Dấu ấn hợp tác ODA Nhật Bản năm tài khóa 2025

Năm tài khóa 2025 của Nhật Bản (tháng 4/2025-3/2026) đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.

JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA
JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA

Chú trọng ứng dụng công nghệ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam Kobayashi Yosuke cho biết: “Trong năm tài khóa 2025, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc cải cách quốc gia, được định hướng bởi các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị. Đó là những văn kiện có vai trò định hình quỹ đạo phát triển dài hạn của đất nước. Dựa trên các trụ cột này, JICA đã điều chỉnh hoạt động hợp tác nhằm phù hợp các định hướng cải cách của Việt Nam. Do vậy, năm tài khóa 2025 ghi dấu ấn nổi bật với các hoạt động của JICA trong việc đóng góp trực tiếp vào việc hiện thực hóa các ưu tiên cải cách then chốt của Việt Nam”.

Trong năm tài khóa 2025, hợp tác của JICA đặc biệt chú trọng vào việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và tăng cường năng lực công nghệ. Tại Trường đại học Việt Nhật (VJU), JICA đã hỗ trợ nhà trường triển khai chương trình đào tạo cử nhân mới về kỹ thuật chip bán dẫn, chính thức khai giảng vào tháng 9/2025.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), JICA đã phối hợp với Phòng thí nghiệm Matsuo-Iwasawa của Trường đại học Tokyo tổ chức khóa học AI trực tuyến toàn cầu thuộc Chương trình trí tuệ người tiêu dùng toàn cầu, đồng thời góp phần giúp hơn 1.500 sinh viên của Trường đại học Bách khoa Hà Nội tham gia khóa học vào tháng 9/2025 - con số cao nhất mà chương trình ghi nhận từ một cơ sở đào tạo đơn lẻ trên toàn thế giới. Trong số đó, bốn sinh viên xuất sắc đã được vinh danh và trao cơ hội tham gia chuyến thực tập-khảo sát tại Nhật Bản vào tháng 3 năm nay.

JICA cũng tiếp tục hỗ trợ việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở hợp tác lâu dài với các trường đại học Việt Nam, JICA đã tăng cường phối hợp với các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp Nhật Bản nhằm hỗ trợ phát triển các công nghệ có tính ứng dụng tại chỗ, phục vụ thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Cũng trong năm tài khóa này, JICA tiếp tục hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ứng dụng công nghệ Nhật Bản. Đập Sabo đầu tiên tại tỉnh Sơn La đã được hoàn thành vào tháng 4/2025, góp phần bảo vệ an toàn cho người dân khu vực trước nguy cơ sạt lở đất. Ngoài ra, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá tại Hà Nội đã được khánh thành vào tháng 8/2025, góp phần cải thiện môi trường và giảm thiểu tình trạng ngập úng do mưa lớn.

Với tư cách là một trong những đối tác lớn của Việt Nam trong lĩnh vực không gian, JICA đã tích cực tham gia Diễn đàn Tầm nhìn Không gian Việt Nam-Nhật Bản 2026 tổ chức vào tháng 3/2026, đồng thời trao đổi Biên bản ghi nhớ về một dự án hợp tác kỹ thuật mới với Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam. Trong thời gian tới, JICA sẽ phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) nhằm hỗ trợ Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam nâng cao năng lực vận hành vệ tinh cũng như khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu quan sát Trái đất.

Đồng hành cùng nỗ lực cải cách của Việt Nam

Ông Kobayashi Yosuke cho biết: “Năm tài khóa 2025 ghi dấu việc Việt Nam chính thức áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với kinh nghiệm lâu dài trong việc vận hành mô hình tương tự, JICA đã phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lãnh đạo và nghiên cứu, giới thiệu kinh nghiệm của Nhật Bản trong phân cấp, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường phối hợp thực thi pháp luật giữa các cấp chính quyền. Những hoạt động này góp phần hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW, thông qua việc củng cố tính thống nhất và đồng bộ của thể chế trong khuôn khổ mô hình quản trị mới”.

Trong khi đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng khu vực kinh tế tư nhân năng động, có năng lực cạnh tranh cao, đủ khả năng trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo ông Kobayashi Yosuke, trong năm tài khóa 2025, JICA đã hỗ trợ nhiều sáng kiến nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh.

Về cải cách giáo dục, JICA hiện đang hợp tác với hơn 20 trường đại học tại Việt Nam nhằm hỗ trợ công tác đào tạo và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, từ giảng dạy tiếng Nhật đến khoa học và công nghệ. Trong đó phải kể đến việc khánh thành Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phân tích tại Đại học Quốc gia Hà Nội - cơ sở Hòa Lạc. Trung tâm này, cùng với các hoạt động khác của dự án, sẽ góp phần hỗ trợ phát hiện sớm và giảm ô nhiễm, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh hơn, sạch hơn và khỏe mạnh hơn.

