Theo sử sách ghi chép, đình Lục Nà được xây dựng vào thời Hậu Lê, thờ Thành hoàng làng Hoàng Cần, vị tướng anh hùng có công ngăn cản quân xâm lược, bảo vệ quê hương, đất nước. Đình cũng là “địa chỉ đỏ” gắn với các thời kỳ cách mạng, được chính quyền địa phương phục dựng từ năm 2006 và công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh của Quảng Ninh.
Truyền thuyết kể rằng, khi người Tày ở vùng đông bắc Tân Yên (xã Lục Hồn ngày nay) đang sinh sống yên ổn thì giặc ngoại xâm kéo đến xâm lược, gây cảnh tang tóc đau thương. Ở một làng nọ, có người con trai người Tày tên là Hoàng Cần thông minh tuấn tú, sức vóc cường tráng, đã bí mật hội tụ trai làng ngày đêm luyện tập võ nghệ.
Khi thời cơ thuận lợi, Hoàng Cần dấy binh đánh vào căn cứ giặc. Với chiếc gậy tre trong tay “tả xung hữu đột”, ông đã làm cho quân giặc bạt vía kinh hồn. Dẹp giặc xong, Hoàng Cần trở về quê. Sau khi ông qua đời, để tỏ lòng biết ơn, nhân dân huyện Bình Liêu lập đền, dựng đình và tôn ông làm Thành hoàng làng, hằng năm mở hội vào ngày 16 tháng Giêng.
Lễ hội đình Lục Nà gồm hai phần lễ và hội với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào Tày. Phần đặc sắc trong lễ hội đình Lục Nà là lễ rước sắc bài vị Thành hoàng làng Hoàng Cần đi một vòng quanh thôn Bản Cáu, sau đó là nghi thức tế lễ trang trọng. Kết thúc lễ tế là màn múa chầu đón thần do các nghệ nhân hát then thực hiện, vừa trang nghiêm, vừa tạo không khí vui tươi, rộn rã, thể hiện được lòng tôn kính của nhân dân trước thần linh.
Có nhiều năm nghiên cứu, tìm hiểu về văn hóa dân gian và lễ hội, Giám đốc Trung tâm cung ứng xã Bình Liêu Tô Đình Hiệu cho biết: “Lễ hội đình Lục Nà đã được phục dựng từ các nguồn tư liệu, từ trí nhớ của những bậc cao tuổi và có nhiều yếu tố đã được sáng tạo ra. Nghi lễ tế tại đình, một trong những phần quan trọng của lễ hội được đội tế lễ miền xuôi truyền lại cho đội tế lễ đình Lục Nà thực hiện cho đến ngày nay”.
Ngoài phần lễ, các hoạt động trong phần hội diễn ra rất sôi nổi với các trò chơi dân gian như đẩy gậy, đánh quay, kéo co, ném còn..., các hoạt động văn nghệ thi hát then, đàn tính, hát soóng cọ, hát sán cố cũng thu hút đông đảo người dân, du khách đến tham dự.
Đáng chú ý, vào dịp lễ hội, đội hát then của tỉnh Lạng Sơn đều đến tham gia, giao lưu với các đội văn nghệ, câu lạc bộ hát then của địa phương, góp phần mở rộng không gian văn hóa, giới thiệu những nét đẹp văn hóa truyền thống của xã Lục Hồn đến bạn bè bốn phương.
Tham dự lễ hội đình Lục Nà, anh Nguyễn Văn Tiến đến từ Hà Nội chia sẻ: “Tôi đã tham dự nhiều lễ hội văn hóa truyền thống ở tỉnh Quảng Ninh và lễ hội đình Lục Nà rất đặc sắc, mang đậm bản sắc riêng có của người Tày nơi đây với các phong tục truyền thống. Lễ hội đã gắn kết được mọi người và tạo không khí đoàn kết, vui vẻ cho cộng đồng các dân tộc trên địa bàn”.
Nhằm hoàn thiện cũng như tái hiện lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa, từ năm 2023, huyện Bình Liêu (cũ) đã liên hệ, phối hợp Viện Dân tộc học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) nghiên cứu và phát huy các nghi lễ làng xã của vùng miền núi kết hợp với thực tế, phong tục tập quán của đồng bào ở xã Lục Hồn. Đến nay, lễ hội đình Lục Nà là lễ hội vừa mang đậm tín ngưỡng làng xã truyền thống miền núi vừa là đặc trưng văn hóa người Tày và đồng bào các dân tộc trên địa bàn.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lục Hồn Vi Tiến Vượng cho biết: “Lễ hội đình Lục Nà giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân nơi đây. Lễ hội lưu giữ những giá trị văn hóa dân tộc đặc sắc, góp phần giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào về truyền thống quê hương cách mạng cho thế hệ trẻ; lan tỏa các giá trị tốt đẹp trong cộng đồng và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống”.