Nối dài tình yêu với ca khúc thiếu nhi Việt Nam

“Một cánh én nhỏ chẳng làm nên mùa xuân/Rủ nhau én về theo làn nắng ấm dần...”, những lời ca trong trẻo của bài hát Cánh én tuổi thơ do nhạc sĩ Phạm Tuyên sáng tác đã trở nên thân quen với nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam suốt hơn 30 năm qua. Mới đây, giai điệu ấy lại vang lên đầy mới mẻ, thu hút sự quan tâm, hưởng ứng của nhiều bạn nhỏ và các bậc cha mẹ với phiên bản tiếng Anh do cô giáo Bạch Thùy Linh thể hiện. Đó cũng là sự khởi đầu tốt đẹp cho một dự án nhạc thiếu nhi song ngữ.

Cô giáo Bạch Thùy Linh (Nguyệt Ca), người khởi xướng dự án chuyển ngữ tiếng Anh cho nhạc thiếu nhi Việt Nam.
Cô giáo Bạch Thùy Linh (Nguyệt Ca), người khởi xướng dự án chuyển ngữ tiếng Anh cho nhạc thiếu nhi Việt Nam.

Là một người mẹ, một cô giáo dạy tiếng Anh, chị Bạch Thùy Linh đã nhiều năm ấp ủ, chuẩn bị cho ý tưởng chuyển ngữ tiếng Anh các ca khúc thiếu nhi kinh điển của Việt Nam. Chị chia sẻ, đó là một món quà dành tặng các học trò và cha mẹ các em, nhất là với cậu con trai mười tuổi của mình. Thực tế, nhạc thiếu nhi Việt Nam những năm gần đây thưa vắng những tác phẩm mới, đặc sắc. Không ít bạn nhỏ chỉ thích nghe nhạc quốc tế, nhạc Mỹ, nhạc Hàn Quốc, thậm chí thuộc lòng những bài nhạc trẻ không phù hợp lứa tuổi, mà không biết đến những ca khúc thiếu nhi trong sáng, ý nghĩa, phù hợp với độ tuổi. Vì vậy, chị Thùy Linh thực hiện dự án hát song ngữ để mang đến cách tiếp cận và cảm nhận mới cho nhiều đối tượng khán giả, nhất là các em thiếu nhi, nối dài đời sống của những tác phẩm âm nhạc có giá trị. Góp sức với chị là những người bạn cùng chung tâm huyết và đam mê, như anh Trần Nhất Hoàng - cựu thành viên ban nhạc Bức Tường, anh Vũ Thế Chung - một dịch giả từng dịch thành công nhiều ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sang tiếng Anh...
 
 Trước khi thu âm bài hát, chị Thùy Linh liên hệ với các nhạc sĩ hoặc gia đình nhạc sĩ để xin phép tác giả, và chị cho biết rất may mắn là đều được ủng hộ. Chính nhạc sĩ Phạm Tuyên, năm nay đã 91 tuổi, cây đại thụ của nền âm nhạc nước nhà và của thiếu nhi Việt Nam, khi nghe bản song ngữ Cánh én tuổi thơ cũng đã có lời khen bản dịch sáng tạo mà vẫn sát nghĩa, khiến ông xúc động. Hiện tại, dự án đã có tám ca khúc được dịch xong, lần lượt thu âm, phát hành mỗi tháng. Hai ca khúc mở màn là Cánh én tuổi thơ (nhạc sĩ Phạm Tuyên) và Cho con (nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu) đều được chia sẻ mạnh mẽ và nhận những phản hồi tích cực. Dự kiến, ca khúc thứ ba sẽ ra mắt vào Ngày của Mẹ (9-5) là bài Chỉ có một trên đời, ca khúc thứ tư nhân dịp Ngày Môi trường thế giới (5-6) là bài Trái đất này là của chúng mình (đều của nhạc sĩ Trương Quang Lục). Theo chị Thùy Linh, tiêu chí để lựa chọn bài hát là những bài ca gắn bó với tuổi thơ nhiều thế hệ người Việt Nam, truyền tải những thông điệp nhân văn, trong sáng, và quan trọng nhất là phải chuyển ngữ được một cách chuẩn xác, mượt mà, tôn trọng tinh thần của tác giả, và được nhìn nhận như một tác phẩm có đời sống riêng chứ không chỉ là sản phẩm dịch gượng ép sang một ngôn ngữ khác. Trong quá trình thực hiện, có những bài hát mà nhóm đã dịch được một nửa rồi mà vẫn dừng lại vì không tìm được hướng đi phù hợp, hoặc có bài mất đến vài năm mới có được bản dịch hoàn thiện ưng ý.
 
 Mặc dù mất nhiều thời gian, công sức và cả tiền bạc (dự án phi lợi nhuận vì cộng đồng cho nên ê-kíp tự bỏ tiền túi để làm), nhưng bù lại, những lời khen ngợi của khán giả và hứng thú của các bạn thiếu nhi là động lực rất lớn cho nhóm thực hiện. Để lan tỏa các bài hát này, chị Thùy Linh và các cộng sự dùng các nền tảng số phổ biến như Facebook, YouTube, đồng thời biểu diễn ở các buổi hội thảo giáo dục, văn nghệ trường học. Ngoài ra, nhóm đang xây dựng trang web www.nhacthieunhisongngu.vn và kênh YouTube “Nhạc thiếu nhi song ngữ”, với mong muốn thu thập và chia sẻ thêm nhiều các phiên bản của ca khúc thiếu nhi Việt Nam, không chỉ của riêng nhóm thực hiện mà cả các tổ chức, cá nhân khác có chung mục đích, không chỉ tiếng Việt và tiếng Anh mà cả các ngôn ngữ thông dụng khác. Nhiều người lớn khi nghe cũng thêm yêu những ca khúc mang bao kỷ niệm tuổi thơ tươi đẹp. Rộng hơn, dự án còn muốn hướng đến cộng đồng người nước ngoài yêu âm nhạc và văn hóa Việt, để họ hiểu hơn về giai điệu và ca từ rất đẹp của nhạc thiếu nhi Việt Nam. Những người Việt đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài, người có vợ/chồng ngoại quốc, sẽ có một nguồn bài hát thiếu nhi vừa có tiếng Anh vừa có tiếng Việt để dạy cho con mình, góp phần làm cho kết nối của các con với quê hương, nguồn cội thêm chặt chẽ và ý nghĩa.
 
 Giống như lời trong ca khúc Cánh én tuổi thơ của nhạc sĩ Phạm Tuyên “Một cánh én nhỏ chẳng làm nên mùa xuân”, dự án ca khúc thiếu nhi song ngữ đang nỗ lực góp một “cánh én” để cùng với nhiều dự án khác làm phong phú, sôi động thêm nền âm nhạc thiếu nhi đương đại. Những người thực hiện đều rất mong càng ngày càng có thêm nhiều người quan tâm, tham gia bằng nhiều cách, như gửi các bản dịch hoặc biểu diễn lại theo cách của mình, để những bài ca đi cùng năm tháng dành cho thiếu nhi sẽ tiếp tục được thế hệ hôm nay yêu thích và hát lên.
 
 

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.