“Nhìn” Everest qua “lăng kính” của Di Li

Di Li là một trong số những nhà văn nữ trẻ rất sung sức trong sáng tác. Không chỉ nhiều về số lượng đầu sách, Di Li cũng là tác giả viết phong phú về thể loại, và thể loại nào của chị cũng khiến độc giả thích thú, thậm chí mong chờ, đặc biệt là sách du ký. Bởi với ngòi bút, lăng kính của Di Li, những địa danh du lịch khắp thế giới dường như mang một màu sắc khác, không giống với bất kỳ tác phẩm du ký nào có đề tài tương tự.

Di Li và hoàng hôn trên đỉnh Everest. Ảnh: FB nhân vật.
Di Li và hoàng hôn trên đỉnh Everest. Ảnh: FB nhân vật.

“Cô đơn trên Everest” là tác phẩm mới nhất của Di Li mang màu sắc ấy. Đọc tiêu đề, ai cũng nghĩ chắc đây là một cuốn ký sự của nhà văn Việt Nam đầu tiên leo núi Everest. Sẽ có đầy đủ những tình tiết gay cấn, hồi hộp, thậm chí nhật ký hành trình từng bước chân leo lên nóc nhà vĩ đại của thế giới này. Thế nhưng, Everest thực ra chỉ chiếm một phần trong cuốn sách. Toàn bộ cuốn sách là chặng đường đầy gian nan nhưng cũng đầy ắp những điều hấp dẫn, thú vị để đến được tới Everest, khiến cho độc giả khó có thể đặt cuốn sách xuống giữa chừng. Với “Cô đơn trên Everest”, độc giả sẽ được trải nghiệm cùng Di Li cả một dải đất gắn với con đường dẫn đến đỉnh Everest gồm Ấn Độ, Nepal, Tứ Xuyên, Tây Tạng…

Sách du ký của Di Li không phải là một cuốn cẩm nang dành cho du lịch, hay đi phượt, bởi đó không phải là loại sách hướng dẫn ăn gì, chơi gì, ở đâu, như thế nào… Mà sách du ký của Di Li giống như một cuốn cẩm nang dành cho những ai yêu lịch sử, văn hóa, muốn tìm hiểu những điều thú vị, thậm chí những truyền thuyết, những câu chuyện được kể truyền miệng ở những vùng đất mà tác giả đi qua.

Có cảm giác, Di Li, dường như đã thành thói quen, đã định đến và định viết về vùng đất nào, thì phải sưu tầm đầy đủ tất cả các loại tư liệu, tài liệu, thậm chí số liệu về nơi đó. Từ số liệu về sử dụng điện, số lượng trường học và số người được đến trường ở Nepal, cho đến số lượng người leo lên đỉnh Everest kể từ năm 1953… Khó ai hình dung nữ tác giả này còn tìm ra được cả số liệu về sử dụng nước và nhà vệ sinh ở Tây Tạng trước năm 1950. Cứ như thế, những kiến thức về lịch sử, văn hóa, xã hội… của những điểm đến lần lượt được Di Li kể một cách rất duyên dáng và thu hút, khiến người đọc không gặp phải cảm giác khô khan của con số, số liệu, của các tài liệu nghiên cứu, mà bị cuốn theo hết trang sách này đến trang sách khác. 

“Nhìn” Everest qua “lăng kính” của Di Li -0

Ở “Cô đơn trên Everest”, Di Li dẫn dắt người đọc đi từ nền văn hóa sông Hằng, văn hóa Tây Tạng, những tập tục kỳ lạ bên dòng sông Bagmanti ở Kathmandu (Nepal), thế giới cổ xưa rực rỡ đầy ắp những điều huyền bí ở Thành Đô, và những trải nghiệm không thể nào quên ở Trại Nền dưới chân Everest, dãy Himalaya hùng vĩ.


Với Everest – “nhân vật chính” được lấy làm tiêu đề của cuốn sách, nếu như tất cả mọi người khi nghĩ về hoặc đến với Everest đều cảm nhận đây là điều kỳ diệu, là ngọn núi vĩ đại nhất thế giới, nhìn về nó như một điều kỳ vĩ, một sự choáng ngợp, ngưỡng mộ…, thì riêng Di Li lại nhìn thấy ở nóc nhà thế giới này nỗi cô đơn. Đó là nỗi cô đơn của sự vĩ đại, của số 1, của vị trí cao nhất thế giới, nỗi cô đơn của “Ta là một, là riêng, là thứ nhất”.

Ở Di Li, những điều khiến cho độc giả thích thú qua mỗi trang sách, không chỉ là khối lượng kiến thức dày dặn mà chị đưa vào, mà còn là những cảm xúc chị thể hiện khi đến những vùng đất đó. Câu chuyện về anh chàng hướng dẫn viên hiền lành người Tây Tạng, hay những nữ thần sống Kumari với những bi kịch khác nhau trong đời sống thực sau khi “hết nhiệm kỳ” khiến cho độc giả nào cũng cảm nhận được sự xót xa trong từng câu chữ. Tenzin, anh chàng hướng dẫn viên người Tạng không cười và có làn da rám nắng, dường như lấy cái nắng sáng lóa khó chịu đầy tia tử ngoại của cao nguyên làm năng lượng, qua ngòi bút của Di Li, không chỉ là pho từ điển về xã hội, phong tục, lối sống… của người Tạng ở vùng đất “nơi cùng trời cuối đất” này, mà còn cho độc giả hình dung được những nét tính cách điển hình của người Tạng, qua cách ứng xử cùng những vị khách phương xa trong suốt một chặng đường dài.

Sách du ký hiện nay đã trở thành một dòng chảy mạnh mẽ trong đời sống văn học hiện đại nước nhà. Có những cuốn sách đáp ứng nhu cầu tìm hiểu thông tin, chỉ dẫn về những nơi chưa được đặt chân đến của độc giả. Có những cuốn giúp độc giả khám phá văn hóa, con người, xã hội của nơi đến. Cũng có những cuốn chỉ đơn giản là mô tả lại những chuyến hành trình mà không ai có thể lặp lại của ai, để người đọc cùng vui, cùng buồn, cùng hồi hộp như đọc muôn vàn câu chuyện khác. “Cô đơn trên Everest” cũng là kể chuyện, nhưng trên chiếc mâm đầy ắp những câu chuyện thú vị mà Di Li soạn lên cho bạn đọc ấy, là đầy đủ những “món ăn” từ khai vị đến tráng miệng, có những món bạn không chỉ muốn ăn một lần, mà gấp sách rồi, lại mở ra tìm đọc đúng câu chuyện đó. 

Sách do Liên Việt phối hợp với NXB Hội Nhà văn ấn hành đầu năm 2021.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.