Dấu ấn hợp tác ODA Nhật Bản năm tài khóa 2025

Năm tài khóa 2025 của Nhật Bản (tháng 4/2025-3/2026) đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản.

JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA
JICA hỗ trợ Trường đại học Cần Thơ xây dựng Phòng nghiên cứu và phòng thí nghiệm công nghệ cao. Ảnh: JICA

Chú trọng ứng dụng công nghệ và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

Trưởng đại diện Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) Việt Nam Kobayashi Yosuke cho biết: “Trong năm tài khóa 2025, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công cuộc cải cách quốc gia, được định hướng bởi các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị. Đó là những văn kiện có vai trò định hình quỹ đạo phát triển dài hạn của đất nước. Dựa trên các trụ cột này, JICA đã điều chỉnh hoạt động hợp tác nhằm phù hợp các định hướng cải cách của Việt Nam. Do vậy, năm tài khóa 2025 ghi dấu ấn nổi bật với các hoạt động của JICA trong việc đóng góp trực tiếp vào việc hiện thực hóa các ưu tiên cải cách then chốt của Việt Nam”.

Trong năm tài khóa 2025, hợp tác của JICA đặc biệt chú trọng vào việc xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam và tăng cường năng lực công nghệ. Tại Trường đại học Việt Nhật (VJU), JICA đã hỗ trợ nhà trường triển khai chương trình đào tạo cử nhân mới về kỹ thuật chip bán dẫn, chính thức khai giảng vào tháng 9/2025.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), JICA đã phối hợp với Phòng thí nghiệm Matsuo-Iwasawa của Trường đại học Tokyo tổ chức khóa học AI trực tuyến toàn cầu thuộc Chương trình trí tuệ người tiêu dùng toàn cầu, đồng thời góp phần giúp hơn 1.500 sinh viên của Trường đại học Bách khoa Hà Nội tham gia khóa học vào tháng 9/2025 - con số cao nhất mà chương trình ghi nhận từ một cơ sở đào tạo đơn lẻ trên toàn thế giới. Trong số đó, bốn sinh viên xuất sắc đã được vinh danh và trao cơ hội tham gia chuyến thực tập-khảo sát tại Nhật Bản vào tháng 3 năm nay.

JICA cũng tiếp tục hỗ trợ việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu. Trên cơ sở hợp tác lâu dài với các trường đại học Việt Nam, JICA đã tăng cường phối hợp với các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp Nhật Bản nhằm hỗ trợ phát triển các công nghệ có tính ứng dụng tại chỗ, phục vụ thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Cũng trong năm tài khóa này, JICA tiếp tục hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng ứng dụng công nghệ Nhật Bản. Đập Sabo đầu tiên tại tỉnh Sơn La đã được hoàn thành vào tháng 4/2025, góp phần bảo vệ an toàn cho người dân khu vực trước nguy cơ sạt lở đất. Ngoài ra, Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá tại Hà Nội đã được khánh thành vào tháng 8/2025, góp phần cải thiện môi trường và giảm thiểu tình trạng ngập úng do mưa lớn.

Với tư cách là một trong những đối tác lớn của Việt Nam trong lĩnh vực không gian, JICA đã tích cực tham gia Diễn đàn Tầm nhìn Không gian Việt Nam-Nhật Bản 2026 tổ chức vào tháng 3/2026, đồng thời trao đổi Biên bản ghi nhớ về một dự án hợp tác kỹ thuật mới với Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam. Trong thời gian tới, JICA sẽ phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) nhằm hỗ trợ Trung tâm Vũ trụ quốc gia Việt Nam nâng cao năng lực vận hành vệ tinh cũng như khai thác, sử dụng hiệu quả dữ liệu quan sát Trái đất.

Đồng hành cùng nỗ lực cải cách của Việt Nam

Ông Kobayashi Yosuke cho biết: “Năm tài khóa 2025 ghi dấu việc Việt Nam chính thức áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với kinh nghiệm lâu dài trong việc vận hành mô hình tương tự, JICA đã phối hợp Ban Tổ chức Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lãnh đạo và nghiên cứu, giới thiệu kinh nghiệm của Nhật Bản trong phân cấp, tinh gọn bộ máy hành chính và tăng cường phối hợp thực thi pháp luật giữa các cấp chính quyền. Những hoạt động này góp phần hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW, thông qua việc củng cố tính thống nhất và đồng bộ của thể chế trong khuôn khổ mô hình quản trị mới”.

