Dấu ấn hợp tác ODA Nhật Bản năm tài khóa 2025

Năm tài khóa 2025 của Nhật Bản (tháng 4/2025-3/2026) đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.

JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA
JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA

Chú trọng ứng dụng công nghệ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam Kobayashi Yosuke cho biết: “Trong năm tài khóa 2025, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc cải cách quốc gia, được định hướng bởi các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị. Đó là những văn kiện có vai trò định hình quỹ đạo phát triển dài hạn của đất nước. Dựa trên các trụ cột này, JICA đã điều chỉnh hoạt động hợp tác nhằm phù hợp các định hướng cải cách của Việt Nam. Do vậy, năm tài khóa 2025 ghi dấu ấn nổi bật với các hoạt động của JICA trong việc đóng góp trực tiếp vào việc hiện thực hóa các ưu tiên cải cách then chốt của Việt Nam”.

Trong năm tài khóa 2025, hợp tác của JICA đặc biệt chú trọng vào việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và tăng cường năng lực công nghệ. Tại Trường đại học Việt Nhật (VJU), JICA đã hỗ trợ nhà trường triển khai chương trình đào tạo cử nhân mới về kỹ thuật chip bán dẫn, chính thức khai giảng vào tháng 9/2025.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), JICA đã phối hợp với Phòng thí nghiệm Matsuo-Iwasawa của Trường đại học Tokyo tổ chức khóa học AI trực tuyến toàn cầu thuộc Chương trình trí tuệ người tiêu dùng toàn cầu, đồng thời góp phần giúp hơn 1.500 sinh viên của Trường đại học Bách khoa Hà Nội tham gia khóa học vào tháng 9/2025 - con số cao nhất mà chương trình ghi nhận từ một cơ sở đào tạo đơn lẻ trên toàn thế giới. Trong số đó, bốn sinh viên xuất sắc đã được vinh danh và trao cơ hội tham gia chuyến thực tập-khảo sát tại Nhật Bản vào tháng 3 năm nay.

JICA cũng tiếp tục hỗ trợ việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở hợp tác lâu dài với các trường đại học Việt Nam, JICA đã tăng cường phối hợp với các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp Nhật Bản nhằm hỗ trợ phát triển các công nghệ có tính ứng dụng tại chỗ, phục vụ thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Cũng trong năm tài khóa này, JICA tiếp tục hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ứng dụng công nghệ Nhật Bản. Đập Sabo đầu tiên tại tỉnh Sơn La đã được hoàn thành vào tháng 4/2025, góp phần bảo vệ an toàn cho người dân khu vực trước nguy cơ sạt lở đất. Ngoài ra, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá tại Hà Nội đã được khánh thành vào tháng 8/2025, góp phần cải thiện môi trường và giảm thiểu tình trạng ngập úng do mưa lớn.

Với tư cách là một trong những đối tác lớn của Việt Nam trong lĩnh vực không gian, JICA đã tích cực tham gia Diễn đàn Tầm nhìn Không gian Việt Nam-Nhật Bản 2026 tổ chức vào tháng 3/2026, đồng thời trao đổi Biên bản ghi nhớ về một dự án hợp tác kỹ thuật mới với Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam. Trong thời gian tới, JICA sẽ phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) nhằm hỗ trợ Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam nâng cao năng lực vận hành vệ tinh cũng như khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu quan sát Trái đất.

Đồng hành cùng nỗ lực cải cách của Việt Nam

Ông Kobayashi Yosuke cho biết: “Năm tài khóa 2025 ghi dấu việc Việt Nam chính thức áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với kinh nghiệm lâu dài trong việc vận hành mô hình tương tự, JICA đã phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lãnh đạo và nghiên cứu, giới thiệu kinh nghiệm của Nhật Bản trong phân cấp, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường phối hợp thực thi pháp luật giữa các cấp chính quyền. Những hoạt động này góp phần hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW, thông qua việc củng cố tính thống nhất và đồng bộ của thể chế trong khuôn khổ mô hình quản trị mới”.

Trong khi đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng khu vực kinh tế tư nhân năng động, có năng lực cạnh tranh cao, đủ khả năng trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo ông Kobayashi Yosuke, trong năm tài khóa 2025, JICA đã hỗ trợ nhiều sáng kiến nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh.

Về cải cách giáo dục, JICA hiện đang hợp tác với hơn 20 trường đại học tại Việt Nam nhằm hỗ trợ công tác đào tạo và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, từ giảng dạy tiếng Nhật đến khoa học và công nghệ. Trong đó phải kể đến việc khánh thành Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phân tích tại Đại học Quốc gia Hà Nội - cơ sở Hòa Lạc. Trung tâm này, cùng với các hoạt động khác của dự án, sẽ góp phần hỗ trợ phát hiện sớm và giảm ô nhiễm, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh hơn, sạch hơn và khỏe mạnh hơn.

