Những người con của Bàn Vương và sự tích trâu trắng

Chúng tôi đến xóm Hoài Khao, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng vào một chiều mưa. Không vì thời tiết mà cảnh sắc âm u, ngược lại, những thửa ruộng bậc thang dần ngả vàng đan xen những mái nhà lợp ngói âm dương, dưới những cơn mưa dai dẳng lại bóng lên chất sành đanh rắn, khiến khung cảnh thiên nhiên mang đậm vẻ đẹp hoang sơ của vùng đất Việt Bắc. 
Nét duyên dáng của phụ nữ Dao Tiền (Cao Bằng).
Nét duyên dáng của phụ nữ Dao Tiền (Cao Bằng).

Là một xóm nhỏ chỉ có 35 hộ dân, 100% là người dân tộc Dao Tiền, bà con ở đây sở hữu kho tri thức dân gian phong phú và những câu chuyện thú vị về tập tính, phong tục, văn hóa truyền thống, bản sắc Dao.

Ruộng bậc thang ở Hoài Khao đang ngả sang chín.
Ruộng bậc thang ở Hoài Khao đang ngả sang chín.

Căn bếp là nơi chúng tôi sà vào trước tiên khi bước vào căn homestay Khánh Hưng của chị Bàn Thị Liên. Bên bếp lửa bập bùng tỏa ra hơi ấm, khói bếp thơm quẩn quanh và tiếng củi nổ lách tách, chị Liên kể cho tôi câu chuyện lý giải vì sao người Dao Tiền có tập quán sống ở những vùng núi cao.

Trò chuyện bên bếp lửa.
Trò chuyện bên bếp lửa.

Truyện xưa kể rằng, người Dao tiền và người Tày được cho chọn một trong hai chiếc hòm. Người Dao Tiền nhấc được chiếc hòm nặng, trong có con dao. Vì vậy người Dao tiền lên núi sinh sống. Con dao được dùng để làm phương tiện lao động, lên rừng làm ăn, kiếm sống.

Còn người Tày nhấc được chiếc hòm nhẹ hơn thì sinh sống ở vùng miền núi thấp. Ngay cả cái tên xóm Hoài Khao, theo lý giải, vốn đọc đúng là Vài Khao, nghĩa là trâu trắng, gắn với câu chuyện truyền thuyết về con trâu trắng được một bà tiên ban tặng…

Người Dao tiền sinh sống ở vùng núi cao.
Người Dao tiền sinh sống ở vùng núi cao.

Vừa nhanh tay bê chiếc sọt đựng bát sáp ong và dụng cụ in ra ngoài hiên nhà, chị Bàn Thị Liên tiếp tục say sưa kể cho chúng tôi nghe về ý nghĩa họa tiết, hoa văn trên trang phục truyền thống của phụ nữ Dao tiền.

Tuy cũng được nghe một vài dị bản khác nhau về tín ngưỡng vật tổ của người Dao, nhưng câu chuyện kỳ bí gắn với lịch sử tộc người Dao qua lời kể của chị Bàn Thị Liên vô cùng hấp dẫn và cuốn hút. Từ xưa và cho đến bây giờ, trang phục của người Dao Tiền đều có thêu hoa văn trên vai áo. Hoa văn đó có biểu tượng hình con chó.

Phụ nữ Dao Tiền ngồi thêu dưới hiên nhà.
Phụ nữ Dao Tiền ngồi thêu dưới hiên nhà.

Thời người Dao tiền di cư vượt biển tìm vùng đất mới để an cư lạc nghiệp, quên không mang theo dấu ấn Bàn Vương (được coi là thủy tổ của người Dao), phải nhờ con chó sang sông lấy giúp. Cảm ơn công sức của con chó, người Dao tiền thêu hình tượng này lên áo của người phụ nữ Dao Tiền để ghi nhớ hành động đó.

Vén chiếc khăn trắng đội đầu, chị Liên quàng tay ra phía sau lưng, chỉ cho tôi hoa văn vết hổ cào. Theo chị: Quan niệm từ xưa, vết hổ cào được coi như "tấm bùa” để bà con Dao Tiền yên tâm vào rừng, thú dữ tránh xa, không bị hổ cào, làm hại.

Chị Bàn Thị Liên (ngoài cùng bên trái ảnh).
Chị Bàn Thị Liên (ngoài cùng bên trái ảnh).

Giữa cuộc sống hiện đại và mọi thứ đều được khoa học chứng minh, tín ngưỡng dân gian và niềm tin tâm linh như sợi dây gắn kết cộng đồng, làng bản. Theo thời gian, những giá trị nhân văn dân tộc và bản sắc văn hóa càng bền bỉ trường tồn. Người Dao Tiền sinh sống, sinh tồn giữa núi rừng với niềm tin tâm linh sâu sắc. Bản sắc văn hóa Dao Tiền được gìn giữ nguyên vẹn và bồi đắp ngày càng dày sâu.

Khuôn tre để in hoa văn sáp ong.
Khuôn tre để in hoa văn sáp ong.

Lửa càng bén càng níu chân du khách. Chúng tôi ra hiên nhà để xem cách mà phụ nữ Dao Tiền in họa tiết lên váy áo của mình. Quan sát từng động tác in sáp ong tỉ mỉ, mới thấy sự khéo léo của đôi bàn tay người phụ nữ Dao Tiền. Có lẽ bởi, ở đây ai cũng phải biết may trang phục cho mình, biết in hoa văn sáp ong, biết thêu những họa tiết thật đẹp.

Kho chứa thóc trước nhà của người Dao Tiền.
Kho chứa thóc trước nhà của người Dao Tiền.

Phóng ánh nhìn ra những rặng núi xa, mơ hồ giữa những câu chuyện nhuốm màu huyền bí được người dân bản địa lưu giữ và văn hóa truyền thống giàu bản sắc đang hiện hữu… Hoài Khao còn ăm ắp tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Người Dao Tiền ở xóm Hoài Khao vô cùng “giàu có” về di sản vật thể và phi vật thể.

Khăn thêu là sản phẩm du lịch.
Khăn thêu là sản phẩm du lịch.

Lễ hội thu hoạch sáp ong đá (hay còn gọi lễ hội hang Ong) thu hút khách thập phương, cây nhội được công nhận là cây di sản Việt Nam là điểm tham quan check-in, làn điệu páo dung và lễ cấp sắc độc đáo... nhiều người nhắc đến.

Đây là cơ sở để làng du lịch cộng đồng Hoài Khao xây dựng sản phẩm du lịch đặc sắc cũng như gia tăng trải nghiệm văn hóa truyền thống cho du khách, vừa cải thiện đời sống, vừa mang lại lợi ích chung cho cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Du hành trên "con đường tơ lụa" kỷ nguyên mới

Du hành trên "con đường tơ lụa" kỷ nguyên mới

Từ những dịch trạm và cửa ải trên Con đường Tơ lụa hơn hai nghìn năm trước đến hệ thống dữ liệu số lưu giữ từng đường nét của các bức bích họa Mạc Cao, Đôn Hoàng (Cam Túc, Trung Quốc)… đều làm sáng tỏ điều hiển nhiên: Di sản chỉ trường tồn khi được kết nối, sẻ chia và làm mới trong đời sống đương đại.

Du khách nghe hướng dẫn viên giới thiệu về Đền Đô (tỉnh Bắc Ninh). (Ảnh: ĐỒNG THÚY)

Chuẩn hóa nguồn nhân lực du lịch

Không chỉ tạo ra những thay đổi sâu sắc trong phương thức quản lý, vận hành, kinh doanh du lịch, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn đang từng bước định hình lại những chuẩn nghề mới cho người lao động, từ đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa nguồn nhân lực để thúc đẩy du lịch phát triển nhanh, thông minh và bền vững.

Tại hội nghị đại lý, Vietravel Airlines đã chính thức ra mắt Tổng Đại lý khu vực phía nam Trung Quốc.

Vietravel Airlines chuẩn bị khai thác đường bay thẳng Thành phố Hồ Chí Minh-Thâm Quyến

Hãng hàng không Vietravel Airlines tổ chức thành công Hội nghị đại lý tại Thâm Quyến (Trung Quốc), với sự tham gia của hơn 100 đại lý, đối tác phân phối và khách mời tại thị trường này, đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng trước khi chính thức đưa vào khai thác đường bay thẳng Thành phố Hồ Chí Minh-Thâm Quyến từ ngày 15/8 tới.

Du lịch y tế phải được xây dựng trên hệ sinh thái niềm tin

Du lịch y tế phải được xây dựng trên hệ sinh thái niềm tin

Du lịch y tế đang chuyển từ một dịch vụ bổ trợ sang ngành kinh tế cạnh tranh trực tiếp giữa các quốc gia. Việt Nam bước vào giai đoạn quyết định khi năng lực chuyên môn đã tiệm cận khu vực, nhưng bài toán đặt ra là cần tổ chức được một hệ sinh thái đủ sức giữ chân và thu hút người bệnh quốc tế.

Quang cảnh hội nghị.

Bắc Ninh xúc tiến, kết nối doanh nghiệp lữ hành, thúc đẩy phát triển du lịch

Chiều 29/7, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị xúc tiến, kết nối doanh nghiệp lữ hành đưa khách du lịch về Bắc Ninh năm 2026. Sự kiện nhằm thúc đẩy liên kết, phát triển sản phẩm du lịch đặc sắc, nâng cao sức cạnh tranh để Bắc Ninh là điểm đến được lựa chọn của đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Ngoài chiêm ngưỡng danh thắng, du khách cũng đang có xu hướng mong muốn trở thành người "bảo hộ" cho vẻ đẹp của thiên nhiên. (Ảnh: MINH DUY)

Du lịch xanh và có trách nhiệm đang dần trở thành xu hướng, đóng góp vào sự phát triển bền vững

Trong kỷ nguyên mới, ngành công nghiệp không khói đang đứng trước một bước ngoặt, khi các giá trị về tăng trưởng kinh tế phải đi kèm với những triết lý nhân văn và bền vững. Nền tảng dịch vụ du lịch Booking.com vừa công bố Báo cáo thường niên lần thứ 11, mang lại một góc nhìn toàn cảnh của du lịch Việt Nam.

Những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ là điểm đến hấp dẫn cho du khách khi tới Cốc San.

Mở hướng phát triển du lịch từ những tiềm năng sẵn có

Sau khi bộ máy chính quyền địa phương hai cấp hoạt động ổn định, xã Cốc San (tỉnh Lào Cai) xác định hướng phát triển phù hợp trong giai đoạn mới. Trong đó, du lịch được xem là lĩnh vực còn nhiều dư địa, có khả năng tạo sinh kế ổn định cho người dân, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương đến với đông đảo du khách.

Cáp treo tới Hòn Thơm ở Phú Quốc - một trong những hòn đảo được Expedia đánh giá nổi bật nhất thế giới năm 2026. (Ảnh: TTXVN)

Phú Quốc lọt tốp điểm đến lý tưởng cho kỳ nghỉ sang trọng với chi phí cạnh tranh

Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam) thông tin, Phú Quốc vừa được nền tảng dịch vụ du lịch trực tuyến uy tín Expedia vinh danh trong danh sách 10 hòn đảo nổi bật nhất thế giới năm 2026. Theo đó, hòn đảo này được đánh giá là điểm đến lý tưởng cho những kỳ nghỉ sang trọng với chi phí cạnh tranh.

Việt Nam đang dần khẳng định là một trong những điểm đến thể thao hấp dẫn của khu vực Đông Nam Á. (Ảnh: TTXVN)

Du lịch thể thao - phân khúc khai thác giàu tiềm năng

Giữa bối cảnh du khách ngày càng tìm kiếm những hành trình giàu trải nghiệm và tính cá nhân hóa, du lịch thể thao tăng trưởng mạnh mẽ, trở thành xu hướng trong những năm gần đây. Theo tổ chức nghiên cứu thị trường Grand View Research, quy mô thị trường của phân khúc sản phẩm này có thể đạt đến 2.776 tỷ USD vào năm 2033.

Bằng việc sử dụng công nghệ 3D Mapping, phối hợp cùng kỹ thuật dàn dựng ánh sáng và âm thanh chuyên nghiệp, tour du lịch đêm tại di tích Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã mang lại cho khách tham quan nhiều trải nghiệm thú vị. (Ảnh: HÀ NAM)

Xây dựng hệ sinh thái du lịch số Việt Nam

Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các ứng dụng lữ hành hay số hóa những thủ tục hành chính, quá trình chuyển đổi số toàn diện ngành du lịch cần hướng tới mục tiêu kết nối toàn bộ hệ sinh thái, hình thành một nền du lịch vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ. 

Mega Concert "Gia Lai - Đại ngàn chạm biển xanh" thu hút hơn 70.000 người dân và du khách tham dự.

Du lịch Gia Lai “bội thu” nhờ tư duy quảng bá kiểu mới

Nửa đầu năm 2026, Gia Lai ghi nhận “mùa vàng bội thu” chưa từng có khi đón hơn 8,7 triệu lượt khách, cán mốc doanh thu lịch sử và trở thành tâm điểm của chuỗi sự kiện Năm Du lịch quốc gia 2026. Kết quả này khẳng định vị thế của Gia Lai trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế với những cách quảng bá du lịch hiện đại.

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Du lịch y tế đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch thế giới. Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng mạnh, chi phí điều trị ngày càng cao, thời gian chờ khám chữa bệnh kéo dài và, ngày càng nhiều người sẵn sàng vượt qua biên giới để tìm kiếm dịch vụ y tế phù hợp hơn.