Phát biểu ý kiến trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Ngoại giao Mexico Alicia Bárcena nêu rõ, nhằm ngăn chặn dòng người di cư, dự thảo luật mà Tòa án Tối cao Mỹ thông qua đã hình sự hóa việc nhập cảnh bằng biện pháp bắt giữ khiến nhiều gia đình sẽ bị ly tán, vi phạm các quy định về quyền của cộng đồng người di cư. Cũng theo Bộ trưởng Bárcena, trên cương vị là người đứng đầu ngành ngoại giao Mexico, bà khẳng định nguyên tắc luôn coi việc bảo vệ và hỗ trợ người di cư là ưu tiên cao nhất của chính phủ, đồng thời cho rằng, việc dự thảo luật SB4 của Mỹ có hiệu lực sẽ gây tổn hại tới mối quan hệ giữa hai nước.
Trước đó, ngày 29/2, Thẩm phán liên bang David Ezra tại bang Texas (Mỹ) đã chặn luật SB4 do Thống đốc bang Greg Abbot ban hành từ tháng 12/2023, coi đây là hành động “vi hiến” và không phù hợp các điều khoản chính trong luật nhập cư liên bang, gây tổn hại quan hệ đối ngoại của Mỹ và nghĩa vụ của nước này trong các hiệp ước. Thẩm phán David Ezra nhấn mạnh, chỉ chính phủ liên bang mới có thẩm quyền đề ra các chính sách và luật về nhập cư, nếu luật SB4 có hiệu lực có thể sẽ khiến các bang khác thực hiện theo, gây ra sự không nhất quán về vấn đề nhập cư.
Theo luật SB4, lực lượng thực thi luật pháp bang Texas sẽ được phép bắt giữ những người nhập cư trái phép. Sau đó, các trường hợp bị bắt giữ này phải tuân thủ lệnh của thẩm phán bang Texas rời khỏi nước Mỹ, hoặc có thể bị truy tố với mức án phạt lên tới 6 tháng tù giam.
Những trường hợp tái phạm có thể đối mặt các cáo buộc nặng hơn và có thể bị phạt tù từ 2 đến 20 năm. Luật cũng yêu cầu các thẩm phán bang ra phán quyết người di cư quay trở lại Mexico nếu họ bị kết tội, cơ quan thực thi pháp luật bang sẽ có trách nhiệm đưa người di cư đến biên giới. Thẩm phán bang cũng có thể ngừng truy tố nếu người di cư tự nguyện quay trở lại Mexico.
Theo AP, trước khi Tòa án Tối cao Mỹ thông qua dự luật SB4, Bộ trưởng Alicia Barcena từng nhấn mạnh tầm quan trọng của lao động nhập cư Trung Mỹ đối với nền kinh tế Mỹ, đồng thời một lần nữa kêu gọi Washington hợp thức hóa tư cách pháp nhân của các lao động này. Phát biểu ý kiến tại một buổi họp báo, Bộ trưởng Barcena cho biết, người nhập cư Trung Mỹ, trong đó có Mexico, làm việc tại Mỹ đóng góp hơn 320 tỷ USD hằng năm cho nền kinh tế “đầu tàu” thế giới trong các lĩnh vực thiết yếu như nông nghiệp, dịch vụ và xây dựng. Bà nêu rõ: “Việc hợp thức hóa tư cách pháp nhân của người Mexico không phải là chưa từng có tiền lệ. Năm 1986, khoảng 3 triệu người đã được hợp thức hóa”.
Dòng người di cư ở khu vực biên giới giữa Mỹ và Mexico đã tăng lên mức cao kỷ lục vào cuối năm ngoái. Chỉ tính riêng trong tháng 12/2023, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ đã ghi nhận gần 250.000 vụ phát hiện những người di vượt biên, con số hằng tháng cao nhất từ trước tới nay. Theo bà Barcena, để hạn chế tình trạng di cư ồ ạt, Mỹ cần phê duyệt ngân sách 20 tỷ USD hằng năm để giải quyết gốc rễ của nạn di cư bất hợp pháp, đó là thúc đẩy sự phát triển kinh tế ở khu vực Mỹ latin và Caribe.
Hiện, Chính phủ Mỹ và Mexico đang phối hợp thực hiện các chính sách di cư, như cấp cơ chế tị nạn theo dạng nhân đạo, công nhận tư cách nhập cư theo diện đoàn tụ gia đình… Tuy nhiên, làn sóng người di cư tới từ khu vực Trung Mỹ tới Mỹ vẫn không giảm. Theo Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), trong năm 2023, hàng triệu người di cư không có giấy tờ tùy thân đã bị giữ lại tại khu vực biên giới Mexico-Mỹ. Dự luật SB4 dù được xem cảnh báo mới nhất của Mỹ đối với người di cư bất hợp pháp, song lại là nút thắt gây căng thẳng trong quan hệ với Mexico, khiến nỗ lực phối hợp chung có thể bị tổn hại.
