường đại học Việt Nhật (VJU), JICA đã hỗ trợ nhà trường triển khai chương trình đào tạo cử nhân mới về kỹ thuật chip bán dẫn, chính thức khai giảng vào tháng 9/2025.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), JICA đã phối hợp với Phòng thí nghiệm Matsuo-Iwasawa của Trường đại học Tokyo tổ chức khóa học AI trực tuyến toàn cầu thuộc Chương trình trí tuệ người tiêu dùng toàn cầu, đồng thời góp phần giúp hơn 1.500 sinh viên của Trường đại học Bách khoa Hà Nội tham gia khóa học vào tháng 9/2025 - con số cao nhất mà chương trình ghi nhận từ một cơ sở đào tạo đơn lẻ trên toàn thế giới. Trong số đó, bốn sinh viên xuất sắc đã được vinh danh và trao cơ hội tham gia chuyến thực tập-khảo sát tại Nhật Bản vào tháng 3 năm nay.

JICA cũng tiếp tục hỗ trợ việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở hợp tác lâu dài với các trường đại học Việt Nam, JICA đã tăng cường phối hợp với các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp Nhật Bản nhằm hỗ trợ phát triển các công nghệ có tính ứng dụng tại chỗ, phục vụ thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Cũng trong năm tài khóa này, JICA tiếp tục hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ứng dụng công nghệ Nhật Bản. Đập Sabo đầu tiên tại tỉnh Sơn La đã được hoàn thành vào tháng 4/2025, góp phần bảo vệ an toàn cho người dân khu vực trước nguy cơ sạt lở đất. Ngoài ra, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá tại Hà Nội đã được khánh thành vào tháng 8/2025, góp phần cải thiện môi trường và giảm thiểu tình trạng ngập úng do mưa lớn.

Với tư cách là một trong những đối tác lớn của Việt Nam trong lĩnh vực không gian, JICA đã tích cực tham gia Diễn đàn Tầm nhìn Không gian Việt Nam-Nhật Bản 2026 tổ chức vào tháng 3/2026, đồng thời trao đổi Biên bản ghi nhớ về một dự án hợp tác kỹ thuật mới với Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam. Trong thời gian tới, JICA sẽ phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) nhằm hỗ trợ Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam nâng cao năng lực vận hành vệ tinh cũng như khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu quan sát Trái đất.

Đồng hành cùng nỗ lực cải cách của Việt Nam

Ông Kobayashi Yosuke cho biết: “Năm tài khóa 2025 ghi dấu việc Việt Nam chính thức áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với kinh nghiệm lâu dài trong việc vận hành mô hình tương tự, JICA đã phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lãnh đạo và nghiên cứu, giới thiệu kinh nghiệm của Nhật Bản trong phân cấp, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường phối hợp thực thi pháp luật giữa các cấp chính quyền. Những hoạt động này góp phần hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW, thông qua việc củng cố tính thống nhất và đồng bộ của thể chế trong khuôn khổ mô hình quản trị mới”.

Trong khi đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng khu vực kinh tế tư nhân năng động, có năng lực cạnh tranh cao, đủ khả năng trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo ông Kobayashi Yosuke, trong năm tài khóa 2025, JICA đã hỗ trợ nhiều sáng kiến nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh.

Về cải cách giáo dục, JICA hiện đang hợp tác với hơn 20 trường đại học tại Việt Nam nhằm hỗ trợ công tác đào tạo và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, từ giảng dạy tiếng Nhật đến khoa học và công nghệ. Trong đó phải kể đến việc khánh thành Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phân tích tại Đại học Quốc gia Hà Nội - cơ sở Hòa Lạc. Trung tâm này, cùng với các hoạt động khác của dự án, sẽ góp phần hỗ trợ phát hiện sớm và giảm ô nhiễm, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh hơn, sạch hơn và khỏe mạnh hơn.

Trong số những kết quả nổi bật của năm tài khóa 2025, khoản Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) “thế hệ mới” trị giá 50 tỷ yên cho chương trình chuyển đổi xanh được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cách thức ODA có thể đổi mới (quy trình rút gọn, thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng…) để hỗ trợ chương trình cải cách của Việt Nam trong một kỷ nguyên mới.

Có thể nói, hợp tác ODA của Nhật Bản trong năm tài khóa 2025 đã thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, mang tính thực tiễn và chiến lược với các định hướng cải cách lớn của Việt Nam. Thông qua nhiều lĩnh vực, JICA đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc chuyển hóa các định hướng chính sách thành những kết quả cụ thể, thiết thực.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Cuộc thanh lọc Lầu năm góc

Kế hoạch cắt giảm quy mô lớn nhân sự Bộ Chiến tranh Mỹ diễn ra trong bối cảnh hàng loạt lãnh đạo quân sự cấp cao bị cách chức, thay thế hoặc nghỉ hưu sớm kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng cho thấy đây không chỉ là một cuộc tinh giản bộ máy chỉ huy.

