Dấu ấn hợp tác ODA Nhật Bản năm tài khóa 2025

Năm tài khóa 2025 của Nhật Bản (tháng 4/2025-3/2026) đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.

JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA
JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA

Chú trọng ứng dụng công nghệ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam Kobayashi Yosuke cho biết: “Trong năm tài khóa 2025, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc cải cách quốc gia, được định hướng bởi các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị. Đó là những văn kiện có vai trò định hình quỹ đạo phát triển dài hạn của đất nước. Dựa trên các trụ cột này, JICA đã điều chỉnh hoạt động hợp tác nhằm phù hợp các định hướng cải cách của Việt Nam. Do vậy, năm tài khóa 2025 ghi dấu ấn nổi bật với các hoạt động của JICA trong việc đóng góp trực tiếp vào việc hiện thực hóa các ưu tiên cải cách then chốt của Việt Nam”.

Trong năm tài khóa 2025, hợp tác của JICA đặc biệt chú trọng vào việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và tăng cường năng lực công nghệ. Tại Trường đại học Việt Nhật (VJU), JICA đã hỗ trợ nhà trường triển khai chương trình đào tạo cử nhân mới về kỹ thuật chip bán dẫn, chính thức khai giảng vào tháng 9/2025.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), JICA đã phối hợp với Phòng thí nghiệm Matsuo-Iwasawa của Trường đại học Tokyo tổ chức khóa học AI trực tuyến toàn cầu thuộc Chương trình trí tuệ người tiêu dùng toàn cầu, đồng thời góp phần giúp hơn 1.500 sinh viên của Trường đại học Bách khoa Hà Nội tham gia khóa học vào tháng 9/2025 - con số cao nhất mà chương trình ghi nhận từ một cơ sở đào tạo đơn lẻ trên toàn thế giới. Trong số đó, bốn sinh viên xuất sắc đã được vinh danh và trao cơ hội tham gia chuyến thực tập-khảo sát tại Nhật Bản vào tháng 3 năm nay.

JICA cũng tiếp tục hỗ trợ việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở hợp tác lâu dài với các trường đại học Việt Nam, JICA đã tăng cường phối hợp với các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp Nhật Bản nhằm hỗ trợ phát triển các công nghệ có tính ứng dụng tại chỗ, phục vụ thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Cũng trong năm tài khóa này, JICA tiếp tục hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ứng dụng công nghệ Nhật Bản. Đập Sabo đầu tiên tại tỉnh Sơn La đã được hoàn thành vào tháng 4/2025, góp phần bảo vệ an toàn cho người dân khu vực trước nguy cơ sạt lở đất. Ngoài ra, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá tại Hà Nội đã được khánh thành vào tháng 8/2025, góp phần cải thiện môi trường và giảm thiểu tình trạng ngập úng do mưa lớn.

Với tư cách là một trong những đối tác lớn của Việt Nam trong lĩnh vực không gian, JICA đã tích cực tham gia Diễn đàn Tầm nhìn Không gian Việt Nam-Nhật Bản 2026 tổ chức vào tháng 3/2026, đồng thời trao đổi Biên bản ghi nhớ về một dự án hợp tác kỹ thuật mới với Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam. Trong thời gian tới, JICA sẽ phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) nhằm hỗ trợ Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam nâng cao năng lực vận hành vệ tinh cũng như khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu quan sát Trái đất.

Đồng hành cùng nỗ lực cải cách của Việt Nam

Ông Kobayashi Yosuke cho biết: “Năm tài khóa 2025 ghi dấu việc Việt Nam chính thức áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với kinh nghiệm lâu dài trong việc vận hành mô hình tương tự, JICA đã phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lãnh đạo và nghiên cứu, giới thiệu kinh nghiệm của Nhật Bản trong phân cấp, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường phối hợp thực thi pháp luật giữa các cấp chính quyền. Những hoạt động này góp phần hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW, thông qua việc củng cố tính thống nhất và đồng bộ của thể chế trong khuôn khổ mô hình quản trị mới”.

