Cùng hành động vì tương lai chung của khu vực

Trong các ngày 9 và 10/6, tại Thủ đô Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 (AFF 2026) với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”. Sự hiện diện của đông đảo đại biểu đưa AFF trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực, góp phần nuôi dưỡng tinh thần đối thoại, hợp tác và cùng hành động vì tương lai chung của khu vực.

Một phiên thảo luận chuyên đề trong khuôn khổ AFF 2026. Ảnh: THÀNH LONG
Một phiên thảo luận chuyên đề trong khuôn khổ AFF 2026. Ảnh: THÀNH LONG

Với điểm đặc biệt là có tính mở và bao trùm, AFF 2026 không giới hạn trong trao đổi giữa các nhà lãnh đạo chính phủ mà còn có sự tham gia của các chính đảng, địa phương, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Qua đó, đưa ra những góc nhìn đa chiều, gợi mở các sáng kiến mới và các giải pháp mang tính đột phá cho quá trình hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và xa hơn là góp phần thúc đẩy xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững hơn.

Trong khuôn khổ AFF 2026 đã diễn ra năm phiên thảo luận toàn thể, hai phiên thảo luận chuyên đề cùng một tọa đàm chuyên đề. Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi một cách sâu sắc phương thức sống, cách thức làm việc cũng như quỹ đạo phát triển của các quốc gia, đây trở thành một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu. Đề cập chủ đề này trong trao đổi tại phiên thảo luận chuyên đề “Bối cảnh chiến lược đang biến đổi và hàm ý đối với ASEAN”, Giáo sư Yan Xuetong từ Trường đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) cho rằng, hiện nay, cạnh tranh giữa các cường quốc không còn dựa trên ý thức hệ hay mô hình địa - chính trị mà chuyển mạnh sang cạnh tranh công nghệ, đặc biệt là AI.

Theo Giáo sư Yan Xuetong, AI sẽ trở thành yếu tố quyết định tới trật tự quốc tế trong thập niên tới. AI thúc đẩy sự thay đổi quan hệ giữa các quốc gia và tác động sâu sắc tới cấu trúc xã hội, giáo dục cũng như thị trường lao động. Vì vậy, để chuẩn bị nguồn nhân lực đủ khả năng thích ứng với những thay đổi do AI tạo ra, cải cách giáo dục, phát triển kỹ năng số và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của thế hệ trẻ cần trở thành ưu tiên chiến lược của các quốc gia ASEAN trong thời gian tới.

Phát biểu ý kiến trực tuyến về chủ đề này tại Phiên toàn thể thứ ba với chủ đề “Ứng dụng AI trong ASEAN: Không để ai bỏ lại phía sau”, Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Cho Hyun cho rằng, thành công của AI không chỉ được đo bằng những đột phá kỹ thuật hay giá trị kinh tế tạo ra, mà còn phải được đánh giá thông qua mức độ bao trùm và khả năng thu hẹp khoảng cách số. Chia sẻ một số kinh nghiệm thực tế của Hàn Quốc cũng như những hợp tác bước đầu giữa nước này với ASEAN, Bộ trưởng Cho Hyun khẳng định, Hàn Quốc sẵn sàng tăng cường hợp tác với ASEAN trong phát triển hạ tầng số, đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hướng tới mục tiêu cùng xây dựng một cộng đồng AI đổi mới và bao trùm hơn, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và đóng góp vào sự thịnh vượng chung của khu vực.

Nhấn mạnh về một trong những động lực quan trọng nhất của tăng trưởng trong tương lai, Tiến sĩ Mehdi Snene, Cố vấn cấp cao cho Đặc phái viên của Tổng Thư ký LHQ thuộc Văn phòng LHQ về Công nghệ số và Công nghệ mới nổi cho rằng, AI không chỉ là một công nghệ mới mà đang trở thành hạ tầng nền tảng của nền kinh tế tương lai. Để khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, vị Cố vấn cấp cao khuyến nghị các nước cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bảo đảm sự cân bằng giữa tốc độ phát triển công nghệ và yêu cầu quản trị rủi ro.