Trong số những kết quả nổi bật của năm tài khóa 2025, khoản Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) “thế hệ mới” trị giá 50 tỷ yên cho chương trình chuyển đổi xanh được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cách thức ODA có thể đổi mới (quy trình rút gọn, thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng…) để hỗ trợ chương trình cải cách của Việt Nam trong một kỷ nguyên mới.

Có thể nói, hợp tác ODA của Nhật Bản trong năm tài khóa 2025 đã thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, mang tính thực tiễn và chiến lược với các định hướng cải cách lớn của Việt Nam. Thông qua nhiều lĩnh vực, JICA đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc chuyển hóa các định hướng chính sách thành những kết quả cụ thể, thiết thực.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: TRẦN HUẤN

Biểu tượng cho khát vọng hòa bình

Không chỉ mang ý nghĩa tri ân quá khứ, Lễ hội Vì hòa bình còn gửi gắm thông điệp hướng tới tương lai, góp phần lan tỏa các giá trị nhân văn, củng cố niềm tin vào hòa bình, đoàn kết và phát triển.

Đại diện Phái bộ trao Huy chương vì sự nghiệp GGHB LHQ. Ảnh: BVDC2.7

Tôn vinh những nỗ lực bền bỉ

Kể từ khi bệnh viện dã chiến (BVDC) cấp 2 đầu tiên của Việt Nam được triển khai đến Phái bộ Gìn giữ hòa bình (GGHB) LHQ ở Nam Sudan (UNMISS) vào năm 2018, Việt Nam đã duy trì và triển khai liên tục BVDC cấp 2 tại Phái bộ. Qua 7 nhiệm kỳ, BVDC2.7 đang tiếp tục chứng minh tính chuyên nghiệp, năng lực chuyên môn và cam kết mạnh mẽ trong việc hỗ trợ lực lượng GGHB và các hoạt động cộng đồng ở địa phương.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Các công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn đang được khẩn trương triển khai. Ảnh: AAP

Thế giới chung tay cứu trợ Venezuela

Sau trận động đất kép xảy ra ngày 24/6 tại Venezuela gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, cộng đồng quốc tế đang khẩn trương huy động nhân lực, phương tiện và nguồn lực hỗ trợ quốc gia này tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả và ổn định đời sống người dân.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Nắng nóng cực độ vẫn tiếp diễn ở nhiều nơi tại châu Âu. Ảnh: EURONEWS

Châu Âu trải qua “cơn sốc nhiệt”

Một đợt nắng nóng mạnh và bất thường đang tràn qua phần lớn châu Âu, nhiệt độ có nơi lên tới hơn 40 độ C. Dải nhiệt cực đoan làm gián đoạn cuộc sống thường nhật, gia tăng nguy cơ cháy rừng và gây áp lực lên hệ thống y tế công cộng ở “lục địa già”.

Bờ biển Playa Guiones được phủ bóng cây xanh. Ảnh: THE GUARDIAN

Chung tay hồi sinh rừng ven biển

Nhằm góp phần phục hồi rừng ven biển, tái tạo môi trường sống cho động vật hoang dã và khôi phục các hệ sinh thái bị suy thoái bởi nạn phá rừng, một dự án huy động người dân địa phương, học sinh, du khách và tình nguyện viên tham gia trồng cây bản địa trên các bãi biển Costa Rica đang mang lại những kết quả tích cực.

Để làm chủ công nghiệp cơ khí chế tạo cần tự chủ được nguồn cung vật liệu. Ảnh: NAM HẢI

Hướng tới làm chủ vật liệu chiến lược

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghiệp toàn cầu ngày càng gay gắt, vật liệu chiến lược có giá trị gia tăng cao như chất bán dẫn thế hệ mới, vật liệu nano và nanocomposite, vật liệu sinh học - y sinh… đóng vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Đây là nội dung được nhiều nước đặc biệt quan tâm, tập trung tìm giải pháp để từng bước làm chủ công nghệ chế biến sâu.

