Cuộc kết nối chiến lược giữa chính quyền địa phương, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực kinh tế tập thể mới đây đã thể hiện tư duy đổi mới, mở đường cho khoa học-công nghệ đi sâu vào đời sống sản xuất.
Từ chuyến khảo sát thực tế
Một trong những điểm dừng chân trong chuyến khảo sát của đoàn Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh để lại nhiều ấn tượng là Hợp tác xã Gia công sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu An Phú tại xã Long Hồ.
Tại đây, đoàn công tác đã chứng kiến quy trình sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu từ những nguyên liệu tự nhiên gần gũi, như: mây, cói, lục bình... Với mạng lưới liên kết khoảng 700 lao động tại các làng nghề vệ tinh và hàng chục lao động làm việc tập trung, Hợp tác xã An Phú không chỉ tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương mà còn ghi nhận doanh thu ấn tượng hơn 33 tỷ đồng trong năm 2025.
Chia sẻ với đoàn công tác, ông Phan Văn Lăng, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã An Phú cho biết, quá trình hoạt động của hợp tác xã cho thấy vai trò quyết định của nguồn nhân lực chất lượng cao trong việc đưa tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào sản xuất.
Hiện nay, Hợp tác xã An Phú đã bước đầu gặt hái thành quả nhờ mạnh dạn đầu tư công nghệ. Điển hình là việc ứng dụng hệ thống điện mặt trời áp mái và công nghệ sấy năng lượng xanh, giúp tiết kiệm chi phí vận hành đáng kể. Mức chi phí điện khoảng 30 triệu đồng/tháng giảm còn 15-17 triệu đồng/tháng, trong khi năng suất sấy sản phẩm được nâng cao.
Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ quản lý, kế toán của hợp tác xã đều được đào tạo bài bản ở trình độ đại học, giúp việc tiếp thu, vận hành các phần mềm công nghệ và phương pháp quản trị mới diễn ra nhanh chóng, hiệu quả.
Tuy nhiên, ông Lăng cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế từ thực tế. Khâu đan gia công thủ công tuy cần sự khéo léo của người thợ, nhưng ở các khâu chuẩn bị nguyên liệu, xử lý mối mọt, thiết kế mẫu mã, quản lý đơn hàng hay chuyển đổi số... hợp tác xã vẫn rất thiếu đội ngũ chuyên gia và kỹ thuật viên trình độ cao.
Những chia sẻ từ lãnh đạo Hợp tác xã An Phú mang lại góc nhìn khách quan, phác họa rõ bức tranh nhu cầu thực tế: Đào tạo nhân lực không chỉ phục vụ các khu công nghiệp hiện đại mà phải chạm tới từng làng nghề, từng hợp tác xã-nơi kinh tế tập thể đang nỗ lực vươn mình.
Nhìn từ góc độ thực tế, Tiến sĩ Trần Nghĩa Khang, Trưởng Bộ môn Công nghệ thực phẩm, Trường đại học An Giang, đơn vị thành viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, đối với các hợp tác xã sản xuất nông sản hay sản phẩm thủ công từ nguyên liệu tự nhiên, bài toán ứng dụng khoa học-công nghệ là rất quan trọng.
Ông Khang chia sẻ: “Hiện nay, bộ môn đã và đang triển khai nhiều ngành đào tạo mang tính ứng dụng cao như phát triển nông thôn hay công nghệ sau thu hoạch. Các chương trình này kết hợp giữa kỹ thuật nông nghiệp, công nghệ bảo quản và năng lực quản trị hợp tác xã. Thông qua sự kết nối này, chúng tôi sẵn sàng chuyển giao các quy trình công nghệ bảo quản nguyên liệu tươi, xử lý chống ẩm mốc, nâng cao thời hạn sử dụng sản phẩm từ vài ngày lên nhiều tuần, đồng thời hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ cho Vĩnh Long nhằm giải quyết triệt để các hạn chế kỹ thuật mà hợp tác xã đang gặp phải”.
Ký hợp tác chiến lược
Bắt đúng nguyện vọng của doanh nghiệp và người dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã tổ chức lễ ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là sự kiện có ý nghĩa chiến lược, mở ra khung hợp tác rộng lớn trong đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Trần Trí Quang nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động đồng hành cùng các cơ sở đào tạo uy tín:
“Vĩnh Long xác định nguồn nhân lực chất lượng cao và tri thức khoa học-công nghệ là động lực then chốt để tỉnh bứt phá phát triển bền vững. Việc ký kết không chỉ giúp tỉnh giải bài toán thiếu hụt nhân lực trình độ cao trước mắt, mà còn tạo nền móng vững chắc cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp và khu vực kinh tế tập thể trên địa bàn”.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phù hợp thực tế không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà phải gắn chặt với thực tiễn sản xuất và ứng dụng khoa học-công nghệ. Với thế mạnh đa ngành, đa lĩnh vực, nhà trường sẵn sàng thiết kế các chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn riêng biệt dành cho lực lượng lao động, cán bộ quản lý.
Mục tiêu là giúp người lao động không chỉ thạo nghề mà còn nắm vững kỹ thuật bảo quản, quy trình công nghệ mới, ứng dụng chuyển đổi số vào quản trị, thiết kế mẫu mã để gia tăng giá trị sản phẩm.
Đồng chí Trần Trí Quang cam kết Vĩnh Long sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về cơ chế, chính sách và cơ sở vật chất để các chương trình đào tạo, dự án nghiên cứu chuyển giao công nghệ giữa hai bên nhanh chóng đi vào thực tiễn, phát huy hiệu quả cao nhất.
“Chúng tôi mong muốn Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đối tác tri thức chiến lược, đồng hành lâu dài cùng Vĩnh Long trong phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tinh thần của chúng ta là: “Ký để hành động; nghiên cứu để ứng dụng; ứng dụng để tạo ra giá trị cho người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của tỉnh”, đồng chí Quang nhấn mạnh.