Trong khi đó, bà Leonie Mader, chuyên gia AI thuộc Quỹ KAS (Đức) cho rằng, nếu không có các chính sách phù hợp, công nghệ có thể làm gia tăng khoảng cách giữa các nhóm xã hội thay vì tạo ra cơ hội phát triển đồng đều. Do đó, việc phổ cập AI phải gắn với mục tiêu bao trùm và lấy con người làm trung tâm. Cùng quan điểm, ông Darmain Segaran, Giám đốc chính sách AI, Văn phòng quốc gia về AI của Malaysia nhấn mạnh, ASEAN cần ưu tiên phát triển mô hình AI phù hợp nhu cầu, kết nối và tương thích giữa các hệ thống, dựa trên định hướng chính sách và năng lực của từng quốc gia. Việc tăng cường kết nối giữa chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động hơn cho toàn khu vực.

Về phía Việt Nam, ông Nguyễn Ánh Dương, Trưởng phòng Nghiên cứu tổng hợp và hội nhập quốc tế, Viện Nghiên cứu chính sách và chiến lược thuộc Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đưa ra một số khuyến nghị như nâng cao năng lực cho tất cả các nhóm, đặc biệt là các cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp do phụ nữ dẫn dắt, những cộng đồng khó khăn và có khả năng bỏ lại phía sau. Cùng với đó, cần tiếp tục thúc đẩy sự tham gia có ý nghĩa của các bên liên quan của ASEAN trong quá trình tạo lập chính sách về AI cho khu vực để các quyết định được đưa ra đại diện cho cả cộng đồng.

Thông qua việc tổ chức Diễn đàn, Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò kiến tạo trong việc thúc đẩy đối thoại và hợp tác về các vấn đề chiến lược của khu vực, góp phần định hình tương lai ASEAN.

Có thể bạn quan tâm

Igarashi Masami sử dụng rau quả phế liệu để làm giấy washi. Ảnh: LIBRARY

Phát huy nghề làm giấy từ phế liệu ở Nhật

Từ xa xưa, người Nhật đã coi việc tái sử dụng phế thải là một truyền thống được duy trì qua nhiều thế hệ, hướng tới lối sống cân bằng và bền vững. Điều này thấm nhuần ở các lĩnh vực ở nhiều địa phương, trong đó có nghề làm giấy washi. Cô Igarashi Masami, một thợ làm giấy washi ở thành phố Echizen, thuộc tỉnh Fukui đang nỗ lực truyền tải thông điệp chống lãng phí qua sản phẩm cổ truyền hơn 1.000 năm tuổi này.

Chân dung một cụ bà ở làng cổ Đường Lâm. Ảnh: RONAN O'CONNELL

Ống kính kể chuyện Việt Nam

Ronan O’Connell là nhà báo và nhiếp ảnh gia người Australia, từng cộng tác với nhiều tờ báo và tạp chí quốc tế. Anh đã đến Việt Nam 19 lần trong gần 20 năm qua. Lần đầu đến Việt Nam vì muốn khám phá một vùng đất mới ở châu Á, sau này nhiều thành phố trên "dải đất hình chữ S" được ống kính của anh ghi lại và trở thành đề tài sáng tác quen thuộc.

Biếm họa: CHRIS MADDEN

Lộ trình đột phá

Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước LHQ về Đa dạng sinh học (COP17) tại Thủ đô Yerevan của Armenia đã kết thúc cuối tuần trước, sau gần hai tuần thương lượng căng thẳng. Hơn 100 quốc gia đã nhất trí Lộ trình Yerevan về đẩy nhanh hành động bảo tồn đa dạng sinh học, đánh dấu bước đột phá trong nỗ lực ngăn chặn và đảo ngược tình trạng suy giảm đa dạng sinh học.

Hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: REUTERS

Sự cố nghiêm trọng

Vụ va chạm giữa hai đoàn tàu cao tốc tại tỉnh Toledo (Tây Ban Nha) đã khiến ít nhất 69 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương. Những thông tin ban đầu về quá trình điều hành tàu hé lộ hàng loạt sai sót trong xử lý sự cố tín hiệu, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm an toàn trên mạng lưới đường sắt nước này.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Nan giải bài toán liên minh

Việc không khối chính trị nào giành đủ số ghế cần thiết để thành lập chính phủ mới đang đẩy chính trường Israel vào thế giằng co. Do khác biệt sâu sắc về lập trường và lợi ích, nên tìm kiếm một liên minh có thể đứng ra lập chính phủ mới sau bầu cử đang trở thành bài toán nan giải với quốc gia này.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Tìm lại cơ hội hợp tác

Trong phát biểu mới nhất, Thủ tướng Anh Andy Burnham khẳng định, sẽ không đề xuất đưa Anh trở lại Liên minh châu Âu (EU) trong nhiệm kỳ Quốc hội hiện nay. Song, ông cho rằng, việc cải thiện hơn nữa quan hệ Anh-EU và nối lại các cơ hội hợp tác là cần thiết nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Ông Lula da Silva mừng chiến thắng. Ảnh: SHUTTER STOCK

Khẳng định vai trò “thuyền trưởng”

Ông Lula da Silva đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Brazil vòng hai ngày 25/10, qua đó tiếp tục lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latin trong nhiệm kỳ thứ 4.