Trong số những kết quả nổi bật của năm tài khóa 2025, khoản Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) “thế hệ mới” trị giá 50 tỷ yên cho chương trình chuyển đổi xanh được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cách thức ODA có thể đổi mới (quy trình rút gọn, thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng…) để hỗ trợ chương trình cải cách của Việt Nam trong một kỷ nguyên mới.

Có thể nói, hợp tác ODA của Nhật Bản trong năm tài khóa 2025 đã thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, mang tính thực tiễn và chiến lược với các định hướng cải cách lớn của Việt Nam. Thông qua nhiều lĩnh vực, JICA đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc chuyển hóa các định hướng chính sách thành những kết quả cụ thể, thiết thực.

Có thể bạn quan tâm

Trình diễn nấu phở tại sự kiện.

Quảng bá phở Việt Nam ở châu Âu

TS Phan Bích Thiện - Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam tại Hungary cho biết, trước đây, mỗi khi muốn thưởng thức món phở Việt Nam, bà phải chạy xe tới khu chợ của người Việt mới có.

Chuyển đổi xe cổ thành xe điện ở Mỹ. Ảnh: GettyImages

“Cuộc đời thứ hai” cho xe cổ

Chuyển đổi sang xe điện đang mang lại “cuộc đời thứ hai” cho hàng triệu chiếc xe cổ và xe đời cũ ở Mỹ. Đây cũng trở thành một ngành dịch vụ kinh doanh do mạng lưới Fuel2Electric (Tạm dịch “Từ xăng sang điện”) cung cấp, nhằm giải quyết tình trạng thiếu phụ tùng và thợ sửa chữa các dòng xe đời cũ tại nước này.

Biếm họa: ARES

Đoàn kết với “Hòn đảo tự do”

Ngày 16/5, Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã khẳng định lại sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba. Trong khi đó, nhiều quốc gia, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ đảo quốc Caribe.

Ảnh: EC AUDIOVISUAL SERVICE

“Super Mario”của châu Âu

Cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Mario Draghi (trong ảnh) vừa được trao giải thưởng Charlemagne 2026. Đây là một trong những giải thưởng danh giá nhất dành cho các cá nhân có đóng góp nổi bật cho tiến trình thống nhất và tăng cường hiểu biết giữa các dân tộc châu Âu.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm BRICS. Ảnh: FINANCIAL EXPRESS

Iran hoan nghênh nỗ lực ngoại giao của Bắc Kinh

Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang tại Eo biển Hormuz và nguy cơ đối đầu Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Tehran bất ngờ phát đi tín hiệu “xuống thang” khi xác nhận đã nhận được thông điệp từ Washington về khả năng nối lại đàm phán.

Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Bắc Kinh. Ảnh: BBC

Định vị mới của quan hệ Trung-Mỹ

Không đạt kết quả đột phá trong các vấn đề gai góc là thuế quan hay công nghệ, song Hội nghị thượng đỉnh tuần trước giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump được hai bên đánh giá là bước đi quan trọng duy trì ổn định quan hệ Trung-Mỹ. 

Quán cà-phê do AI quản lý

Quán cà-phê do AI quản lý

Một quán cà-phê tại Stockholm (Thụy Điển) thu hút chú ý khi thử nghiệm mô hình quản lý bởi trí tuệ nhân tạo (AI).

Biếm họa: KOREA JOONGANG DAILY

Bài kiểm tra giữa nhiệm kỳ

Chính trường Hàn Quốc đang trở nên nóng trước thềm cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra ngày 3/6 tới.

Ngày càng nhiều du khách tới Nam Cực. Ảnh: TRAVEL NEWS

Nguy cơ gia tăng với hệ sinh thái Nam Cực

Ngày càng nhiều du khách đang đổ tới những điểm đến băng giá như Nam Cực để chứng kiến cảnh quan trước khi biến mất do biến đổi khí hậu. Điều này đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ dịch bệnh và tác động tiêu cực tới hệ sinh thái mong manh tại các vùng cực.

Giáo dục dạy nghề tại Uganda. Ảnh: ILO

Hướng tới hệ thống học tập bao trùm

Trong bối cảnh số hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh và biến động nhân khẩu học đang diễn ra mạnh mẽ, việc tái định hình thị trường lao động toàn cầu, đưa học tập suốt đời trở thành trụ cột trung tâm trong chính sách kinh tế - xã hội sẽ giúp giảm nguy cơ gia tăng bất bình đẳng giữa các quốc gia và trong từng quốc gia.