Ba nhà khoa học được vinh danh ở Giải Nobel Y sinh năm 2026. Ảnh: REUTERS

Sôi động mùa Nobel 2026

Mùa Nobel 2026 vừa chính thức khởi động từ ngày 5/10 vừa qua với những chủ nhân đầu tiên được xướng tên ở lĩnh vực Y sinh, Vật lý và Hóa học. Các công trình được vinh danh tiếp tục mở rộng những giới hạn của khoa học như giải mã hoạt động não bộ hay khám phá những tín hiệu từ vũ trụ…

Các đại biểu tham gia phiên chuyên đề. Ảnh: VB

Tăng cường hợp tác về biển và đại dương

Diễn đàn Biển Việt Nam 2026 với chủ đề “Hợp tác và hội nhập quốc tế trong xây dựng Việt Nam thành quốc gia biển mạnh”, do Học viện Ngoại giao tổ chức ngày 2/10 tại Hà Nội. Đây là sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách hàng đầu về biển tham dự đóng góp, cho ý kiến.

Nhiều khu vực của Việt Nam có tiềm năng lớn về hấp thụ carbon. Ảnh: KHIẾU MINH

Cơ hội tham gia thị trường carbon quốc tế

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh, ngành lâm nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu tái cấu trúc nguồn thu từ rừng. Việc tham gia thị trường carbon quốc tế mở ra cơ hội mang lại giá trị kinh tế và nâng cao vị thế của nông, lâm sản Việt Nam.

Gaza bị tàn phá nặng nề do xung đột. Ảnh: REUTERS

Hướng tới ngừng bắn lâu dài ở Gaza

Ngày 7/10/2023, nhóm vũ trang Hamas tấn công Israel, sát hại khoảng 1.200 người và bắt giữ 251 con tin. Israel đáp trả bằng cuộc chiến ở Gaza, khiến ít nhất 74.000 người Palestine thiệt mạng. Trong thông điệp nhân 3 năm xảy ra xung đột, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres nhấn mạnh, tội ác đó không được phép lặp lại, các bên liên quan cần nhanh chóng đạt được lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.

Một cửa hàng container tại khu dân cư Alexandra. Ảnh THE GUARDIAN

Sáng kiến thu hẹp khoảng trống lương thực

Giữa khu dân cư Alexandra, một trong những cộng đồng nghèo nhất Nam Phi, những cửa hàng đặt trong container vận chuyển đang giúp người dân mua thực phẩm và nhu yếu phẩm theo đúng khả năng chi trả. Mô hình này được kỳ vọng góp phần cải thiện tiếp cận dinh dưỡng và giảm áp lực chi tiêu cho các hộ thu nhập thấp.

“Chạm” vào Latvia trong những đêm trắng

“Chạm” vào Latvia trong những đêm trắng

Giữa vô vàn lựa chọn quen thuộc của châu Âu mùa hè, quyết định rẽ về phía bắc tìm đến Latvia - đất nước bên bờ biển Baltic - quả là sáng suốt. Không quá hào nhoáng, không đông đúc, nhưng Riga đủ sâu lắng để lưu lại trong tôi những ký ức thật đẹp sau ngày rời đi.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Khủng hoảng sinh kế vì El Nino

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Biếm họa: PATRICK CHAPPATTE

Thách thức an ninh mới

Mạng lưới truyền thông tin tức quốc tế có trụ sở tại Pháp Euronews vừa tổ chức Hội nghị Quốc phòng và Không gian lần đầu tiên, với sự tham gia của Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte. Hội nghị là diễn đàn thảo luận về các vấn đề an ninh, quốc phòng và công nghệ mà châu Âu đang quan tâm trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực có nhiều biến động.

Giá năng lượng cao ảnh hưởng sức tiêu dùng tại châu Âu. Ảnh: INDEPENDENT

Châu Âu đối mặt lạm phát gia tăng

Chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu từ Vùng Vịnh khiến lạm phát tại Đức, Pháp và Italy tăng mạnh hơn dự kiến trong tháng 9.

Tổng thống Pháp E.Macron (giữa) chủ trì cuộc họp trực tuyến của G7. Ảnh: GETTY IMAGES

G7 mở kho hạ nhiệt giá dầu

Thị trường năng lượng toàn cầu hạ nhiệt sau khi Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đạt được thỏa thuận lịch sử, theo đó xả 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô từ kho dự trữ trong vòng bốn tháng tới. Quyết định mở kho của G7 được ví như “liều thuốc hạ sốt” kịp thời cho nền kinh tế thế giới.

Hội nghị ICCOS-2026 tại Phnom Penh. Ảnh: NEW ASIA

Còn đó nỗi nhức nhối

Bất chấp những nỗ lực triệt phá thời gian qua, nạn lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới vẫn không ngừng mở rộng, biến dạng và tinh vi hơn. Khi tội phạm đã vận hành như một “nền kinh tế” toàn cầu, cuộc chiến chống tội phạm không thể chỉ dừng ở từng vụ án, từng đường dây, mà phải nhằm phá vỡ cả hệ sinh thái đứng phía sau.