EMA trao văn bản Chấp thuận có điều kiện để nhập khẩu điện từ Việt Nam tại phiên khai mạc SIEW 2026.

Cuộc dịch chuyển trong hợp tác năng lượng Đông Nam Á

Phát biểu ý kiến tại phiên khai mạc Tuần lễ năng lượng quốc tế Singapore 2026 (SIEW), Tiến sĩ Fatih Birol - Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) - cho rằng: “Quy tắc vàng về an ninh năng lượng hiện nay là đa dạng hóa. Các quốc gia tuyệt đối không nên phụ thuộc vào một quốc gia, một tập đoàn hay một tuyến đường vận chuyển duy nhất”.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Gập ghềnh đàm phán ba bên

Việc Nga và Ukraine cùng “bật đèn xanh” cho đàm phán ba bên với Mỹ làm trung gian mở ra hy vọng mới về chấm dứt xung đột kéo dài hơn bốn năm qua. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình đầy chông gai, bởi khoảng cách lập trường, lợi ích giữa các bên vẫn rất lớn.

Bất chấp hiểm nguy, nhiều người vẫn tìm đến các mạng lưới tội phạm để di cư đến châu Âu. Ảnh: GETTY

Người di cư trong vòng xoáy trục lợi

Báo cáo công bố mới đây của Liên hợp quốc (LHQ) chỉ ra rằng, các mạng lưới đưa người di cư trái phép vào châu Âu đang thu về hàng trăm triệu USD mỗi năm, trong khi hàng nghìn người thiệt mạng hoặc mất tích trên biển. Dòng tiền bất hợp pháp cho thấy quy mô hoạt động của tội phạm và những rủi ro nghiêm trọng đối với người di cư.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Đối thoại thay đối đầu

Trong bối cảnh xung đột giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen leo thang, cộng đồng quốc tế tiếp tục bày tỏ quan ngại về tình hình, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tìm kiếm giải pháp đối thoại và bảo vệ dân thường.

Người dân Gaza đang thiếu lương thực nghiêm trọng. Ảnh: AL JAZEERA

Tình hình nhân đạo đáng lo ngại tại Gaza

Tình hình nhân đạo tại Dải Gaza của Palestine ngày càng đáng lo ngại khi thiếu hụt tài chính buộc LHQ cắt giảm mạnh viện trợ lương thực trước thềm mùa đông. Trong khi đó, công tác chuẩn bị triển khai Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF) tại Gaza vẫn tiếp tục bất chấp những ý kiến trong quá trình thực hiện kế hoạch hòa bình do Mỹ hậu thuẫn.

Quân đội Israel phá dỡ nhà của người Palestine ở Hebron. Ảnh: BBC NEWS

Israel triển khai chiến dịch quân sự tại Bờ Tây

Tình hình khu Bờ Tây căng thẳng sau khi Israel tuyên bố phong tỏa toàn diện, đồng thời triển khai chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm truy quét các phần tử khủng bố, buộc nhiều người Palestine phải rời nhà sơ tán. LHQ và nhiều nước bày tỏ lo ngại diễn biến này có thể đẩy Bờ Tây vào xung đột.

Các ngành thương mại, logistics vẫn duy trì "Chỉ số Niềm tin kinh doanh" cao. Ảnh: ANH QUÂN

Chuyển hóa đà tăng trưởng thành cơ hội kinh doanh

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố Chỉ số Niềm tin kinh doanh (BCI) quý III đạt 78,3 điểm. Chỉ số do đơn vị nghiên cứu độc lập DXL Research and Consulting thực hiện, dựa trên khảo sát các doanh nghiệp châu Âu đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.