Biếm họa: PETER SCHRANK

Đồng minh rạn nứt

Không chỉ các thành viên thân cận của Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) không muốn can dự vào cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Interpol thu giữ nhiều loại thuốc giả trong các chiến dịch Pangea. Ảnh: INTERPOL

Dai dẳng cuộc chiến chống dược phẩm giả

Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế (Interpol) đã thu giữ hàng triệu liều thuốc giả và thuốc chưa được cấp phép trong chiến dịch triển khai tại 90 quốc gia và vùng lãnh thổ. Quy mô thị trường dược phẩm bất hợp pháp trực tuyến đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng toàn cầu.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Ảnh: POLITICO.EU

Quốc hội bác kiến nghị điều tra Thủ tướng Starmer

Hạ viện Anh đã bỏ phiếu bác kiến nghị của phe đối lập về việc tiến hành điều tra Thủ tướng Keir Starmer với cáo buộc cung cấp thông tin sai lệch trước Quốc hội liên quan quyết định bổ nhiệm ông Peter Mandelson (trong ảnh) làm Đại sứ tại Mỹ.

Chung tay xây dựng ASEAN

Chung tay xây dựng ASEAN

Nhân chuyến thăm Việt Nam vào tháng 4 vừa qua, Đại sứ Delia Albert (trong ảnh), nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của Philippines, đã trả lời phỏng vấn phóng viên (PV) Thời Nay về tầm quan trọng của hợp tác quốc tế cũng như tiến trình hội nhập ở Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

“Chìa khóa” cho an ninh năng lượng

Thế giới phải hành động nhanh và mạnh hơn để giảm lượng khí thải methane từ ngành sản xuất nhiên liệu hóa thạch. Điều này sẽ giúp giảm tốc biến đổi khí hậu (BĐKH) và tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung.

Tàu du lịch MV Hondius neo ngoài khơi. Ảnh: GETTY

Kích hoạt biện pháp phòng ngừa

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã ghi nhận hai ca dương tính với Hanta - loại virus gây bệnh đường hô hấp cấp tính nguy hiểm - và một số trường hợp nghi nhiễm khác trên tàu du lịch đang kẹt lại ngoài khơi Cape Verde, quốc gia phía tây châu Phi.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Thế hệ máy tính lượng tử mới của Nhật Bản. Ảnh: THE YOMIURI SHIMBUN

Thúc đẩy các thỏa thuận với Indonesia, Ấn Độ

Ngày 4/5, Indonesia và Nhật Bản đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng, mở đường cho việc tăng cường liên kết trong công nghiệp quốc phòng, phát triển nguồn nhân lực và triển khai các biện pháp giảm nhẹ thiên tai.

Hai nhà lãnh đạo Nhật Bản (bên trái) và Australia cam kết nâng tầm hợp tác. Ảnh: THE KOREA HERALD

Nhật Bản tăng cường quan hệ hợp tác quốc tế

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vừa tiến hành chuyến thăm Australia được đánh giá là rất thành công. Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao “đất nước mặt trời mọc” cũng có chuyến công du quan trọng tới bốn quốc gia châu Phi.

Việt Nam từng bước tham gia sâu rộng vào đời sống kinh tế mở rộng quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia. Ảnh: NAM HẢI

Chiến lược quan hệ quốc tế

Quan hệ quốc tế (IR) của một quốc gia định nghĩa các tương tác chính thức, chính sách đối ngoại và mối quan hệ của quốc gia đó với các quốc gia khác, các tổ chức quốc tế và các chủ thể phi nhà nước trong các lĩnh vực an ninh, thương mại và quan hệ đa phương.

Biếm họa: DERKAOUI ABDELLAH

Hệ lụy nghiêm trọng

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cảnh báo tình trạng gián đoạn kéo dài tại Eo biển Hormuz có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu.

Cảnh sát phong tỏa hiện trường tại London. Ảnh: EPA

Nước Anh đối mặt “làn sóng thù ghét”

Thời gian gần đây, hàng loạt vụ tấn công nhằm vào cộng đồng Do Thái đã xảy ra tại Anh, làm dấy lên lo ngại về việc bảo đảm an ninh, đặt ra yêu cầu cấp bách đối với giới chức “xứ sương mù” về kiểm soát tư tưởng cực đoan, đồng thời tăng cường gắn kết xã hội.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Cuộc tập trận Amber Shock 26 của NATO. Ảnh: GETTY IMAGES

NATO tập trận quy mô lớn

Ngày 2/5, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tiến hành cuộc tập trận quân sự quy mô lớn mang tên “Amber Shock 26” tại Ba Lan. Động thái này nhằm tăng cường năng lực phòng thủ ở khu vực hành lang Suwałki - vị trí chiến lược nối Ba Lan với các nước Baltic.

Binh sĩ Mỹ đóng quân tại Đức. Ảnh: AP

Quan hệ đồng minh Mỹ và châu Âu rạn nứt

Căng thẳng bất ngờ nổi lên giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU), liên quan vấn đề thuế quan và hợp tác quốc phòng. Bất đồng giữa hai bên chung quanh cuộc chiến của Mỹ chống Iran được cho là nguyên nhân trực tiếp, khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương thêm rạn nứt.