Những người con của Bàn Vương và sự tích trâu trắng

Chúng tôi đến xóm Hoài Khao, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng vào một chiều mưa. Không vì thời tiết mà cảnh sắc âm u, ngược lại, những thửa ruộng bậc thang dần ngả vàng đan xen những mái nhà lợp ngói âm dương, dưới những cơn mưa dai dẳng lại bóng lên chất sành đanh rắn, khiến khung cảnh thiên nhiên mang đậm vẻ đẹp hoang sơ của vùng đất Việt Bắc. 
Nét duyên dáng của phụ nữ Dao Tiền (Cao Bằng).
Nét duyên dáng của phụ nữ Dao Tiền (Cao Bằng).

Là một xóm nhỏ chỉ có 35 hộ dân, 100% là người dân tộc Dao Tiền, bà con ở đây sở hữu kho tri thức dân gian phong phú và những câu chuyện thú vị về tập tính, phong tục, văn hóa truyền thống, bản sắc Dao.

Ruộng bậc thang ở Hoài Khao đang ngả sang chín.
Ruộng bậc thang ở Hoài Khao đang ngả sang chín.

Căn bếp là nơi chúng tôi sà vào trước tiên khi bước vào căn homestay Khánh Hưng của chị Bàn Thị Liên. Bên bếp lửa bập bùng tỏa ra hơi ấm, khói bếp thơm quẩn quanh và tiếng củi nổ lách tách, chị Liên kể cho tôi câu chuyện lý giải vì sao người Dao Tiền có tập quán sống ở những vùng núi cao.

Trò chuyện bên bếp lửa.
Trò chuyện bên bếp lửa.

Truyện xưa kể rằng, người Dao tiền và người Tày được cho chọn một trong hai chiếc hòm. Người Dao Tiền nhấc được chiếc hòm nặng, trong có con dao. Vì vậy người Dao tiền lên núi sinh sống. Con dao được dùng để làm phương tiện lao động, lên rừng làm ăn, kiếm sống.

Còn người Tày nhấc được chiếc hòm nhẹ hơn thì sinh sống ở vùng miền núi thấp. Ngay cả cái tên xóm Hoài Khao, theo lý giải, vốn đọc đúng là Vài Khao, nghĩa là trâu trắng, gắn với câu chuyện truyền thuyết về con trâu trắng được một bà tiên ban tặng…

Người Dao tiền sinh sống ở vùng núi cao.
Người Dao tiền sinh sống ở vùng núi cao.

Vừa nhanh tay bê chiếc sọt đựng bát sáp ong và dụng cụ in ra ngoài hiên nhà, chị Bàn Thị Liên tiếp tục say sưa kể cho chúng tôi nghe về ý nghĩa họa tiết, hoa văn trên trang phục truyền thống của phụ nữ Dao tiền.

Tuy cũng được nghe một vài dị bản khác nhau về tín ngưỡng vật tổ của người Dao, nhưng câu chuyện kỳ bí gắn với lịch sử tộc người Dao qua lời kể của chị Bàn Thị Liên vô cùng hấp dẫn và cuốn hút. Từ xưa và cho đến bây giờ, trang phục của người Dao Tiền đều có thêu hoa văn trên vai áo. Hoa văn đó có biểu tượng hình con chó.

Phụ nữ Dao Tiền ngồi thêu dưới hiên nhà.
Phụ nữ Dao Tiền ngồi thêu dưới hiên nhà.

Thời người Dao tiền di cư vượt biển tìm vùng đất mới để an cư lạc nghiệp, quên không mang theo dấu ấn Bàn Vương (được coi là thủy tổ của người Dao), phải nhờ con chó sang sông lấy giúp. Cảm ơn công sức của con chó, người Dao tiền thêu hình tượng này lên áo của người phụ nữ Dao Tiền để ghi nhớ hành động đó.

Vén chiếc khăn trắng đội đầu, chị Liên quàng tay ra phía sau lưng, chỉ cho tôi hoa văn vết hổ cào. Theo chị: Quan niệm từ xưa, vết hổ cào được coi như "tấm bùa” để bà con Dao Tiền yên tâm vào rừng, thú dữ tránh xa, không bị hổ cào, làm hại.

Chị Bàn Thị Liên (ngoài cùng bên trái ảnh).
Chị Bàn Thị Liên (ngoài cùng bên trái ảnh).

Giữa cuộc sống hiện đại và mọi thứ đều được khoa học chứng minh, tín ngưỡng dân gian và niềm tin tâm linh như sợi dây gắn kết cộng đồng, làng bản. Theo thời gian, những giá trị nhân văn dân tộc và bản sắc văn hóa càng bền bỉ trường tồn. Người Dao Tiền sinh sống, sinh tồn giữa núi rừng với niềm tin tâm linh sâu sắc. Bản sắc văn hóa Dao Tiền được gìn giữ nguyên vẹn và bồi đắp ngày càng dày sâu.