Các nhà lãnh đạo thế giới trước giờ khai mạc Hội nghị COP17. Ảnh: CNBC

Thúc đẩy hành động bảo vệ thiên nhiên

Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (còn gọi là COP17) khai mạc tại Thủ đô Yerevan của Armenia, khởi động đợt đánh giá đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal. Các nhà lãnh đạo, nhà ngoại giao và giới chuyên gia quốc tế thảo luận cách thức đẩy nhanh nỗ lực chung nhằm ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học.

Paris muốn trở thành thành phố thân thiện với người đi xe đạp. Ảnh: XINHUA

Paris bảo đảm an toàn cho người đi xe đạp

Với khoản đầu tư 200 triệu euro, chính quyền Thủ đô Paris (Pháp) dự kiến mở rộng mạng lưới đường dành cho xe đạp và cải tạo 420 nút giao thông vào năm 2032. Kế hoạch hướng tới mục tiêu giảm tai nạn nghiêm trọng, bảo vệ người tham gia giao thông trong bối cảnh số người đi xe đạp tăng nhanh.

Diễn đàn quốc tế Á - Phi 2026.

Kết nối số, mở rộng hợp tác Nam bán cầu

Chuyển đổi số mở ra cơ hội thúc đẩy thương mại, chia sẻ tri thức và nâng cao năng lực phát triển cho các quốc gia Nam bán cầu. Tuy nhiên, chênh lệch về hạ tầng, kỹ năng và khả năng làm chủ công nghệ đòi hỏi các nước tăng cường hợp tác, hướng tới một không gian số công bằng, an toàn và bao trùm.

Biếm họa: LUO JIE

Khoản đầu tư ngược chiều

Trước thềm Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP17) diễn ra tại Armenia vào tuần tới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã kêu gọi các chính phủ ngừng trợ cấp cho hoạt động sản xuất nhiên liệu hóa thạch, nhấn mạnh đây là yếu tố chính đang khiến Trái đất nóng lên và phá hủy đa dạng sinh học.

Tang vật thu được từ các cơ sở lừa đảo của tội phạm mạng ở Ghana. Ảnh: UA NEWS

Chiến dịch triệt phá đường dây lừa đảo lớn ở Tây Phi

Lực lượng chức năng từ nhiều quốc gia châu Phi và các công ty công nghệ toàn cầu vừa phối hợp triệt phá mạng lưới tội phạm mạng tinh vi trải rộng khắp Tây Phi. Chiến dịch nhắm vào các băng nhóm lừa đảo xuyên quốc gia và vạch trần những đường dây tài chính phức tạp.

Biếm họa: YASSIN ALKHALIL

Một mũi tên nhắm nhiều đích

Thỏa thuận bán dầu diesel của Nga cho Mỹ không chỉ là giao dịch năng lượng nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu mà còn mở ra cơ hội để Moscow khôi phục nguồn thu, nới lỏng sức ép trừng phạt và gia tăng lợi thế ngoại giao.

Cảnh sát xuống đường trấn áp biểu tình bạo lực tại Marseille. Ảnh: FRANCE24

Làn sóng phản đối chi phí tăng cao ở châu Âu

Chi phí sinh hoạt tăng cao, cơ sở giáo dục và dịch vụ công cộng xuống cấp là nguyên nhân các cuộc biểu tình, kéo theo đụng độ và bạo lực tại Pháp cuối tuần qua. Làn sóng tuần hành, biểu tình cũng lan sang nhiều nước châu Âu, như Bỉ, Italy, Bồ Đào Nha, Albania…, tạo áp lực với các chính phủ trước kế hoạch cắt giảm chi tiêu ngân sách.

Biếm họa: KENNY TOSH

Cú sốc bạo lực mới

Các vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid ở Thủ đô Riyadh của Saudi Arabi do lực lượng Houthi tiến hành trong những ngày gần đây đã dẫn đến những đòn đáp trả gây nhiều thương vong. Trong khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, khu vực Trung Đông lại tiếp tục hứng chịu cú sốc bạo lực mới.

Buổi công bố hai chủ nhân Giải Nobel Kinh tế 2026. Ảnh: NOBELPRIZE.ORG

Nền tảng mới cho chính sách kinh tế

Giải Nobel Kinh tế năm 2026 vừa được trao cho hai nhà kinh tế học người Mỹ Robert E. Hall và Michael Woodford vì những đóng góp “đặt nền tảng kinh tế vi mô cho chính sách ổn định kinh tế vĩ mô”. Các nghiên cứu này giúp nâng cao hiệu quả điều hành trước những cú sốc và biến động kinh tế.