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

Quân đội Mỹ hoàn tất rút quân khỏi Iraq. Ảnh: NBCNEWS

Bước chuyển trong quan hệ Mỹ-Iraq

Ngày 30/9, toàn bộ lực lượng Mỹ và các nước hoàn tất rút quân, chấm dứt sứ mệnh của liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq. Sự kiện này cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quan hệ Mỹ-Iraq, từ hợp tác quân sự sang đối tác kinh tế dài hạn, cũng như trong hợp tác an ninh giữa Iraq với NATO và các nước.

EU hướng tới quản lý trẻ em sử dụng mạng xã hội theo nhóm tuổi. Ảnh: CANVA

EU siết “hàng rào số” với trẻ em

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) dự kiến cấm trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời quy định người dưới 15 tuổi chỉ được sử dụng các nền tảng mạng xã hội trong phạm vi giới hạn và có sự giám sát. Trước đó, những đề xuất áp một lệnh cấm “cứng” chưa nhận được sự thống nhất của tất cả các quốc gia thành viên.

Ethiopia đang hướng tới mục tiêu trồng 50 tỷ cây xanh vào năm 2030. Ảnh: AP

Ethiopia nỗ lực phủ xanh đất nước

Sau nhiều thập kỷ rừng bị tàn phá, Ethiopia đang khuyến khích người dân tham gia trồng cây trên quy mô lớn nhằm phục hồi những vùng đất suy thoái, cải thiện sinh kế và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Giới chức Pháp phát hiện người di cư trên xuồng bơm hơi. Ảnh: PA

Làn sóng nhập cư trái phép qua Eo biển Manche

Theo Bộ Nội vụ Anh, trong ngày 23/9, tổng cộng 781 người đã đến Anh bằng tuyến đường vượt Eo biển Manche trên 10 chiếc xuồng bơm hơi. Đây là số người di cư cao nhất qua Manche trong một ngày kể từ đầu năm 2026 trong bối cảnh tuyến đường biển này tiếp tục diễn biến phức tạp.

Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Nhà Trắng. Ảnh: XINHUA

Tầm nhìn ổn định chiến lược Trung - Mỹ

Chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuần trước là cuộc gặp thứ hai giữa lãnh đạo hai nước trong năm nay, sau Hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh tháng 5 vừa qua. Cuộc trao đổi sâu rộng ở Washington D.C đã tạo định hướng mới cho quan hệ song phương, qua đó củng cố tầm nhìn về quan hệ Trung-Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược dựa trên sự tôn trọng, công bằng và có đi có lại.

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

Biếm họa: JAVIER

Khói mù xuyên biên giới

Sau hơn hai thập kỷ, ASEAN có hiệp định về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, vấn đề này không những chưa được giải quyết căn cơ mà hiện nay vượt khỏi khuôn khổ môi trường, trở thành thách thức an ninh phi truyền thống đòi hỏi trách nhiệm và hành động quyết liệt hơn ở cấp khu vực.

Một tàu cảnh sát biển Italy giải cứu người di cư. Ảnh: REUTERS

Châu Âu đấu tranh với tội phạm buôn người

Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) vừa triệt phá một đường dây buôn người và bóc lột lao động hoạt động tại nhiều quốc gia ở "lục địa già", thu lợi bất chính hàng triệu euro. Vụ việc tiếp tục cho thấy tính chất phức tạp của tội phạm buôn người xuyên quốc gia, khi các mạng lưới tội phạm ngày càng tinh vi trong việc lợi dụng các cơ chế tuyển dụng và di chuyển lao động hợp pháp để che giấu hành vi phạm pháp.

Hoạt động văn hóa Việt Nam tại Sri Lanka. Ảnh: VB

Nhịp cầu kết nối Việt Nam - Sri Lanka

Quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Sri Lanka không ngừng được củng cố và xây dựng trên nền tảng tin cậy, gắn bó và sự đồng hành trong nhiều giai đoạn lịch sử. Phóng viên Thời Nay đã có cuộc trao đổi ý kiến với Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka, bà Trịnh Thị Tâm, về mối quan hệ hữu nghị bền chặt và những cơ hội hợp tác giữa hai bên.

Các nhà lãnh đạo Asean bày tỏ đoàn kết tại một sự kiện chung của khối. Ảnh: MEKONG ASEAN

Timor Leste quyết tâm hội nhập sâu rộng ASEAN

Timor Leste đang chuẩn bị 60 công cụ pháp lý nhằm tuân thủ các cam kết và bảo đảm quá trình hội nhập đầy đủ ASEAN. Động thái trên cho thấy quyết tâm của Timor Leste khi chuẩn bị kỷ niệm một năm trở thành thành viên thứ 11 của hiệp hội.