BBC cho hay, ngày 8/9 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao Anh Ed Miliband công bố lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa từ các khu định cư Israel tại Bờ Tây, đồng thời cho biết London sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với những cá nhân và doanh nghiệp tham gia mở rộng khu định cư, trong đó có các hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính, xây dựng, cơ sở hạ tầng và bất động sản. London cho rằng việc mở rộng khu định cư, cũng như kế hoạch cưỡng ép di dời người Palestine ra khỏi quê hương, đang đe dọa khả năng thành lập một Nhà nước Palestine và triển vọng giải pháp hai nhà nước.
Anh tuyên bố, các biện pháp nói trên tập trung vào hoạt động tại các khu định cư ở Bờ Tây của Tel Aviv. Anh cùng Pháp và Canada cũng tuyên bố áp dụng các hạn chế thương mại đối với hàng hóa từ các khu định cư, nằm trong số 12 nước cam kết đưa ra hoặc xem xét các biện pháp hạn chế thương mại tương tự. Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong thông báo nước này đang phối hợp với các đối tác để triển khai “những biện pháp có mục tiêu” nhằm ngăn chặn hoạt động mở rộng các khu định cư và tình trạng bạo lực tại các khu định cư.
Đáp trả, Israel tuyên bố đóng Lãnh sự quán Anh tại Jerusalem và áp đặt một loạt biện pháp khác. Bộ trưởng Ngoại giao Israel Gideon Saar cho biết, các biện pháp này đã được Thủ tướng Benjamin Netanyahu thông qua. Theo đó, Israel sẽ loại các đại diện Anh khỏi trung tâm điều phối quốc tế về Dải Gaza do Mỹ dẫn đầu, đồng thời dừng chương trình Anh hỗ trợ huấn luyện lực lượng an ninh của Chính quyền Palestine tại Ramallah. Israel cũng sẽ cấm một số quan chức được bầu của Anh nhập cảnh.
Ông Saar chỉ trích gay gắt tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao Anh tại Quốc hội Anh, trong đó cáo buộc tình trạng bạo lực của người định cư Israel tại Bờ Tây góp phần vào cái mà London gọi là “thanh lọc sắc tộc” đối với người Palestine. Ông Saar cáo buộc Chính phủ Anh can thiệp vào công việc nội bộ của Israel.
Phản ứng của Israel diễn ra trong bối cảnh quan hệ với Anh ngày càng căng thẳng do chính sách mở rộng khu định cư và cuộc xung đột Israel-Palestine. Tổng thống Israel, Isaac Herzog gọi quyết định của London là một “sai lầm nghiêm trọng”, trong khi một số quan chức Israel kêu gọi đáp trả mạnh hơn, trong đó có cả việc trục xuất Đại sứ Anh.
Mỹ cũng lên tiếng phản đối động thái của Anh. Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee cảnh báo các biện pháp trừng phạt có thể dẫn tới phản ứng từ Washington và gây ảnh hưởng đáng kể tới các doanh nghiệp Anh hoạt động tại Mỹ, đồng thời cho rằng London cần cân nhắc kỹ những hệ quả của quyết định này. Tuy nhiên, ngay tại Quốc hội Mỹ lại đang chia rẽ về một đạo luật liên quan Israel. Ngày 3/9 vừa qua, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật nhằm ngăn các trường đại học tham gia tẩy chay Israel tiếp cận nguồn tài trợ liên bang, trong bối cảnh tranh cãi về Phong trào Tẩy chay, Rút vốn và Trừng phạt Israel (BDS) tiếp tục gây chia rẽ tại Mỹ.
Theo CNN, với 237 phiếu thuận và 169 phiếu chống, dự luật mang tên “Đạo luật Bảo vệ Tự do Kinh tế và Học thuật” nhận được sự ủng hộ của phần lớn nghị sĩ Cộng hòa và một bộ phận nghị sĩ Dân chủ. Theo dự luật, các cơ sở giáo dục có thể bị cắt tài trợ liên bang nếu tham gia các hoạt động tẩy chay thương mại nhằm vào Israel.
Quy định này đang gây tranh cãi trong xã hội Mỹ. Những người ủng hộ cho rằng, biện pháp này cần thiết để bảo vệ sinh viên Do Thái và ngăn chặn tình trạng bài Do Thái tại các trường đại học. Trong khi đó, các nghị sĩ phản đối cho rằng việc gắn nguồn tài trợ liên bang với lập trường của các trường về BDS có thể xâm phạm quyền tự do ngôn luận, vốn được Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ bảo vệ, đồng thời đặt ra những vấn đề liên quan tự do học thuật.
Tranh cãi về BDS cũng phản ánh sự phân hóa ngày càng rõ trong nội bộ đảng Dân chủ liên quan chính sách của Israel. Trong khi một bộ phận nghị sĩ Dân chủ vẫn ủng hộ Israel và phản đối BDS, các nhóm khác trong đảng tiếp tục thúc đẩy lập trường cứng rắn hơn đối với chính sách của Israel và kêu gọi gia tăng sức ép thông qua các biện pháp tẩy chay, rút vốn.
Việc Hạ viện thông qua dự luật một lần nữa cho thấy vấn đề Israel đang tiếp tục là chủ đề gây chia rẽ sâu sắc trong chính trường Mỹ, đồng thời cho thấy ngay cả đồng minh lớn nhất của Israel cũng đang phân mảnh về mục tiêu bảo vệ các lợi ích chiến lược tại Trung Đông. Giới chuyên gia cho rằng, việc các quốc gia phương Tây thực hiện biện pháp trừng phạt là hệ quả tất yếu từ những chính sách đi ngược luật pháp quốc tế, mà Israel thực hiện bấy lâu nay trong cuộc xung đột với Palestine.
