Ngày 26/1 vừa qua, Chính phủ Nhật Bản chính thức hỗ trợ thêm sáu dự án Viện trợ không hoàn lại (ODA) cấp cơ sở cho Việt Nam thông qua lễ ký kết tại Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Nội.
Các dự án lần này chủ yếu tập trung hỗ trợ các khu vực bị thiệt hại nặng do lũ lụt, xây dựng nhà cộng đồng sơ tán khi thiên tai, xây dựng kênh mương vừa phục vụ tưới tiêu nông nghiệp và góp phần cải thiện môi trường giáo dục. Trong nhiều năm qua, việc thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác song phương là một trong những nhiệm vụ quan trọng của hai nước Việt Nam - Nhật Bản. Nằm trong mục tiêu chung này, chương trình hợp tác tài chính không hoàn lại cấp cơ sở của Nhật Bản cũng góp phần hỗ trợ Việt Nam giải quyết những vấn đề cấp bách trong quá trình phát triển ở cấp cộng đồng.
Các dự án được thúc đẩy bao gồm: Dự án cung cấp trang thiết bị đào tạo nghề chăn nuôi cho Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc; dự án xây dựng nhà văn hóa đa năng dành cho cộng đồng tại huyện Mường Chà cũ (Điện Biên); dự án xây dựng nhà bán trú trường Phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và THCS Kim Bon (Sơn La); dự án xây dựng cơ sở đào tạo nghề cho người khuyết tật tại khu vực Vĩnh Linh (Quảng Trị); dự án xây dựng các nhà cộng đồng phòng chống thiên tai đa chức năng tại xã Si Ma Cai (Lào Cai) và dự án công trình thủy lợi Khe Quỷ, xã Xuân Ái (Lào Cai).
Thông qua việc hợp tác với chính quyền địa phương, các tổ chức phi chính phủ (NGO) và cơ sở giáo dục, Chính phủ Nhật Bản muốn xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn và môi trường sống an toàn để bảo đảm an ninh con người. Có thể lấy thí dụ như dự án xây dựng nhà cộng đồng chống thiên tai đa chức năng tại xã Si Ma Cai (Lào Cai). Theo đó, hai nhà cộng đồng đa chức năng sẽ được xây dựng tại hai thôn là Lù Dì Sán 1 và Lao Chải với diện tích 161,4 m2 bằng bê-tông cốt thép, vừa trở thành nơi trú ẩn khi xảy ra thiên tai vừa là nơi sinh hoạt cộng đồng.
Phát biểu ý kiến tại lễ ký kết, ông Lưu Đình Hạnh, Chủ tịch UBND xã Si Ma Cai đánh giá: “Xã Si Ma Cai có 94% là người đồng bào dân tộc thiểu số và là một trong 47 xã đặc biệt khó khăn của tỉnh. Năm 2024, do ảnh hưởng hoàn lưu cơn bão Yagi nên hai xã kể trên bị thiệt hại nặng nề, nhiều công trình hư hỏng, một số điểm dân cư có nguy cơ sạt lở… Bởi vậy, dự án với tổng kinh phí hơn 3,3 tỷ đồng là một nguồn lực quan trọng, đáp ứng nhu cầu tránh trú an toàn cho nhân dân, đem lại giá trị to lớn cho một xã vùng cao biên giới”.
Ngoài các dự án bảo đảm an toàn cho con người trước thiên tai, ông Ito Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam còn chia sẻ thêm: “Còn có các hoạt động cải thiện môi trường học tập sau đại dịch Covid-19, cũng như đào tạo nghề nhằm phát triển nguồn nhân lực trẻ cho ngành chăn nuôi - một ngành công nghiệp quan trọng của Việt Nam, bao gồm việc cung cấp thiết bị đào tạo cho các trường cao đẳng”. Cụ thể, Chính phủ Nhật Bản lựa chọn Trường cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc, trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, là đơn vị trong lĩnh vực nông nghiệp được hỗ trợ lần này. Trường chuyên đào tạo nghề cho sinh viên thuộc hộ thu nhập thấp ở vùng nông thôn khu vực Đông Bắc, đặc biệt là học sinh dân tộc thiểu số (chiếm 70% tổng số sinh viên). Thực hiện chính sách chuyển đổi từ lâm nghiệp sang nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi của Chính phủ Việt Nam tại khu vực Đông Bắc, nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân lực ngành chăn nuôi.
Hiện nay, nhà trường đang thiếu các thiết bị chuyên môn cần thiết để thực hiện đào tạo nghề theo quy định. Cụ thể, trường phải phối hợp với các tổ chức, doanh nghiệp bên ngoài để thực tập ngoại khóa, nhưng do hạn chế về thời gian sử dụng, chủng loại thiết bị và số lượng người, việc điều phối rất khó khăn và không thể thực hiện đầy đủ các bài thực hành cần thiết. Thời gian di chuyển đến cơ sở thực tập ngoài trường cũng là một trở ngại, gây ảnh hưởng đến hiệu quả tiếp thu kỹ thuật của sinh viên.
Do đó, trường đã lập kế hoạch trang bị bộ thiết bị thực hành như máy phân tích chất béo, máy ly tâm… nhưng ngoài các chi phí thông thường như nhân công và vận hành, trường không có ngân sách bổ sung để mua sắm thiết bị. Các khoản dư kinh phí cũng bị hạn chế mục đích sử dụng theo quy định pháp luật, dẫn đến việc tự huy động vốn không khả thi. Bởi vậy, với nguồn kinh phí hơn ba tỷ đồng, sự hỗ trợ của dự án sẽ góp phần không nhỏ giúp nhà trường nâng cao năng lực đào tạo nghề và chất lượng môi trường giáo dục.
Đánh giá về vai trò hợp tác giữa Chính phủ Nhật Bản, chính quyền cơ sở và người dân, ông Nguyễn Thế Cường, Chủ tịch UBND xã Xuân Ái (Lào Cai), địa phương nhận dự án công trình thủy lợi Khe Quỷ, cho biết: “Trong thời gian tới, sau khi đã được UBND tỉnh chấp thuận, chính quyền xã có trách nhiệm thực hiện đồng bộ, có hiệu quả để công trình sớm được hoàn thành, bảo đảm tiến độ và chất lượng như cam kết hai bên”.