Khuôn tre để in hoa văn sáp ong.
Khuôn tre để in hoa văn sáp ong.

Lửa càng bén càng níu chân du khách. Chúng tôi ra hiên nhà để xem cách mà phụ nữ Dao Tiền in họa tiết lên váy áo của mình. Quan sát từng động tác in sáp ong tỉ mỉ, mới thấy sự khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ Dao Tiền. Có lẽ bởi, ở đây ai cũng phải biết may trang phục cho mình, biết in hoa văn sáp ong, biết thêu những họa tiết thật đẹp.

Kho chứa thóc trước nhà của người Dao Tiền.
Kho chứa thóc trước nhà của người Dao Tiền.

Phóng ánh nhìn ra những rặng núi xa, mơ hồ giữa những câu chuyện nhuốm màu huyền bí được người dân bản địa lưu giữ và văn hóa truyền thống giàu bản sắc đang hiện hữu… Hoài Khao còn ăm ắp tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Người Dao Tiền ở xóm Hoài Khao vô cùng “giàu có” về di sản vật thể và phi vật thể.

Khăn thêu là sản phẩm du lịch.
Khăn thêu là sản phẩm du lịch.

Lễ hội thu hoạch sáp ong đá (hay còn gọi lễ hội hang Ong) thu hút khách thập phương, cây nhội được công nhận là cây di sản Việt Nam là điểm tham quan check-in, làn điệu páo dung và lễ cấp sắc độc đáo... nhiều người nhắc đến.

Đây là cơ sở để làng du lịch cộng đồng Hoài Khao xây dựng sản phẩm du lịch đặc sắc cũng như gia tăng trải nghiệm văn hóa truyền thống cho du khách, vừa cải thiện đời sống, vừa mang lại lợi ích chung cho cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Du khách Trung Quốc tham quan Dinh Độc Lập - một trong những điểm đến lịch sử ở Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TTXVN)

Hợp tác du lịch ASEAN+3: Thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và bền vững

Những năm gần đây, dòng khách từ Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đã trở thành động lực quan trọng, đóng góp vào tăng trưởng du lịch của khu vực Đông Nam Á. Giữa bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều thách thức đan xen, việc củng cố, làm sâu sắc cơ chế hợp tác giữa ASEAN với 3 thị trường này cần được ưu tiên hàng đầu.

Du khách tìm hiểu nghệ thuật điêu khắc gỗ tại Làng Củi Lũ.

Tiếp lửa cho nghề xưa phố Hội

Những ngày đầu năm mới, dòng người tìm đến Hội An có dịp chạm vào những lớp trầm tích văn hóa đang sống cùng đời sống đương đại. Các làng nghề, từ lò gốm cổ, phố đèn lồng, làng mộc, làng chiếu... chứng minh rằng dòng chảy di sản ở Hội An đang được tiếp nối bằng những cách làm sáng tạo và truyền cảm hứng, đặc biệt từ thế hệ trẻ.

Lãnh đạo cơ quan du lịch các quốc gia ASEAN tại Hội nghị Cơ quan Du lịch Quốc gia ASEAN lần thứ 63 diễn ra vào ngày 26/1 vừa qua. (Ảnh: TITC)

Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026: Cơ hội để các quốc gia đồng kiến tạo tương lai du lịch khu vực

Là sự kiện được tổ chức thường niên dành riêng cho ngành du lịch ở khu vực Đông Nam Á, Diễn đàn Du lịch ASEAN là cơ hội để các quốc gia trao đổi quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhìn lại những chuyển động của ngành và đề xuất các khuyến nghị nhằm thúc đẩy ngành du lịch của toàn khu vực tiếp tục tăng trưởng bền vững.

Du khách nước ngoài tham quan hang Ba ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.

Xử lý vướng mắc để thu hút khách quốc tế

Quảng Trị là tỉnh có thế mạnh về du lịch khám phá hang động và du lịch sinh thái ở khu vực phía tây, dưới dãy Trường Sơn. Tuy nhiên, sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, địa phương phát sinh một số vướng mắc trong hoạt động du lịch tại khu vực biên giới cần kịp thời xử lý để tiếp tục thu hút khách du lịch nước ngoài.

Lãnh đạo cơ quan du lịch các quốc gia ASEAN tại Hội nghị Cơ quan Du lịch quốc gia ASEAN lần thứ 63 diễn ra tại Philippines. (Ảnh: TITC)

Định vị Đông Nam Á là không gian du lịch năng động, thu hút khách thập phương

Nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026, Hội nghị Cơ quan Du lịch quốc gia ASEAN lần thứ 63 diễn ra tại Philippines là dịp để các quốc gia cùng hướng tới một mô hình du lịch bền vững, gắn chặt tăng trưởng kinh tế, bảo tồn văn hóa và lợi ích cộng đồng. Từ đó, tạo nên sức bật dài hạn cho ngành du lịch toàn khu vực.

