Thời gian qua, ngành nông nghiệp Vĩnh Phúc đã chủ động triển khai nhiều kế hoạch về chuyển đổi số như thực hiện các quy chế bảo đảm an toàn thông tin, tham gia các khóa bồi dưỡng về chuyển đổi số và tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo (AI) do tỉnh tổ chức. Cán bộ chủ động hỗ trợ nông dân tiếp cận công nghệ mới trong trồng trọt, chăn nuôi, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất nông nghiệp.
Hiện tại, Sở Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan, đơn vị trực thuộc sở đã xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin tương đối hoàn chỉnh; tất cả đã có mạng LAN nội bộ kết nối internet tốc độ cao qua đường cáp quang; lắp đặt hệ thống camera an ninh hỗ trợ. Lực lượng chuyên trách công nghệ thông tin được quan tâm. Việc khai thác, sử dụng các phần mềm dùng chung của tỉnh như quản lý văn bản, điều hành, họp trực tuyến, cổng dịch vụ công được thực hiện hiệu quả.
Đáng chú ý, ngành nông nghiệp đã hoàn thành tất cả 17 chỉ tiêu, nhiệm vụ chuyển đổi số do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh giao năm 2024, nhiều nội dung đạt tỷ lệ 100%, như: cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, tỷ lệ văn bản ký số, số hóa hồ sơ, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Ngành nông nghiệp Vĩnh Phúc đã triển khai thí điểm một số mô hình ứng dụng công nghệ số trong sản xuất nông nghiệp, mang lại hiệu quả rõ nét. Tiêu biểu là mô hình trồng thanh long quy mô 4 ha của hộ ông Nguyễn Đắc Thành (thôn Hồng Thái, xã Xuân Hòa, huyện Lập Thạch) áp dụng hệ thống tưới nước và bón phân tự động, hệ thống giám sát và dự báo khí hậu nông nghiệp. Nhờ đó chi phí sản xuất giảm mạnh, tiết kiệm từ 30-40% phân bón và thuốc bảo vệ thực vật... Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn thúc đẩy mạnh mẽ nhận thức của người dân, doanh nghiệp về giá trị của chuyển đổi số.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, mô hình nuôi lợn thịt quy mô 1.000 con tại hộ ông Nguyễn Văn Tuấn (thôn Cao Quang, xã Cao Minh, thành phố Phúc Yên) cũng đem lại nhiều tín hiệu tích cực. Hệ thống cho ăn tự động, kiểm soát môi trường, chuồng trại thông minh giúp giảm chi phí thức ăn, nhân công, bảo đảm sức khỏe đàn vật nuôi và hạn chế dịch bệnh. Sản phẩm đáp ứng tốt yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm.
Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp cũng hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân đưa 165 sản phẩm nông sản lên các sàn thương mại điện tử như Voso.vn, Postmart.vn, Asa. trade; cấp 26 mã số vùng trồng đạt chuẩn xuất khẩu; xây dựng cơ sở dữ liệu số về sản phẩm OCOP; số hóa toàn bộ thông tin chương trình xây dựng nông thôn mới lên cổng thông tin ngành. Tuy nhiên, do khó khăn về kinh phí, nhiều mô hình dự kiến triển khai trong năm 2024- 2025 vẫn chưa thể thực hiện, như rau quả VietGAP, chăn nuôi lợn thịt và hợp tác xã ứng dụng nông nghiệp thông minh.
Lĩnh vực lâm nghiệp cũng là điểm sáng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành. Từ năm 2023, tỉnh đã triển khai thuê dịch vụ phần mềm giám sát rừng (FMS), thời gian thực hiện đến năm 2027. Phần mềm FMS cung cấp dữ liệu biến động rừng 15 ngày/lần qua email, SMS giúp lực lượng kiểm lâm kiểm tra, xác minh hiện trường, lập hồ sơ xử lý vi phạm kịp thời. Hiện nay, cán bộ kiểm lâm thường xuyên sử dụng FMS kết hợp với ảnh vệ tinh để theo dõi biến động của rừng, cảnh báo cháy rừng, vi phạm đất lâm nghiệp.
Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Vĩnh Phúc Phạm Đình Hùng cho biết: Các dữ liệu số được đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, chi tiết đến từng lô rừng, chủ rừng, giúp tăng cường hiệu quả quản lý. Nhờ sự hỗ trợ của các phương tiện thông minh, ngành kiểm lâm đã phát hiện và lập biên bản nhiều vụ vi phạm đất rừng.
Chuyển đổi số trong nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc đã có những bước khởi đầu tích cực, bài bản và thực chất. Hạ tầng kỹ thuật được đầu tư, nhân lực được tập huấn, mô hình ứng dụng công nghệ số cho thấy hiệu quả rõ rệt trong sản xuất và quản lý. Tuy nhiên, những khó khăn về kinh phí, hạ tầng cũ kỹ, nhân lực chuyên sâu còn mỏng cùng sự thiếu đồng bộ của hệ thống dữ liệu vẫn là lực cản lớn.
Còn nhiều lĩnh vực cần được cấp kinh phí thực hiện chuyển đổi số, như: trồng trọt, lâm nghiệp, thủy lợi, chăn nuôi-thú y, nước sạch và vệ sinh môi trường. Công tác tập huấn về chuyển đổi số, quản trị mạng nâng cao, an toàn thông tin mạng cần được tổ chức đều và chuyên sâu hơn để giúp ngành nông nghiệp ứng dụng kỹ thuật số tốt hơn.
