Số ca tử vong do bệnh dại gia tăng
Từ đầu năm 2026 đến nay, Vĩnh Long ghi nhận sáu trường hợp thiệt mạng do bệnh dại tại các xã, phường Tân Xuân, Hiệp Mỹ, Châu Hưng, Bến Tre, Ba Tri và Tân Thủy, đồng thời phát hiện bốn ổ dịch dại trên động vật tại Phước Mỹ Trung, Lộc Thuận, Đồng Khởi và Thạnh Phước. Đáng chú ý, cả bốn ổ dịch đều được phát hiện thông qua hệ thống giám sát bệnh dại dựa vào sự kiện và giám sát thông qua các điểm tiêm chủng.
Ngành y tế đã chia sẻ hơn 600 dấu hiệu cảnh báo từ các phòng tiêm qua nhóm Zalo để cán bộ thú y rà soát, xác minh. Qua hơn 20 mẫu được xem xét, bốn mẫu chó được gửi xét nghiệm đều cho kết quả dương tính.
Tại xã Tân Thủy, mới đây ghi nhận hai ổ dịch dại, trong đó có một ổ dịch liên quan một trường hợp tử vong ở người. Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Tân Thủy Phạm Tấn Phát cho biết, sau khi xảy ra trường hợp thiệt mạng nghi do bệnh dại, Trạm Y tế đã phối hợp điều tra dịch tễ, rà soát những người bị động vật cắn và những người có nguy cơ tiếp xúc với nước bọt, dịch tiết của người bệnh qua niêm mạc hoặc vùng da tổn thương.
Các trường hợp có nguy cơ được hướng dẫn đến cơ sở y tế để đánh giá, chỉ định điều trị dự phòng sau phơi nhiễm. Trạm Y tế duy trì trực suốt 24 giờ mỗi ngày để tiếp nhận thông tin, sơ cứu, tư vấn và chuyển người bị phơi nhiễm đến cơ sở tiêm chủng phù hợp; phối hợp theo dõi, nhắc lịch tiêm và báo cáo khi phát hiện trường hợp bất thường.
Giai đoạn 2022-2025, toàn tỉnh ghi nhận 24 trường hợp chết do bệnh dại. Các ổ dịch được phát hiện đều được khoanh vùng, xử lý, không để dịch bệnh bùng phát, lan rộng.
Theo bác sĩ Trần Hưng Nam, Trưởng khoa Phòng, chống bệnh Truyền nhiễm-Ký sinh trùng và Côn trùng-Kiểm dịch y tế quốc tế (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Vĩnh Long), công tác tiêm vắc-xin phòng dại cho người bị phơi nhiễm được tăng cường. Giai đoạn 2022-2025, mỗi năm có gần 100.000 lượt người đến tiêm vắc-xin phòng dại.
Việc mở rộng giám sát thông qua hệ thống giám sát bệnh dại dựa vào sự kiện và giám sát thông qua các điểm tiêm chủng giúp thông tin về người bị chó, mèo cắn hoặc động vật nghi mắc bệnh dại được chia sẻ nhanh giữa cán bộ y tế, thú y và các điểm tiêm. Qua đó, cơ quan chuyên môn có thể kịp thời xác minh, lấy mẫu, xử lý ổ dịch và hướng dẫn người dân điều trị dự phòng.
Tuy nhiên, bệnh dại vẫn xảy ra rải rác, chủ yếu liên quan tình trạng chó, mèo thả rông, không được tiêm phòng đầy đủ. Một bộ phận người dân còn chủ quan, xử lý vết cắn bằng phương pháp dân gian, không theo dõi động vật gây phơi nhiễm hoặc không đến cơ sở y tế tiêm vắc-xin kịp thời.
Để không còn người dân thiệt mạng do bệnh dại
Theo thống kê của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh hiện có khoảng 333.000 con chó, mèo, chủ yếu được nuôi nhỏ lẻ, từ một đến ba con/hộ và tập trung tại khu vực nông thôn. Nhiều hộ chưa khai báo việc nuôi chó, mèo, việc xích, đeo rọ mõm khi đưa vật nuôi ra nơi công cộng chưa được thực hiện nghiêm.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Vĩnh Long Trương Tấn Liêm cho biết: “Để chủ động phòng, chống bệnh dại, chủ nuôi cần thường xuyên theo dõi sức khỏe chó, mèo. Khi phát hiện động vật có biểu hiện nghi mắc bệnh dại phải báo ngay cho chính quyền địa phương, cơ quan thú y hoặc y tế để kiểm tra, xử lý. Thời gian tới, ngành chăn nuôi và thú y tăng cường giám sát sau tiêm phòng, kiểm tra công tác tiêm vắc-xin tại những địa bàn có tỷ lệ tiêm thấp hoặc từng xảy ra dịch bệnh; thống kê đầy đủ các hộ nuôi chó, mèo, yêu cầu khai báo, quản lý việc nuôi nhốt và xử lý tình trạng chó thả rông”.
Vĩnh Long phấn đấu từ năm 2026 và những năm tiếp theo, tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin dại đạt hơn 80% tổng đàn. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền về mức độ nguy hiểm của bệnh dại; phát hiện sớm ca nghi mắc bệnh, chia sẻ thông tin và phối hợp xử lý nhanh khi có ổ dịch.
Ngành thú y cũng đặt mục tiêu tất cả trường hợp động vật nghi mắc bệnh dại được lấy mẫu gửi xét nghiệm để chủ động cảnh báo sớm; nâng cao chất lượng các vùng an toàn bệnh dại đã được công nhận và mở rộng xây dựng các vùng an toàn mới.
Thạc sĩ Lê Thị Thắng, Phó Trưởng khoa Phòng, chống bệnh Truyền nhiễm-Ký sinh trùng và Côn trùng-Kiểm dịch y tế quốc tế (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Vĩnh Long) lưu ý, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng, người mắc bệnh gần như sẽ thiệt mạng. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa nếu người bị phơi nhiễm được xử trí vết thương và điều trị dự phòng đúng, kịp thời.
Khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào, người dân cần lập tức rửa kỹ vết thương bằng nước sạch và xà-phòng liên tục ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn hoặc dung dịch cồn i-ốt.
Sau sơ cứu, cần đến ngay cơ sở y tế hoặc điểm tiêm phòng dại để được đánh giá nguy cơ và chỉ định điều trị dự phòng sau phơi nhiễm...
Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long Trần Văn Tiền cho biết, giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu giảm số ca chết, phấn đấu đến năm 2030 không còn người tử vong do bệnh dại.
Tỉnh sẽ tập trung tăng cường giám sát, điều tra, xử lý ca bệnh và ổ dịch, đồng thời củng cố mạng lưới điểm tiêm, mở rộng khả năng tiếp cận vắc-xin và huyết thanh kháng dại; đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn người dân sơ cứu vết thương đúng cách, tiêm phòng kịp thời, không sử dụng các phương pháp chữa bệnh dại chưa được kiểm chứng.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tất cả phòng tiêm thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và các bệnh viện khu vực trên địa bàn có điểm tiêm vắc-xin phòng dại, triển khai tiêm huyết thanh kháng dại theo chỉ định.