Thủ tướng Keir Starmer (bên trái) và chính trị gia kỳ cựu Andy Burnham. Ảnh: GETTYIMAGES

Bất ổn chính trị kéo dài ở Anh

Thủ tướng Anh Keir Starmer từ chức lãnh đạo Công đảng chỉ chưa đầy hai năm sau khi dẫn dắt đảng giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ. Việc ông Starmer phải từ chức sớm dưới áp lực nội bộ không chỉ phơi bày khó khăn trong việc điều hành chính phủ, mà còn làm gia tăng bất ổn chính trị, khi nước Anh có tới sáu thủ tướng chỉ trong vòng 10 năm kể từ sự kiện Anh rời Liên minh châu Âu (EU), còn gọi là Brexit.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy ở cảng Antwerp của Bỉ. Ảnh: AFP

Châu Âu đẩy mạnh chống ma túy

Trước sự bùng phát của thị trường ma túy bất hợp pháp cùng sự gia tăng mạnh mẽ của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy các biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ an ninh và sức khỏe cộng đồng.

Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Văn Quyết tác nghiệp tại Phái bộ an ninh lâm thời LHQ khu vực Abyei.

Chuyện tác nghiệp của những “nhà báo” mũ nồi xanh Việt Nam

Dù được đào tạo chuyên nghiệp hay chỉ được tập huấn như một công việc kiêm nhiệm, những “nhà báo” mũ nồi xanh đang thực hiện nhiệm vụ tại các Phái bộ gìn giữ hòa bình LHQ vẫn luôn miệt mài vượt khó, gửi thông tin, hình ảnh và tư liệu chân thực để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền.

Giới chức CHDC Congo tuyên truyền phòng, chống dịch Ebola tới người dân. Ảnh: GETTYIMAGES

Dịch Ebola tiếp tục diễn biến phức tạp

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi cảnh báo, đợt bùng phát Ebola hiện nay tại CHDC Congo và Uganda đang diễn biến nghiêm trọng và phức tạp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia tiếp tục bổ sung nguồn viện trợ giúp khống chế dịch bệnh.

Xe cứu thương ba bánh của Moving Health. Ảnh: MOVING HEALTH

Thu hẹp khoảng cách y tế nông thôn

Tổ chức phi lợi nhuận Moving Health (Mỹ) triển khai mạng lưới xe cứu thương ba bánh tại Ghana nhằm hỗ trợ cấp cứu cho người dân vùng sâu, vùng xa. Với chi phí thấp, khả năng di chuyển linh hoạt, mô hình này đã góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận bệnh viện và nâng cao cơ hội chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nông thôn.

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Giai điệu kết nối bên dòng sông Hương

Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026 mang đến cho công chúng những đêm diễn nghệ thuật đặc sắc, trở thành không gian gặp gỡ, giao lưu văn hóa quốc tế sôi động. Những giai điệu đến từ nhiều quốc gia cùng hòa quyện bên dòng Hương Giang đã khẳng định vị thế Huế là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam và điểm đến của hội nhập văn hóa toàn cầu.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Cảnh sát Italy trong một chiến dịch truy quét tội phạm ma túy. Ảnh: ANSA

Chiến dịch triệt phá “ngân hàng ma”

Cảnh sát Italy vừa triệt phá một ngân hàng ngầm quy mô lớn chuyên phục vụ các tổ chức tội phạm có tổ chức, với lượng tiền đã luân chuyển lên tới 80-100 triệu euro mỗi năm thông qua các khoản thanh toán ảo.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

G7 trước sức ép bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Ảnh: GETTYIMAGES

Tăng cường bảo vệ trẻ em trước rủi ro từ AI

Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh G7 đang diễn ra tại thành phố Evian-les-Bains của Pháp, gần 100 thanh - thiếu niên đến từ 19 quốc gia đã công bố một bản tuyên ngôn, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hành động để bảo vệ giáo dục, sức khỏe tâm thần và đời sống xã hội của trẻ em trong bối cảnh các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Các nhà lãnh đạo G7 chụp ảnh chung trước phiên khai mạc. Ảnh: ANI

G7 tập trung thảo luận về xung đột và dịch bệnh

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) dành nhiều thời gian thảo luận về các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoài ra, dịch Ebola đang bùng phát ở châu Phi cũng là nội dung được quan tâm trong chương trình nghị sự.

Nhiều hoạt động tìm hiểu bản sắc văn hóa Việt Nam đã được tổ chức tại Hungary. Ảnh: NVCC

Tiếng Việt gắn kết cộng đồng

Ngày 21/6 tới, tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Thủ đô Paris (Pháp), Diễn đàn Gìn giữ tiếng Việt và Văn hóa Việt ở nước ngoài tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn nhân kỷ niệm 5 năm thành lập (15/7/2021-15/7/2026). Sự kiện được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, quy tụ các chuyên gia, giảng viên, giáo viên, nhà hoạt động cộng đồng và đông đảo người Việt đang sinh sống tại nhiều quốc gia trên thế giới.