Hình ảnh gốc được chụp khi lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam dự cuộc gặp mặt chúc mừng kỷ niệm 30 năm thành lập Trung tâm Thông tin du lịch. (Ảnh: TITC)

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cảnh báo hành vi phát tán thông tin sai sự thật

Ngày 26/1, Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) thông báo phát hiện một tài khoản trên Facebook lợi dụng hình ảnh có lãnh đạo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cắt ghép, chỉnh sửa nội dung, phát tán thông tin sai sự thật, gây hiểu nhầm và ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của cơ quan quản lý nhà nước.

Du khách trải nghiệm tàu hỏa hạng sang SJourney. (Ảnh: TITC)

Du lịch xuyên Việt bằng tàu hỏa: Hành trình trải nghiệm chậm rãi và giàu cảm xúc

Mới đây, Le Figaro và Ouest-France - hai tờ nhật báo nổi tiếng tại Pháp vừa đăng tải bài viết giới thiệu về dịch vụ khám phá Việt Nam bằng tàu hỏa hạng sang SJourney. Hành trình này diễn ra trong khoảng một tuần, khách du lịch sẽ được chiêm ngưỡng cảnh quan từ miền bắc tới miền nam khi di chuyển bằng tàu hỏa.

Toàn cảnh Làng du lịch xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn.

Khơi dậy bản sắc văn hóa qua du lịch cộng đồng

Thực hiện các nghị quyết của Đảng về phát triển kinh tế du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nhiều địa phương đã lựa chọn cách đi dựa vào nguồn lực bản địa. Ở vùng núi phía bắc, mô hình du lịch cộng đồng đang mở ra hướng sinh kế mới cho người dân, khi văn hóa truyền thống được đặt vào vị trí trung tâm.

Lớp học nghệ thuật thủ công là một cách kết nối thế hệ hôm nay với các giá trị văn hóa truyền thống lâu đời.

Hà Nội: Về làng, trải nghiệm văn hóa Việt

Trong nhịp sống hiện đại nơi mọi thao tác đều có thể rút gọn bằng một cú chạm màn hình, trải nghiệm workshop “Về làng học thêu tay” ở làng Quất Động (xã Thượng Phúc, Hà Nội) trở thành điểm hẹn đặc biệt giàu cảm xúc, nơi không chỉ đưa người trẻ tìm về di sản mà còn góp thêm không gian kết nối du khách với làng nghề truyền thống.

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong tặng hoa chúc mừng xã Đa Phúc ra mắt sản phẩm du lịch mới.

Đa Phúc khởi động du lịch xanh bên sông Cà Lồ

Chiều 24/1, tại khu vực bãi bồi ven sông Cà Lồ (xã Đa Phúc, thành phố Hà Nội), Ủy ban nhân dân xã Đa Phúc tổ chức khai mạc chương trình “Du lịch xanh Đa Phúc - River Camping”, đánh dấu bước khởi đầu cho định hướng phát triển du lịch xanh, du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp và văn hóa địa phương.

Du lịch - điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội Việt Nam

Du lịch - điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội Việt Nam

Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, ngành du lịch đã có những bước tăng trưởng ấn tượng, đóng góp ổn định từ 6-8% GDP mỗi năm và trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội của đất nước. Trong 5 năm qua, Việt Nam đón gần 55 triệu lượt khách quốc tế, gần 500 triệu lượt khách nội địa, tổng doanh thu ước đạt 3.200.000 tỷ đồng.

Du khách quốc tế “check-in” từ Cầu Hôn, Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Khẳng định vị thế của du lịch trên bản đồ toàn cầu

Muốn tăng trưởng bền vững, bên cạnh chú trọng về “lượng”, du lịch Việt Nam còn cần đặt trọng tâm vào “chất”. Đây chính là “chìa khóa” để du lịch nước nhà nâng tầm giá trị, khẳng định vị thế, tăng cường năng lực cạnh tranh trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Du lịch golf được xác định là một trong những sản phẩm ưu tiên của ngành du lịch Việt Nam. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy du lịch golf phát triển mạnh mẽ

Việt Nam được đánh giá là một trong những điểm đến lý tưởng, tiềm năng hàng đầu châu Á về phát triển du lịch golf khi sở hữu địa hình đa dạng, từ bờ biển dài với những bãi tắm đẹp, đến cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, khí hậu nhiệt đới... tất cả đều thuận lợi đầu tư sân golf, cũng như thu hút du khách yêu bộ môn thể thao này.