Giải áp lực vốn đầu tư hạ tầng
Tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI chính thức thông qua Nghị quyết quy định việc phát hành trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình tại VIFC-HCMC. Chủ trương này ra đời trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng của Thành phố Hồ Chí Minh đang ở mức rất lớn nhưng khả năng cân đối ngân sách địa phương lại gặp nhiều hạn chế.
Theo số liệu thống kê, trong giai đoạn 2026-2030, tổng nhu cầu đầu tư công của Thành phố Hồ Chí Minh ước tính khoảng 3,1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nguồn vốn ngân sách dự kiến chỉ có thể đáp ứng khoảng 31% nhu cầu này.
Thành phố hiện có gần 100 công trình, dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm với tổng mức đầu tư sơ bộ lên tới 1,5 triệu tỷ đồng. Bên cạnh đó là danh mục 90 dự án kêu gọi đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) giai đoạn 2026-2031 với tổng mức đầu tư hơn 1,27 triệu tỷ đồng.
Theo mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội, Thành phố Hồ Chí Minh đặt ra tham vọng đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân hai con số, duy trì tổng vốn đầu tư xã hội bình quân 5 năm tương đương 35-40% GRDP. Quy mô dân số thành phố dự kiến sẽ đạt khoảng 18 triệu người vào năm 2030, tăng lên 25 triệu người vào năm 2045 và vượt mốc 27 triệu người vào năm 2050 theo Quy hoạch tổng thể giai đoạn 2025-2050.
Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng quy mô dân số bùng nổ đòi hỏi hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật thiết yếu phải đi trước một bước. Trước thực tế dư địa ngân sách thường niên khó cân đối, việc đa dạng hóa các kênh huy động vốn, đặc biệt là tiếp cận nguồn vốn quốc tế trung và dài hạn, trở thành một nhiệm vụ cấp thiết.
Cơ sở chính sách cho bước đi đột phá này xuất phát từ Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới. Tiếp đó, Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 (có hiệu lực từ ngày 1/10/2026) đã lần đầu tiên xác lập hành lang pháp lý cho chính quyền thành phố phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế, biến đây thành thị trường thu hút dòng vốn nước ngoài hiệu quả.
Nghị quyết của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã cụ thể hóa các quy định cốt lõi: Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh là chủ thể phát hành trái phiếu tại VIFC-HCMC; ưu tiên nguồn vốn cho các dự án hạ tầng đô thị gắn với tiêu chuẩn xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường. Các nguyên tắc phát hành phải bảo đảm công khai, minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư. Nguồn vốn huy động phải sử dụng đúng mục đích được phê duyệt và tuyệt đối không dùng cho chi thường xuyên.
Đặt nền tảng cho thị trường vốn quốc tế tại VIFC-HCMC
Việc phát hành trái phiếu đô thị và công trình tại VIFC-HCMC không chỉ giải quyết bài toán nguồn vốn hạ tầng trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của chính Trung tâm Tài chính quốc tế.
Bước đi này góp phần hoàn thiện thị trường trái phiếu quốc tế - một trong bốn trụ cột sản phẩm chiến lược của VIFC-HCMC. Cơ chế mới hỗ trợ hình thành hệ sinh thái thị trường vốn, giúp kết nối nhu cầu huy động vốn trong nước với các nhà đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế, đồng thời thúc đẩy các dịch vụ tài chính chuyên sâu như tư vấn phát hành, thu xếp vốn, xếp hạng tín nhiệm và quản trị rủi ro.
Đánh giá về tầm quan trọng của sự kiện này, ông Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC nhấn mạnh: "Huy động vốn quốc tế không chỉ là việc của một cơ quan hay chỉ là một giao dịch. Đó là kết quả của quy hoạch, kỷ luật tài chính, chuẩn bị dự án và khuôn khổ pháp lý cùng được vận hành đồng bộ".
Ông Nguyễn Hữu Huân cho biết thêm, Nghị quyết vừa được thông qua là căn cứ pháp lý quan trọng để Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh bắt tay vào chuẩn bị cho đợt phát hành trái phiếu đầu tiên tại VIFC-HCMC.
"Đợt phát hành đầu tiên chắc chắn sẽ là đợt phát hành có nhiều thách thức, nhưng cũng là đợt phát hành có ý nghĩa nhất. Đợt phát hành này sẽ đặt nền tảng cho uy tín của thành phố trên thị trường vốn quốc tế, mở đường cho các đợt phát hành tiếp theo của thành phố, đồng thời mở ra cơ hội để các doanh nghiệp tiếp bước phát hành tại VIFC" - ông Nguyễn Hữu Huân chia sẻ.
Để triển khai hiệu quả Nghị quyết, Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến chọn lọc một số dự án tiên phong, có tính khả thi cao để thực hiện phát hành trái phiếu tại Trung tâm trong giai đoạn đầu. Hiện nay, VIFC-HCMC đang tích cực phối hợp cùng các sở, ngành liên quan của thành phố rà soát, xây dựng danh mục dự án phù hợp với tiêu chí huy động vốn trái phiếu. Đối tượng hướng đến của các đợt phát hành này là các nhà đầu tư quốc tế và các thành viên của VIFC-HCMC.
Với việc khai thông kênh phát hành trái phiếu tại VIFC-HCMC, Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng sẽ chủ động được nguồn lực tài chính mạnh mẽ, từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật-xã hội hiện đại, giữ vững vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước.