Trong khi đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng khu vực kinh tế tư nhân năng động, có năng lực cạnh tranh cao, đủ khả năng trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo ông Kobayashi Yosuke, trong năm tài khóa 2025, JICA đã hỗ trợ nhiều sáng kiến nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh.

Về cải cách giáo dục, JICA hiện đang hợp tác với hơn 20 trường đại học tại Việt Nam nhằm hỗ trợ công tác đào tạo và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, từ giảng dạy tiếng Nhật đến khoa học và công nghệ. Trong đó phải kể đến việc khánh thành Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phân tích tại Đại học Quốc gia Hà Nội - cơ sở Hòa Lạc. Trung tâm này, cùng với các hoạt động khác của dự án, sẽ góp phần hỗ trợ phát hiện sớm và giảm ô nhiễm, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh hơn, sạch hơn và khỏe mạnh hơn.

Trong số những kết quả nổi bật của năm tài khóa 2025, khoản Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) “thế hệ mới” trị giá 50 tỷ yên cho chương trình chuyển đổi xanh được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cách thức ODA có thể đổi mới (quy trình rút gọn, thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng…) để hỗ trợ chương trình cải cách của Việt Nam trong một kỷ nguyên mới.

Có thể nói, hợp tác ODA của Nhật Bản trong năm tài khóa 2025 đã thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, mang tính thực tiễn và chiến lược với các định hướng cải cách lớn của Việt Nam. Thông qua nhiều lĩnh vực, JICA đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc chuyển hóa các định hướng chính sách thành những kết quả cụ thể, thiết thực.

Có thể bạn quan tâm

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Phái đoàn Taliban tới Brussels đàm phán về vấn đề hồi hương người Afghanistan xin tị nạn.

EU thúc đẩy hồi hương người tị nạn Afghanistan

Các quan chức chính quyền Taliban tại Afghanistan đã có cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" với Liên minh châu Âu (EU) tại Brussels (Bỉ), về vấn đề hồi hương những người xin tị nạn không thành công về Afghanistan.

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Nhóm nhạc UPRIZE biểu diễn tại một sự kiện quốc tế.

V-Pop khát vọng vươn ra thế giới

Sự quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế, cùng những bước đi mới trong xây dựng hệ sinh thái âm nhạc và kết nối thị trường toàn cầu, đang mở ra cơ hội để âm nhạc đại chúng Việt Nam (V-Pop) từng bước khẳng định vị thế, chinh phục thị trường thế giới.

Thi kéo co giữa lực lượng gìn giữ hòa bình hai nước Việt Nam-Trung Quốc. Ảnh: TÔ TRẦM

Tạo nhịp cầu kết nối Việt Nam-Trung Quốc

Chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao giữa lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và Trung Quốc góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết giữa các lực lượng tại Phái bộ An ninh lâm thời LHQ ở Abyei (UNISFA), góp phần lan tỏa thông điệp hòa bình và hữu nghị tại khu vực này.

Người dân tránh nóng tại một địa điểm có cây xanh ở Kenya. Ảnh: BLOOMBERG

Tháng 7 nóng nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học châu Âu vừa công bố nghiên cứu cho thấy, khoảng 900 triệu người sinh sống tại nhiều khu vực, từ vùng Sahel châu Phi, Trung Mỹ, đến Tây Âu và châu Á, vừa trải qua tháng 7 nóng nhất trong lịch sử. Riêng tại châu Âu, thời tiết nắng nóng cực đoan và hạn hán gây thiệt hại hàng trăm tỷ euro cho nền kinh tế khu vực.

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Một phiên giao dịch trên thị trường chứng khoán Mỹ. Ảnh: CNN

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh

Chứng khoán Mỹ lao dốc khi lợi suất trái phiếu tăng vọt sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), trong khi giá dầu tăng mạnh càng làm dấy lên lo ngại về lạm phát.

Trụ sở chính của FED tại Washington D.C. Ảnh: THE STRAITS TIMES

FED giữ nguyên lãi suất giữa áp lực lạm phát

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản tháng thứ 7 liên tiếp, bất chấp những lo ngại về lạm phát kéo dài. Quyết định được FED đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại trong quý II.