Nơi chắp cánh ước mơ cho những người trẻ đam mê công nghệ

Khai trương từ năm 2020, Bảo tàng Công nghệ thông tin đầu tiên của Việt Nam tại phố Đông Tác, Hà Nội, đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong hoạt động bảo tồn và phát triển di sản công nghệ của đất nước.
Bảo tàng Công nghệ thông tin tại số 89 Ng. 41 phố Đông Tác, Đống Đa, Hà Nội, nơi lưu giữ những hiện vật quý giá và minh chứng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Công nghệ thông tin Việt Nam)
Bảo tàng Công nghệ thông tin tại số 89 Ng. 41 phố Đông Tác, Đống Đa, Hà Nội, nơi lưu giữ những hiện vật quý giá và minh chứng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Công nghệ thông tin Việt Nam)

Chàng kỹ sư trẻ đam mê khoa học công nghệ

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công (sinh năm 1949), tốt nghiệp Trường đại học Bách khoa CVUT Praha năm 1972. Ông là một trong những người tiên phong giúp đưa internet vào Việt Nam vào năm 1997 với vai trò Trưởng Tiểu ban mạng của Chương trình quốc gia về Công nghệ thông tin và ứng dụng thành công công nghệ mạng trong nhiều lĩnh vực đời sống. Ông cũng từng đảm nhận các vị trí như: Trưởng Ban Khoa học công nghệ, Hội Tin học Việt Nam, Trưởng Tiểu ban mạng của Chương trình quốc gia về Công nghệ thông tin, thủ lĩnh tin học đầu tiên của Tập đoàn FPT...

Sau khi du học về nước, năm 1972, chàng thanh niên Nguyễn Chí Công đã là một trong các thành viên của nhóm cán bộ kỹ thuật của Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (nay là Viện Công nghệ Thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam), nơi chế tạo nên chiếc máy tính đầu tiên của Việt Nam cũng như châu Á-mang số hiệu VT80, ngay sau khi chiếc máy vi tính đầu tiên của thế giới Altair 8800 Computer được sản xuất tại Mỹ vào năm 1975. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt lớn của cuộc đời ông, cũng là bước ngoặt lớn đối với ngành công nghệ thông tin của Việt Nam, khi nước ta trở thành nước thứ ba, chỉ sau hai cường quốc là Pháp và Mỹ, chế tạo thành công máy vi tính lần lượt vào năm 1973 và 1975.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công có thói quen lưu giữ những kỷ vật và tài liệu liên quan đến công việc của mình từ rất sớm. Đối với ông, chúng không chỉ là những hiện vật quý giá, mà còn là minh chứng cho một thời kỳ lịch sử sôi động của ngành công nghệ thông tin Việt Nam và thế giới. Ý tưởng về việc mở một bảo tàng công nghệ thông tin cũng bắt nguồn từ đây.

Nơi lưu giữ minh chứng thời kỳ lịch sử của ngành công nghệ thông tin

Đầu năm 2020, Bảo tàng Công nghệ thông tin ra đời ngay tại ngôi nhà của gia đình Tiến sĩ Nguyễn Chí Công trong con ngõ nhỏ phố Đông Tác, phường Kim Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Trong căn phòng nhỏ 25m2, ngay dưới tầng 1 là nơi trưng bày các hiện vật của bảo tàng và cả những câu chuyện bên lề xoay quanh lược đồ về công nghệ thông tin trên thế giới và Việt Nam mà ông đã phác họa.

Bảo tàng hiện có tới gần 1.000 hiện vật, trong đó có 300 hiện vật được giới thiệu, trưng bày. Các hiện vật khá phong phú, đa dạng, từ vỏ và ruột của những chiếc máy tính đời đầu ở Việt Nam đến “bộ não” của máy tính là các chip điện tử rồi các phần mềm và mạng, những cuốn sách tin học có “tuổi đời” khá lâu. Đáng chú ý, trong bộ sưu tập các con chip, có sự hiện diện của những con chip những năm 1970, cùng loại với các con chip được sử dụng để tạo nên những chiếc máy tính đầu tiên.

Tại bảo tàng, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công xây dựng hai lược đồ song song về công nghệ thông tin: Một về thế giới (từ trước công nguyên đến năm 1995) và một về Việt Nam (từ năm 1960 đến 2000) để “khách tham quan có thể thấy rõ Việt Nam đã có những đóng góp gì và xuất hiện trong giai đoạn nào của dòng chảy công nghệ thông tin thế giới. Đây cũng là minh chứng cho sự nắm bắt thông tin sớm của người Việt, giúp thế hệ trẻ thêm tự hào về lịch sử của chúng ta và thay đổi thói quen phụ thuộc vào ngoại quốc”.

Những danh nhân có đóng góp như: Giáo sư Tạ Quang Bửu, Giáo sư Phan Đình Diệu, Phó Giáo sư Nguyễn Bình Thành, Giáo sư Vũ Đình Cự, và những cá nhân, tập thể khác cũng được vinh danh tại bảo tàng để những người ghé thăm có thêm hiểu biết về một giai đoạn “quan trọng nhất, giai đoạn nền tảng” cho sự hình thành và phát triển của lĩnh vực công nghệ thông tin tại Việt Nam, đồng thời "không quên những con người đại chúng, những con người bình thường, bởi nếu chúng ta không nhìn thấy vai trò của những người bình thường thì không bao giờ đi đến được thắng lợi”, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công chia sẻ.

