Nơi chắp cánh ước mơ cho những người trẻ đam mê công nghệ

Khai trương từ năm 2020, Bảo tàng Công nghệ thông tin đầu tiên của Việt Nam tại phố Đông Tác, Hà Nội, đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong hoạt động bảo tồn và phát triển di sản công nghệ của đất nước.
Bảo tàng Công nghệ thông tin tại số 89 Ng. 41 phố Đông Tác, Đống Đa, Hà Nội, nơi lưu giữ những hiện vật quý giá và minh chứng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Công nghệ thông tin Việt Nam)
Bảo tàng Công nghệ thông tin tại số 89 Ng. 41 phố Đông Tác, Đống Đa, Hà Nội, nơi lưu giữ những hiện vật quý giá và minh chứng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Công nghệ thông tin Việt Nam)

Chàng kỹ sư trẻ đam mê khoa học công nghệ

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công (sinh năm 1949), tốt nghiệp Trường đại học Bách khoa CVUT Praha năm 1972. Ông là một trong những người tiên phong giúp đưa internet vào Việt Nam vào năm 1997 với vai trò Trưởng Tiểu ban mạng của Chương trình quốc gia về Công nghệ thông tin và ứng dụng thành công công nghệ mạng trong nhiều lĩnh vực đời sống. Ông cũng từng đảm nhận các vị trí như: Trưởng Ban Khoa học công nghệ, Hội Tin học Việt Nam, Trưởng Tiểu ban mạng của Chương trình quốc gia về Công nghệ thông tin, thủ lĩnh tin học đầu tiên của Tập đoàn FPT...

Sau khi du học về nước, năm 1972, chàng thanh niên Nguyễn Chí Công đã là một trong các thành viên của nhóm cán bộ kỹ thuật của Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (nay là Viện Công nghệ Thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam), nơi chế tạo nên chiếc máy tính đầu tiên của Việt Nam cũng như châu Á-mang số hiệu VT80, ngay sau khi chiếc máy vi tính đầu tiên của thế giới Altair 8800 Computer được sản xuất tại Mỹ vào năm 1975. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt lớn của cuộc đời ông, cũng là bước ngoặt lớn đối với ngành công nghệ thông tin của Việt Nam, khi nước ta trở thành nước thứ ba, chỉ sau hai cường quốc là Pháp và Mỹ, chế tạo thành công máy vi tính lần lượt vào năm 1973 và 1975.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công có thói quen lưu giữ những kỷ vật và tài liệu liên quan đến công việc của mình từ rất sớm. Đối với ông, chúng không chỉ là những hiện vật quý giá, mà còn là minh chứng cho một thời kỳ lịch sử sôi động của ngành công nghệ thông tin Việt Nam và thế giới. Ý tưởng về việc mở một bảo tàng công nghệ thông tin cũng bắt nguồn từ đây.

Nơi lưu giữ minh chứng thời kỳ lịch sử của ngành công nghệ thông tin

Đầu năm 2020, Bảo tàng Công nghệ thông tin ra đời ngay tại ngôi nhà của gia đình Tiến sĩ Nguyễn Chí Công trong con ngõ nhỏ phố Đông Tác, phường Kim Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Trong căn phòng nhỏ 25m2, ngay dưới tầng 1 là nơi trưng bày các hiện vật của bảo tàng và cả những câu chuyện bên lề xoay quanh lược đồ về công nghệ thông tin trên thế giới và Việt Nam mà ông đã phác họa.

Bảo tàng hiện có tới gần 1.000 hiện vật, trong đó có 300 hiện vật được giới thiệu, trưng bày. Các hiện vật khá phong phú, đa dạng, từ vỏ và ruột của những chiếc máy tính đời đầu ở Việt Nam đến “bộ não” của máy tính là các chip điện tử rồi các phần mềm và mạng, những cuốn sách tin học có “tuổi đời” khá lâu. Đáng chú ý, trong bộ sưu tập các con chip, có sự hiện diện của những con chip những năm 1970, cùng loại với các con chip được sử dụng để tạo nên những chiếc máy tính đầu tiên.

Tại bảo tàng, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công xây dựng hai lược đồ song song về công nghệ thông tin: Một về thế giới (từ trước công nguyên đến năm 1995) và một về Việt Nam (từ năm 1960 đến 2000) để “khách tham quan có thể thấy rõ Việt Nam đã có những đóng góp gì và xuất hiện trong giai đoạn nào của dòng chảy công nghệ thông tin thế giới. Đây cũng là minh chứng cho sự nắm bắt thông tin sớm của người Việt, giúp thế hệ trẻ thêm tự hào về lịch sử của chúng ta và thay đổi thói quen phụ thuộc vào ngoại quốc”.

Những danh nhân có đóng góp như: Giáo sư Tạ Quang Bửu, Giáo sư Phan Đình Diệu, Phó Giáo sư Nguyễn Bình Thành, Giáo sư Vũ Đình Cự, và những cá nhân, tập thể khác cũng được vinh danh tại bảo tàng để những người ghé thăm có thêm hiểu biết về một giai đoạn “quan trọng nhất, giai đoạn nền tảng” cho sự hình thành và phát triển của lĩnh vực công nghệ thông tin tại Việt Nam, đồng thời "không quên những con người đại chúng, những con người bình thường, bởi nếu chúng ta không nhìn thấy vai trò của những người bình thường thì không bao giờ đi đến được thắng lợi”, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công chia sẻ.

Đối với Tiến sĩ Nguyễn Chí Công, đam mê chỉ là một phần. Lý do chính ông xây dựng bảo tàng là mong muốn truyền lửa cho thế hệ trẻ. Ông luôn đặt niềm tin và hy vọng vào lớp trẻ, tin rằng họ sẽ viết tiếp được ước mơ công nghiệp hóa công nghệ thông tin mà thế hệ ông còn dang dở.

Gửi một lời khuyên đến thế hệ trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công cho rằng các bạn trẻ cần phải học hỏi mọi lúc mọi nơi, trang bị cho mình kiến thức để sẵn sàng nắm bắt cơ hội và thể hiện hết khả năng bản thân, không để lỡ mất cơ hội. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng khi làm việc tập thể, vì trong lĩnh vực công nghệ thông tin, không thể hoạt động cá nhân đơn lẻ.

Với tâm huyết của Tiến sĩ Nguyễn Chí Công, bảo tàng không chỉ lưu giữ những hiện vật quý báu mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, khơi dậy niềm đam mê công nghệ và khuyến khích theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực này. Qua việc giáo dục và tạo cơ hội trải nghiệm, bảo tàng góp phần quan trọng trong việc xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam. Hy vọng rằng, những nỗ lực này sẽ tiếp tục được phát huy, giúp Việt Nam vươn lên và khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thông tin thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.