Sự kiện nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động của toàn xã hội trong công tác phòng ngừa, ứng phó và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất, mức độ cực đoan của thiên tai tại Việt Nam.
Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, Tuần lễ quốc gia phòng, chống thiên tai năm nay mang thông điệp “Cộng đồng chung tay phòng, chống thiên tai”. Việc lựa chọn tỉnh Thái Nguyên là địa điểm tổ chức không chỉ bởi đây là địa bàn trọng điểm về phòng, chống thiên tai, mà còn là điểm sáng về tinh thần chủ động, linh hoạt trong ứng phó, khắc phục hậu quả và phục hồi sau thiên tai, đặc biệt sau những biến cố lớn trong các năm 2024 và 2025.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, năm 2025, thiên tai đã làm 484 người chết, mất tích, gây thiệt hại kinh tế khoảng 104 nghìn tỷ đồng. Việt Nam cũng ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, mức cao nhất từ trước đến nay, cùng các đợt mưa lũ diện rộng, nhiều nơi vượt mức lịch sử trên các hệ thống sông. Những con số này cho thấy, dưới tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai đang ngày càng cực đoan, bất thường và khó dự báo hơn bao giờ hết.
Riêng tại tỉnh Thái Nguyên, các đợt lũ lớn trên sông Cầu đã gây thiệt hại nặng nề. Tuy nhiên, trong gian khó, chính quyền và nhân dân địa phương đã thể hiện rõ bản lĩnh, triển khai quyết liệt công tác sơ tán dân cư, cứu trợ khẩn cấp, phục hồi sản xuất và đời sống, qua đó góp phần giảm thiểu thiệt hại, sớm ổn định cuộc sống của người dân.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, trước diễn biến ngày càng phức tạp của thiên tai, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội cùng sự hỗ trợ của bạn bè quốc tế đã trở thành điểm tựa quan trọng để Việt Nam vượt qua khó khăn. Từ trung ương đến địa phương, các cấp, các ngành đã đồng lòng vào cuộc, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.
Ông dẫn chứng chiến dịch “Quang Trung”, khi chỉ trong 45 ngày đã có hơn 36 nghìn ngôi nhà được xây dựng, sửa chữa và bàn giao cho người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Kết quả này không chỉ đến từ nỗ lực của các lực lượng chức năng, các cấp, các ngành mà còn từ nguồn lực ngân sách Nhà nước, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và sự hỗ trợ quý báu của các tổ chức quốc tế.
Nhấn mạnh yêu cầu mới trong công tác phòng, chống thiên tai, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng, Việt Nam không thể chỉ tìm cách “chống” lại thiên tai mà phải chuyển mạnh sang chủ động quản lý rủi ro, thích ứng và sống an toàn với thiên tai. Khi mỗi người dân có kiến thức, mỗi gia đình có kỹ năng ứng phó và mỗi cộng đồng có sự liên kết chặt chẽ, sẽ hình thành “lá chắn” vững chắc trước thiên tai.
Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Loan, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong hai năm 2024 và 2025, địa phương liên tiếp chịu ảnh hưởng của các đợt thiên tai lớn, gây thiệt hại nặng nề. Thực tiễn đó cho thấy yêu cầu cấp thiết phải chủ động phòng ngừa, ứng phó hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng trước thiên tai.
Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam nhấn mạnh, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu để bảo đảm phát triển bền vững; đồng thời khẳng định thanh niên là lực lượng tiên phong thúc đẩy thay đổi, góp phần xây dựng cộng đồng có khả năng chống chịu tốt hơn.
Trong khuôn khổ chương trình, ban tổ chức đã trao giải Nhất và giải Nhì Cuộc thi “Đại sứ học đường: Chủ động trước thiên tai, bền vững tương lai” cho em Phương Nguyên, học sinh lớp 8A4 và em Trần Thánh Linh, học sinh lớp 8A1, Trường Trung học cơ sở Chu Văn An.
Chia sẻ tại buổi lễ, em Trần Thánh Linh cho biết: Là người con của quê hương Thái Nguyên, em chứng kiến địa phương thường xuyên đối mặt với nhiều loại hình thiên tai như lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi và ngập úng tại đô thị. Đặc biệt, những trận lũ lịch sử trên sông Cầu trong các năm 2024, 2025 đã ảnh hưởng trực tiếp đến trường học, nhà dân cũng như đời sống của nhiều gia đình, trong đó có gia đình em.
Theo em Linh, ngoài kiến thức được trang bị tại nhà trường thông qua các hoạt động trải nghiệm, tập huấn kỹ năng ứng phó, học sinh còn chủ động cập nhật thông tin từ các phương tiện truyền thông, dự báo thời tiết và từ chính ông bà, cha mẹ để nâng cao khả năng tự bảo vệ bản thân trước thiên tai.
“Khi được trang bị đầy đủ kiến thức, chúng em không chỉ bảo vệ được bản thân mà còn có thể trở thành những đại sứ nhỏ tuổi, lan tỏa kỹ năng phòng, chống thiên tai tới gia đình và cộng đồng”, em Linh chia sẻ.
Em Phương Nguyên, học sinh lớp 8A4, Trường trung học cơ sở Chu Văn An, giải Nhất cuộc thi cho biết, thiên tai không phải điều gì xa xôi mà là những trải nghiệm rất thực trong cuộc sống. Gia đình em kinh doanh thiết bị điện, đồ gia dụng và đã chịu thiệt hại đáng kể sau bão, nhiều hàng hóa bị hư hỏng nặng.
“Từ những gì gia đình trải qua, em hiểu rằng thiên tai không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn tạo áp lực rất lớn đối với nhiều gia đình. Em mong muốn học sinh chúng em sẽ có thêm nhiều hoạt động trải nghiệm, được rèn luyện kỹ năng sinh tồn, kỹ năng ứng phó để chủ động bảo vệ bản thân, gia đình và góp phần bảo vệ môi trường”, em Nguyên chia sẻ.
Theo Ban tổ chức, những chia sẻ chân thực, xuất phát từ trải nghiệm thực tế của các em học sinh đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp xây dựng văn hóa chủ động phòng, chống thiên tai từ nhà trường, gia đình đến cộng đồng.
Cùng với lễ phát động, nhiều hoạt động dành cho học sinh đã được tổ chức như giao lưu với học sinh đạt giải sáng tác tranh, vẽ tranh tường, rung chuông vàng và các hoạt động truyền thông về phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tuần lễ Quốc gia phòng, chống thiên tai được tổ chức hằng năm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và người dân trong công tác phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, hướng tới xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.