Trong khi đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW đặt mục tiêu xây dựng khu vực kinh tế tư nhân năng động, có năng lực cạnh tranh cao, đủ khả năng trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Theo ông Kobayashi Yosuke, trong năm tài khóa 2025, JICA đã hỗ trợ nhiều sáng kiến nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh.

Về cải cách giáo dục, JICA hiện đang hợp tác với hơn 20 trường đại học tại Việt Nam nhằm hỗ trợ công tác đào tạo và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, từ giảng dạy tiếng Nhật đến khoa học và công nghệ. Trong đó phải kể đến việc khánh thành Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phân tích tại Đại học Quốc gia Hà Nội - cơ sở Hòa Lạc. Trung tâm này, cùng với các hoạt động khác của dự án, sẽ góp phần hỗ trợ phát hiện sớm và giảm ô nhiễm, qua đó đóng góp vào mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh hơn, sạch hơn và khỏe mạnh hơn.

Trong số những kết quả nổi bật của năm tài khóa 2025, khoản Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) “thế hệ mới” trị giá 50 tỷ yên cho chương trình chuyển đổi xanh được xem là một dấu mốc quan trọng, thể hiện cách thức ODA có thể đổi mới (quy trình rút gọn, thủ tục giải ngân vốn nhanh chóng…) để hỗ trợ chương trình cải cách của Việt Nam trong một kỷ nguyên mới.

Có thể nói, hợp tác ODA của Nhật Bản trong năm tài khóa 2025 đã thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, mang tính thực tiễn và chiến lược với các định hướng cải cách lớn của Việt Nam. Thông qua nhiều lĩnh vực, JICA đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc chuyển hóa các định hướng chính sách thành những kết quả cụ thể, thiết thực.

Có thể bạn quan tâm

Một tuyến đường cho người đi bộ và xe đạp tại Bogotá. Ảnh: THE GUARDIAN

Colombia thúc đẩy bình đẳng giới

Tại Thủ đô Bogotá của Colombia với khoảng 10 triệu dân, xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến, với gần 900.000 chuyến mỗi ngày, cao nhất ở Mỹ latin. Tuy nhiên, phụ nữ chỉ tham gia 28% số chuyến đi bằng xe đạp. Thực tế này đang thúc đẩy Bogotá triển khai các giải pháp nhằm khuyến khích phụ nữ sử dụng xe đạp và thu hẹp khoảng cách giới trong giao thông.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Hoạt động mở màn Lễ trao giải Ig Nobel. Ảnh: NPR

Khích lệ niềm say mê khoa học

Lễ trao giải thưởng Ig Nobel lần thứ 36 vừa diễn ra ngày 3/9 tại Zurich (Thụy Sĩ), tôn vinh những phát hiện khoa học kỳ lạ và đáng suy ngẫm. Trước thềm mùa giải Nobel thường bắt đầu từ giữa tháng 10 hằng năm, Ig Nobel trở thành một điểm nhấn thú vị, góp phần khích lệ niềm say mê và sự tò mò trong nghiên cứu khoa học.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Canh bạc” dầu mỏ

Thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Venezuela thoạt nhìn là một “món hời” khi trao cho Washington có cơ hội tiếp cận và kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu, tương đương khoảng 20% tổng trữ lượng dầu của Venezuela - quốc gia đang sở hữu kho dầu lớn nhất thế giới. Song, nếu tính toán chi ly thì thực tế lại không đã hẳn “ngon ăn”.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Biếm họa: FARES GARABET

Vòng đối đầu mới

Bất chấp xung đột leo thang, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian một lần nữa khẳng định, nước này không tìm kiếm chiến tranh, sẵn sàng đối thoại và hợp tác. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau sau khoảng một tháng yên tĩnh.

Ảnh: AP

Vai trò quan trọng của cảnh báo sớm

Hiệu trưởng Rajendra Dawadi (trong ảnh) của Trường trung học Tribhuvan Trishuli, huyện Nuwakot (Nepal) đang gây chú ý những ngày qua sau khi ông đã có quyết định giúp cứu sống hơn 900 học sinh chỉ ít phút trước khi ngôi trường bị lũ quét cuốn trôi. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của cảnh báo sớm và phản ứng kịp thời trong ứng phó thiên tai.