Đối với Tiến sĩ Nguyễn Chí Công, đam mê chỉ là một phần. Lý do chính ông xây dựng bảo tàng là mong muốn truyền lửa cho thế hệ trẻ. Ông luôn đặt niềm tin và hy vọng vào lớp trẻ, tin rằng họ sẽ viết tiếp được ước mơ công nghiệp hóa công nghệ thông tin mà thế hệ ông còn dang dở.

Gửi một lời khuyên đến thế hệ trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công cho rằng các bạn trẻ cần phải học hỏi mọi lúc mọi nơi, trang bị cho mình kiến thức để sẵn sàng nắm bắt cơ hội và thể hiện hết khả năng bản thân, không để lỡ mất cơ hội. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng khi làm việc tập thể, vì trong lĩnh vực công nghệ thông tin, không thể hoạt động cá nhân đơn lẻ.

Với tâm huyết của Tiến sĩ Nguyễn Chí Công, bảo tàng không chỉ lưu giữ những hiện vật quý báu mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, khơi dậy niềm đam mê công nghệ và khuyến khích theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực này. Qua việc giáo dục và tạo cơ hội trải nghiệm, bảo tàng góp phần quan trọng trong việc xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam. Hy vọng rằng, những nỗ lực này sẽ tiếp tục được phát huy, giúp Việt Nam vươn lên và khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thông tin thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Tọa đàm “Định hướng nội dung khung chính sách hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam” do Trường Khoa học và Nhân văn tổ chức.

Hệ sinh thái hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ

Tọa đàm khoa học “Định hướng nội dung khung chính sách hỗ trợ quản trị tài sản trí tuệ thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo Việt Nam” do Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn vừa tổ chức kỳ vọng cung cấp thêm luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách sở hữu trí tuệ.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ. (Ảnh: DUY LINH)

Luật sửa đổi 4 luật lĩnh vực khoa học-công nghệ: Cắt giảm điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp

Luật tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho phát triển hạ tầng viễn thông phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, kinh tế gắn với quốc phòng-an ninh.

Ảnh thiết kế có yếu tố AI.

Tăng tốc chặng đường cuối, hướng tới chấm dứt nuôi nhốt gấu lấy mật trong năm 2026

Từ hơn 4.000 cá thể gấu nuôi nhốt năm 2005, đến nay cả nước còn 206 cá thể, phần lớn trong đó bị nuôi nhốt hơn 20 năm, sức khỏe suy giảm và cần được đưa đến các cơ sở cứu hộ. Việc hoàn thành mục tiêu chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật trong năm 2026 đang bước vào chặng đường cuối, nhưng cũng là giai đoạn nhiều thách thức.

Tổ lưu động thu thập thông tin về đất đai. (Ảnh: CÔNG VINH)

Tạo giá trị cho nền kinh tế số từ dữ liệu địa điểm

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dữ liệu, với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành. Tuy nhiên, việc có nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có nền kinh tế dữ liệu. 

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bộ Chính trị sửa đổi chức năng, nhiệm vụ Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 215-QĐ/TW, ngày 18/8/2026 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định số 230-QĐ/TW, ngày 10/1/2025 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Toàn cảnh lễ khai mạc Trường hè IACR-VIASM về Mật mã năm 2026.

Thúc đẩy nghiên cứu học thuật mật mã giữa Việt Nam với quốc tế

Trường hè IACR-VIASM năm 2026 là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu mật mã mang tầm quốc tế tiếp nối chuỗi hoạt động mật mã quốc tế đã được tổ chức tại Việt Nam, gồm: VietCrypt 2006, IACR ASIACRYPT 2016, Trường hè IACR-SEAMS 2016, Trường hè IACR-VIASM 2022 và ACM ASIACCS 2025 với diễn đàn vệ tinh Young Cryptographers Forum.

Nuôi cá lồng bè ở hồ Hòa Bình (Phú Thọ).

Ứng dụng khoa học cho chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Chuyển đổi sản xuất nông nghiệp đang là yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển của xã hội hiện đại và hội nhập quốc tế. Xây dựng hệ thống ứng dụng khoa học, công nghệ đồng bộ cho chuỗi giá trị nông nghiệp được xác định là “chìa khóa” thành công cho việc hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, bền vững.

Khóa đào tạo về công nghệ lò phản ứng của Trung tâm Đào tạo hạt nhân (Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam). (Ảnh: AN LAM)

Xây dựng đội ngũ cho chương trình điện hạt nhân

Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng các yêu cầu của quốc gia cung cấp công nghệ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân an toàn, hiệu quả. 

Đại diện các đơn vị tham gia tiếp nhận và bàn giao các mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm). (Ảnh: MINH ĐỨC)

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Toán học và trí tuệ nhân tạo: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Anh, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup ở bối cảnh quốc tế”. (Ảnh: TG)

Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt "Trạm Cảnh sát thông minh". (Ảnh: Công an Thanh Hóa)

Ra mắt “Trạm Cảnh sát thông minh” ở Thanh Hóa

Sáng 21/8, tại số 18 đường Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ ra mắt và vận hành thí điểm mô hình Kiosk "Trạm Cảnh sát thông minh".