Nỗ lực đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu quả quản lý xuất nhập cảnh

Quảng Ninh là tỉnh biên giới phía bắc vừa có biên giới bộ vừa có biên giới đường biển tiếp giáp với Trung Quốc. Ngoài ra, trên tuyến biên giới đường bộ còn có một số cửa khẩu chính, cửa khẩu phụ và nhiều cặp chợ, lối mở rất thuận tiện cho hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu.

Với nhiều tiềm năng lợi thế, có Vịnh Hạ Long - Di sản Thiên nhiên thế giới cùng các danh lam, thắng cảnh, tỉnh thu hút đông khách du lịch, nhà đầu tư và người dân đến tham quan, hợp tác, làm ăn. Hằng năm, khoảng từ 1,3 đến 1,5 triệu lượt người nước ngoài có mặt tại địa bàn tỉnh Quảng Ninh, hơn 3.000 người nước ngoài tạm trú dài hạn, làm việc, thăm thân... tại 54 xã, phường, đặc khu.

Chủ động đấu tranh, phòng ngừa hoạt động xuất nhập cảnh trái phép

Thời gian vừa qua, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về chính sách thị thực, thể hiện rõ chủ trương hội nhập quốc tế sâu rộng, mở rộng thu hút đầu tư, du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Phòng Quản lý xuất nhập cảnh tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh, Công an tỉnh Quảng Ninh ban hành các văn bản chỉ đạo và triển khai toàn diện công tác quản lý người nước ngoài trên địa bàn bảo đảm chặt chẽ và hiệu quả, tạo điều kiện cho người nước ngoài, công dân Việt Nam xuất nhập cảnh thuận lợi, đồng thời ngăn chặn, đấu tranh phòng chống xuất nhập cảnh trái phép, góp phần bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.

Tuyến biên giới trải dài, địa hình đa dạng với nhiều đường mòn, lối mở, có hàng trăm bến cảng, bãi cạn, các đối tượng lợi dụng hoạt động xuất nhập cảnh trái phép, phương thức, thủ đoạn tinh vi, thường diễn ra trong đêm, lợi dụng địa bàn vắng người, do đó công tác quản lý, kiểm soát của lực lượng chức năng ngày càng khó khăn. Nếu không ngăn chặn kịp thời, nguy cơ mất an ninh trật tự trong nội địa gây nhiều hệ lụy, nhất là khi nhiều trường hợp nhập cảnh trái phép liên quan tới hoạt động tội phạm.

Tuy hoạt động xuất nhập cảnh trái phép được kiềm chế trên tuyến biên giới bộ, nhưng còn tiềm ẩn phức tạp, nhất là trên tuyến biển trong thời gian gần đây. Nhận diện sớm phương thức hoạt động của các đường dây tổ chức xuất nhập cảnh trái phép, Công an tỉnh Quảng Ninh phối hợp chặt chẽ lực lượng Bộ đội Biên phòng triển khai đồng bộ nhiều biện pháp, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn từ gốc, điều tra, xử lý nghiêm minh, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ.

Trong 1 tháng thực hiện cao điểm đấu tranh chống xuất nhập cảnh trái phép của Bộ Công an (từ 15/12/2025 đến 15/1/2026), trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã bắt giữ 11 vụ 62 người nước ngoài xuất nhập cảnh trái phép, khởi tố 5 vụ. Điển hình, sau khi phát hiện 15 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép qua đường biển ngày 1/1/2026 tại khu Bình Ngọc 2, phường Móng Cái 3, Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố 2 bị can, trong đó có đối tượng chủ mưu cầm đầu.

Trước đó, ngày 29/12/2025, tại Trạm thu phí cầu Bạch Đằng, Km20+660 cao tốc Hải Phòng-Móng Cái, Công an tỉnh phối hợp Tổ công tác của Cục Cảnh sát giao thông kiểm tra xe ô-tô Ford Transit, phát hiện trên xe có 12 trường hợp người Trung Quốc nhập cảnh trái phép. Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 1 bị can.

Nhằm chủ động phòng ngừa, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh triển khai hiệu quả mô hình “Biên giới bình yên-xã/phường không xuất nhập cảnh trái phép” tại 5 xã, phường biên giới trọng điểm; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, phương thức, thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ xuất nhập cảnh trái phép, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân, không tham gia, không tiếp tay cho tội phạm.

Các mô hình huy động sức mạnh tổng hợp, phát huy tối đa vai trò, tinh thần trách nhiệm của quần chúng nhân dân đồng lòng, chung sức phòng ngừa, phát hiện, tố giác, đấu tranh chống hoạt động xuất nhập cảnh trái phép từ cơ sở, nhiều vụ việc đã được kịp thời ngăn chặn, xử lý từ tin báo người dân. Cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tăng cường phối hợp, quyết liệt triển khai nhiều biện pháp thiết thực, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh tích cực hỗ trợ công an cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Từ ngày 1/3/2025, sau khi tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về bảo đảm an ninh hàng không tại Cảng Hàng không quốc tế Vân Đồn từ Cảng vụ hàng không miền bắc, đơn vị đã thực hiện chặt chẽ công tác kiểm soát xuất nhập cảnh, tăng cường tần suất tuần tra, giám sát an ninh hàng không, kiểm soát ra/vào khu vực hạn chế và soi chiếu đối với hành khách, hành lý xách tay, ký gửi góp phần bảo đảm an toàn tuyệt đối với các chuyến bay, hành khách, các cơ sở hạ tầng quan trọng tại Cảng.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số

Đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số mang lại thuận tiện cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục hành chính lĩnh vực xuất nhập cảnh. Với phương châm “lấy người dân là trung tâm phục vụ”, lãnh đạo Phòng thường xuyên sâu sát chỉ đạo, lắng nghe ý kiến đề xuất, tháo gỡ vướng mắc kịp thời, bảo đảm duy trì tiếp nhận, giải quyết thủ tục đúng quy trình, quy định, đáp ứng các yêu cầu nguyện vọng chính đáng của công dân. Năm 2025, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã chủ trì tiếp nhận, quản lý thông tin khai báo tạm trú của hơn 1,1 triệu lượt người nước ngoài, tiếp nhận hơn 41 nghìn hồ sơ công dân Việt Nam đề nghị cấp hộ chiếu, bảo đảm tỷ lệ 100% hồ sơ đủ điều kiện được tiếp nhận trực tuyến trên cổng dịch vụ công Bộ Công an.

Công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn người dân tích cực thực hiện các dịch vụ công lĩnh vực xuất nhập cảnh, người nước ngoài trên địa bàn hiểu, đồng thuận, ủng hộ việc triển khai định danh điện tử cho người nước ngoài bằng những biện pháp hiệu quả, thiết thực. Nhiều cách làm chủ động, sáng tạo đã phát huy hiệu quả như xây dựng thông báo hướng dẫn bằng 4 ngôn ngữ (Việt, Anh, Trung, Hàn), xây dựng 2 infographic bằng tiếng Anh, 1 video clip ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, Cổng thông tin điện tử, trang facebook, fanpage của Công an tỉnh; xây dựng Bộ nhận diện thủ tục hành chính lĩnh vực xuất nhập cảnh và bảo đảm an ninh hàng không thuộc thẩm quyền giải quyết bằng mã QR code ở tất cả các địa điểm tiếp nhận, trả kết quả để tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các quy định đến người dân, doanh nghiệp được dễ dàng.

Kết quả cấp định danh điện tử cho người nước ngoài có nhiều chuyển biến tích cực bởi niêm yết công khai danh mục thủ tục tại trụ sở và các điểm tiếp nhận giải quyết thủ tục hành chính của Công an cấp xã; hướng dẫn, giải đáp, vận động các doanh nghiệp thực hiện việc định danh điện tử cho người đại diện theo pháp luật, người lao động nước ngoài qua nhóm zalo giữa Phòng Quản lý xuất nhập cảnh và nhân sự các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh. Được hướng dẫn tận tình trên các nhóm zalo, các hộ kinh doanh, cơ sở lưu trú khai báo tạm trú thuận lợi, vướng mắc phát sinh được giải đáp, hỗ trợ kịp thời.

Bộ phận tiếp công dân của đơn vị được Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh ghi nhận, đánh giá cao về tinh thần, thái độ vì nhân dân phục vụ và việc chấp hành lề lối làm việc, kỷ luật, kỷ cương, thực hiện tốt văn hóa ứng xử, tư thế tác phong trong tiếp xúc, làm việc, giải quyết công việc với dân. Những lời khen ngợi, phiếu khảo sát đánh giá hài lòng và thư khen của công dân cảm ơn tinh thần, thái độ hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân tiếp thêm động lực cho cán bộ chiến sĩ nỗ lực cống hiến phục vụ tốt hơn.

Trong bối cảnh khối lượng công việc nhiều, để rút ngắn thời gian trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính đòi hỏi nỗ lực rất lớn của cán bộ chiến sĩ, song hành là đẩy mạnh cải tiến, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Xuất phát từ chủ trương của Bộ Công an và thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã đầu tư nghiên cứu, xây dựng phần mềm “Quản lý vụ việc liên quan xuất nhập cảnh và người nước ngoài”. Phần mềm đã được công nhận là sáng kiến cải cách hành chính cấp Công an tỉnh và cấp Bộ.

Theo nhóm tác giả, phần mềm hỗ trợ theo dõi, quản lý tập trung và thống kê phân tích toàn bộ các vụ việc liên quan đến xuất nhập cảnh và người nước ngoài (cả hành chính và hình sự), góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ nhân dân và bảo đảm an ninh trật tự, cung cấp dữ liệu kịp thời để chỉ đạo, đấu tranh với hoạt động xuất nhập cảnh trái phép và vi phạm pháp luật; bảo đảm các quy định về an ninh, an toàn và bảo mật thông tin. Việc triển khai mang lại kết quả tích cực trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ, giúp công tác tổng hợp, báo cáo và thống kê được thực hiện nhanh chóng, chính xác hơn, nâng cao hiệu suất lao động.

Theo Thượng tá Nguyễn Hảo Hà, Trưởng phòng Quản lý xuất nhập cảnh, năm 2026 đơn vị tiếp tục phát huy phương châm “an ninh chủ động”, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và thực hiện tốt phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc” năm 2026 với khẩu hiệu hành động: “Phòng Quản lý xuất nhập cảnh làm theo lời Bác - tinh thông, chuyên nghiệp, thân thiện, vì nhân dân phục vụ”.