Phần lớn cử tri Iceland không muốn gia nhập EU. Ảnh: EPA

Iceland không tiếp tục đàm phán gia nhập EU

Iceland sẽ không nối lại đàm phán về việc gia nhập Liên minh châu Âu (EU), sau khi đa số cử tri bỏ phiếu phản đối trong cuộc trưng cầu ý dân cuối tuần trước. Đây được xem là đòn giáng mạnh không chỉ với nỗ lực của Chính phủ Iceland nhằm tiếp tục nỗ lực đưa nước này hội nhập EU, mà còn với cam kết của Liên minh cờ xanh sẵn sàng mở đường kết nạp Iceland.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Nhân viên của Halo Trust rà phá bom mìn tại Daraa. Ảnh: UNMAS

Bom mìn chưa nổ đe dọa hàng nghìn người dân

Theo CNN, trên các cánh đồng ở Daraa, miền nam Syria, hiện vẫn ngổn ngang chất nổ còn sót lại từ cuộc xung đột. Số liệu của tổ chức Halo Trust (Anh) cho thấy, ít nhất 800 người, trong đó gần 35% là trẻ em, đã thiệt mạng vì bom mìn chưa nổ kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào cuối năm 2024.

Thủ đô Damascus của Syria.Ảnh: WIKIPEDIA

Syria hướng tới tái thiết đất nước

Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tuyên bố quốc gia này đang từng bước khép lại một giai đoạn đau thương trong quá khứ, mở đường cho tái thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Tuyên bố được ông al-Sharaa đưa ra sau khi Mỹ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố.

Hai nhà lãnh đạo Triều Tiên (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Singapore. Ảnh: XINHUA NEWS AGENCY

Kỳ vọng bước đột phá

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vào mùa thu năm nay đang mở ra khả năng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ tư. Tuy nhiên, từ đề nghị của Washington đến một cuộc gặp thật sự vẫn còn khoảng cách, bởi Bình Nhưỡng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Dự báo El Nino gây khô hạn ở một số vùng. Ảnh: REUTERS

Ảnh hưởng của “siêu El Nino” ở Mỹ Latin

Tại khu vực Mỹ Latin, hiện tượng “siêu El Nino” năm nay được dự báo mang theo mưa lớn hơn ở phía nam, đồng thời gia tăng nguy cơ hạn hán ở phía bắc, ảnh hưởng đến nông nghiệp, sản xuất năng lượng, các tuyến vận tải và môi trường. Các nhà nghiên cứu dự báo El Nino sẽ mạnh lên từ tháng 9 và có khả năng vượt qua cường độ của đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn 2015-2016.

Thép là một trong số những mặt hàng của Canada bị Mỹ áp mức thuế 50%. Ảnh: CNBC

Căng thẳng thương mại Mỹ-Canada leo thang

Mỹ và Canada đã không đạt thỏa thuận sau nhiều ngày đàm phán, dẫn tới việc Mỹ triển khai kế hoạch áp thuế 50% đối với một số mặt hàng của Canada từ ngày 22/8 vừa qua. Căng thẳng leo thang khi Canada đáp trả bằng các mức thuế mới áp với hàng hóa Mỹ từ ngày 8/9 tới, trong khi Mỹ cảnh báo tiếp tục tăng gấp đôi mức thuế với ô-tô Canada vào năm tới.

Học viên KOTO thực hành tại trường.

Hợp tác lĩnh vực du lịch, nhà hàng-khách sạn

Một chương trình đào tạo nghề nhà hàng - khách sạn cho đối tượng là học viên có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam vừa nhận được hỗ trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) trong 5 năm. Thông qua dự án do Chính phủ Australia hỗ trợ, sáng kiến sẽ mở rộng cơ hội việc làm cho học viên, đồng thời nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch, dịch vụ nhà hàng - khách sạn.

Các nhân viên kiểm tra đường ống tại một khu dân cư ở Từ Châu. Ảnh: XINHUA

Trung Quốc tìm lời giải chống nóng

Những đợt nắng nóng kéo dài đang đặt ra thách thức lớn đối với các đô thị Trung Quốc, buộc nhiều địa phương tìm kiếm giải pháp làm mát. Những sáng kiến mới đang mở ra hướng tiếp cận bền vững trong ứng phó biến đổi khí hậu.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Đại dương ở châu Âu đang ấm lên nhanh chóng do BĐKH. Ảnh: GETTY IMAGES

Đại dương châu Âu đang ấm lên

Một nghiên cứu của các nhà khoa học từ Trường đại học Bern (Thụy Sĩ) cho biết, biến đổi khí hậu (BĐKH) là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng nhiệt độ biển tăng cao ở châu Âu, trực tiếp làm tăng thêm khoảng 2OC nhiệt độ ở Địa Trung Hải trong mùa hè này và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái.