Bất chấp hàng loạt biến động và khó khăn của thương mại toàn cầu, xuất nhập khẩu năm 2025 vẫn là điểm sáng nổi bật, tạo bệ phóng cho tăng trưởng kinh tế khi xác lập đỉnh lịch sử mới hơn 920 tỷ USD, vượt 133 tỷ so mức 787 tỷ USD của năm trước. Việt Nam chính thức vươn lên nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, xếp thứ 2 trong ASEAN.
Tỷ lệ xuất khẩu/GDP tăng từ 72,7% năm 2021 lên khoảng 85% vào năm 2025, khẳng định vai trò của thương mại quốc tế trong mở rộng quy mô kinh tế và nâng cao sức chống chịu trước biến động toàn cầu.
Thích nghi tốt trước biến động
“Xuất khẩu dệt may năm 2025 đã khởi đầu với hàng loạt bất ổn từ thương mại toàn cầu”, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Lê Tiến Trường nhìn lại một năm đầy biến động với ngành dệt may. Ngày 3/4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ công bố mức thuế đối ứng lên toàn bộ các quốc gia trên thế giới, trong đó hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chịu mức thuế 46%. Thị trường ngay lập tức gián đoạn.
Không dừng ở đó, căng thẳng thương mại và xung đột toàn cầu diễn ra nhiều nơi khiến đơn hàng từ nhiều thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU) liên tiếp sụt giảm. Đứng trước áp lực lớn, các doanh nghiệp dệt may đã chủ động thích nghi, nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch sản xuất và mở rộng tìm kiếm thị trường mới, đồng thời tập trung tối ưu hóa sản xuất, phát triển sản phẩm giá trị cao và ứng dụng công nghệ số để tăng sức cạnh tranh. Kết quả, kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2025 dự kiến đạt khoảng 46 tỷ USD, tăng khoảng 5,6% so năm 2024.
Không chỉ dệt may, nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực khác cũng chống chịu tốt. 8 nhóm hàng ghi nhận kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 10 tỷ USD. Bộ Công thương đánh giá, kim ngạch xuất khẩu cả năm dự kiến tăng trưởng cao ở mức 16% (ước đạt 470 tỷ USD), vượt nhiều nước trong khu vực là nhờ kết quả tích cực của các mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Xuất khẩu nhóm hàng công nghiệp chế biến ước tăng đến 16,9%, chiếm gần 85% tổng kim ngạch.
Các doanh nghiệp đã cơ bản tận dụng, khai thác có hiệu quả cam kết mở cửa thị trường từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết; kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam với hầu hết các thị trường đều tăng trưởng tốt, nhất là ở các thị trường đã ký kết FTA.
Đơn cử, trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu sang Canada đạt 6,8 tỷ USD, tăng 17,7% so cùng kỳ năm trước; xuất khẩu sang EU đạt 51 tỷ USD, tăng 7,9%;… Xuất khẩu tăng tại các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng như Mỹ, Canada, Australia, Nhật Bản, EU,… cũng cho thấy hoạt động này không chỉ tăng trưởng về chiều rộng mà đã có những cải thiện rõ nét về chiều sâu. Cùng với đó, cán cân thương mại tiếp tục ghi nhận xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp (từ năm 2016) với mức thặng dư cao (ước đạt 22 tỷ USD), góp phần quan trọng tạo nguồn ngoại tệ ổn định, giảm áp lực lên tỷ giá và củng cố dự trữ ngoại hối quốc gia.
Ở chiều ngược lại, hoạt động nhập khẩu cũng được bảo đảm với cơ cấu phù hợp, cơ bản đáp ứng nhu cầu nguyên/nhiên vật liệu phục vụ sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng. Nhóm hàng cần nhập khẩu tiếp tục chiếm tỷ trọng cao (gần 89%); cơ cấu hàng hóa nhập khẩu chuyển dịch theo hướng tỷ trọng nhập khẩu máy móc, thiết bị, công nghệ có xu hướng gia tăng.
Đa dạng hóa thị trường
Với tốc độ tăng trưởng ấn tượng và cán cân thương mại ổn định, Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trên hành trình trở thành trung tâm sản xuất-thương mại quan trọng tại khu vực và thế giới. Tuy nhiên, tình hình thế giới năm 2026 dự báo tiếp tục bất định, nhiều rủi ro, trong đó các yếu tố chính trị, an ninh, kinh tế, công nghệ và môi trường đan xen phức tạp, tạo sức ép lên tăng trưởng kinh tế và thương mại toàn cầu.
Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là điểm khởi đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030. Ngành công thương xác định mục tiêu tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế một cách sâu rộng, toàn diện; tăng cường đàm phán, nâng cấp và ký kết có chọn lọc các FTA mới, tận dụng hiệu quả các ưu đãi do các FTA đã ký mang lại để mở rộng thị trường xuất, nhập khẩu.
Cục trưởng Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) Nguyễn Anh Sơn cho biết: Bộ Công thương sẽ tiếp tục tích cực đàm phán các FTA mới như FTA giữa Việt Nam với Khối MERCOSUR và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC); thúc đẩy sớm khởi động đàm phán FTA với Pakistan; sớm kết thúc đàm phán FTA giữa Việt Nam và Khối EFTA (bao gồm 4 nước Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland, Liechtenstein);… Bộ cũng tập trung chỉ đạo các thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tăng cường kết nối hoạt động xuất khẩu cho doanh nghiệp trong nước; đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, thông qua việc thường xuyên tổ chức đối thoại, làm việc với hiệp hội ngành hàng, địa phương để kịp thời nắm bắt tình hình, từ đó tham mưu Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ phù hợp.
Cục Xuất nhập khẩu đề xuất cần tăng năng lực dự báo và cảnh báo thị trường; kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp trong giao dịch thương mại quốc tế; tiếp tục đẩy mạnh khai thác hiệu quả các FTA mang lại; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan; hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy tắc xuất xứ; thúc đẩy phát triển các ngành hàng mới có giá trị cao.
Thời gian qua, việc triển khai hiệu quả Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại giai đoạn 2021-2025 đã khẳng định vai trò là công cụ nòng cốt hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Phó Cục trưởng Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) Lê Hoàng Tài chia sẻ: Xúc tiến thương mại thời gian tới sẽ tiếp tục được đổi mới để phù hợp tình hình mới. Cục sẽ tăng cường kết nối cung cầu, quảng bá sản phẩm để giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn các thị trường truyền thống, các thị trường đã có FTA với Việt Nam, cũng như mở rộng khách hàng tại thị trường mới tiềm năng như châu Phi, Nam Mỹ hay Trung Đông.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 8/9: VN-Index tăng 8,8 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 19,7% so phiên trước](https://cdn.nhandan.vn/images/kMjyT3enSeolYVNXfE5p9Wly4vWEwWcjkZ9PtCE4iOtNhaHVNf-rT4phC-zhOOxy/ndo-tr-ttck.jpg.avif)
