Nơi chắp cánh ước mơ cho những người trẻ đam mê công nghệ

Khai trương từ năm 2020, Bảo tàng Công nghệ thông tin đầu tiên của Việt Nam tại phố Đông Tác, Hà Nội, đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong hoạt động bảo tồn và phát triển di sản công nghệ của đất nước.
Bảo tàng Công nghệ thông tin tại số 89 Ng. 41 phố Đông Tác, Đống Đa, Hà Nội, nơi lưu giữ những hiện vật quý giá và minh chứng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Công nghệ thông tin Việt Nam)
Bảo tàng Công nghệ thông tin tại số 89 Ng. 41 phố Đông Tác, Đống Đa, Hà Nội, nơi lưu giữ những hiện vật quý giá và minh chứng cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Việt Nam. (Ảnh: Bảo tàng Công nghệ thông tin Việt Nam)

Chàng kỹ sư trẻ đam mê khoa học công nghệ

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công (sinh năm 1949), tốt nghiệp Trường đại học Bách khoa CVUT Praha năm 1972. Ông là một trong những người tiên phong giúp đưa internet vào Việt Nam vào năm 1997 với vai trò Trưởng Tiểu ban mạng của Chương trình quốc gia về Công nghệ thông tin và ứng dụng thành công công nghệ mạng trong nhiều lĩnh vực đời sống. Ông cũng từng đảm nhận các vị trí như: Trưởng Ban Khoa học công nghệ, Hội Tin học Việt Nam, Trưởng Tiểu ban mạng của Chương trình quốc gia về Công nghệ thông tin, thủ lĩnh tin học đầu tiên của Tập đoàn FPT...

Sau khi du học về nước, năm 1972, chàng thanh niên Nguyễn Chí Công đã là một trong các thành viên của nhóm cán bộ kỹ thuật của Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (nay là Viện Công nghệ Thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam), nơi chế tạo nên chiếc máy tính đầu tiên của Việt Nam cũng như châu Á-mang số hiệu VT80, ngay sau khi chiếc máy vi tính đầu tiên của thế giới Altair 8800 Computer được sản xuất tại Mỹ vào năm 1975. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt lớn của cuộc đời ông, cũng là bước ngoặt lớn đối với ngành công nghệ thông tin của Việt Nam, khi nước ta trở thành nước thứ ba, chỉ sau hai cường quốc là Pháp và Mỹ, chế tạo thành công máy vi tính lần lượt vào năm 1973 và 1975.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Công có thói quen lưu giữ những kỷ vật và tài liệu liên quan đến công việc của mình từ rất sớm. Đối với ông, chúng không chỉ là những hiện vật quý giá, mà còn là minh chứng cho một thời kỳ lịch sử sôi động của ngành công nghệ thông tin Việt Nam và thế giới. Ý tưởng về việc mở một bảo tàng công nghệ thông tin cũng bắt nguồn từ đây.

Nơi lưu giữ minh chứng thời kỳ lịch sử của ngành công nghệ thông tin

Đầu năm 2020, Bảo tàng Công nghệ thông tin ra đời ngay tại ngôi nhà của gia đình Tiến sĩ Nguyễn Chí Công trong con ngõ nhỏ phố Đông Tác, phường Kim Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội. Trong căn phòng nhỏ 25m2, ngay dưới tầng 1 là nơi trưng bày các hiện vật của bảo tàng và cả những câu chuyện bên lề xoay quanh lược đồ về công nghệ thông tin trên thế giới và Việt Nam mà ông đã phác họa.

Bảo tàng hiện có tới gần 1.000 hiện vật, trong đó có 300 hiện vật được giới thiệu, trưng bày. Các hiện vật khá phong phú, đa dạng, từ vỏ và ruột của những chiếc máy tính đời đầu ở Việt Nam đến “bộ não” của máy tính là các chip điện tử rồi các phần mềm và mạng, những cuốn sách tin học có “tuổi đời” khá lâu. Đáng chú ý, trong bộ sưu tập các con chip, có sự hiện diện của những con chip những năm 1970, cùng loại với các con chip được sử dụng để tạo nên những chiếc máy tính đầu tiên.

Tại bảo tàng, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công xây dựng hai lược đồ song song về công nghệ thông tin: Một về thế giới (từ trước công nguyên đến năm 1995) và một về Việt Nam (từ năm 1960 đến 2000) để “khách tham quan có thể thấy rõ Việt Nam đã có những đóng góp gì và xuất hiện trong giai đoạn nào của dòng chảy công nghệ thông tin thế giới. Đây cũng là minh chứng cho sự nắm bắt thông tin sớm của người Việt, giúp thế hệ trẻ thêm tự hào về lịch sử của chúng ta và thay đổi thói quen phụ thuộc vào ngoại quốc”.

Những danh nhân có đóng góp như: Giáo sư Tạ Quang Bửu, Giáo sư Phan Đình Diệu, Phó Giáo sư Nguyễn Bình Thành, Giáo sư Vũ Đình Cự, và những cá nhân, tập thể khác cũng được vinh danh tại bảo tàng để những người ghé thăm có thêm hiểu biết về một giai đoạn “quan trọng nhất, giai đoạn nền tảng” cho sự hình thành và phát triển của lĩnh vực công nghệ thông tin tại Việt Nam, đồng thời "không quên những con người đại chúng, những con người bình thường, bởi nếu chúng ta không nhìn thấy vai trò của những người bình thường thì không bao giờ đi đến được thắng lợi”, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công chia sẻ.

Đối với Tiến sĩ Nguyễn Chí Công, đam mê chỉ là một phần. Lý do chính ông xây dựng bảo tàng là mong muốn truyền lửa cho thế hệ trẻ. Ông luôn đặt niềm tin và hy vọng vào lớp trẻ, tin rằng họ sẽ viết tiếp được ước mơ công nghiệp hóa công nghệ thông tin mà thế hệ ông còn dang dở.

Gửi một lời khuyên đến thế hệ trẻ, Tiến sĩ Nguyễn Chí Công cho rằng các bạn trẻ cần phải học hỏi mọi lúc mọi nơi, trang bị cho mình kiến thức để sẵn sàng nắm bắt cơ hội và thể hiện hết khả năng bản thân, không để lỡ mất cơ hội. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng khi làm việc tập thể, vì trong lĩnh vực công nghệ thông tin, không thể hoạt động cá nhân đơn lẻ.

Với tâm huyết của Tiến sĩ Nguyễn Chí Công, bảo tàng không chỉ lưu giữ những hiện vật quý báu mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, khơi dậy niềm đam mê công nghệ và khuyến khích theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực này. Qua việc giáo dục và tạo cơ hội trải nghiệm, bảo tàng góp phần quan trọng trong việc xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển công nghệ thông tin tại Việt Nam. Hy vọng rằng, những nỗ lực này sẽ tiếp tục được phát huy, giúp Việt Nam vươn lên và khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ thông tin thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.