Nhiều thay đổi sau một năm ChatGPT ra đời

Năm 2023 chứng kiến ​​những bước đột phá lớn về công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó nổi bật là sự phát triển thần tốc của ứng dụng chatbot ChatGPT. Sau hơn một năm ChatGPT ra mắt, nhiều người coi ứng dụng AI này là công cụ hữu ích, tuy nhiên cũng không ít ý kiến lo ngại về thông tin sai lệch hay những vấn đề đạo đức liên quan đến việc sử dụng công cụ này.
ChatGPT tạo ra cuộc đua AI trên phạm vi toàn cầu. Ảnh: ITANEWS
ChatGPT tạo ra cuộc đua AI trên phạm vi toàn cầu. Ảnh: ITANEWS

Phát minh công nghệ mới

Năm 2022 ghi dấu những đợt sa thải hàng loạt chưa từng có trong ngành công nghệ. Các biện pháp cắt giảm chi phí khiến nhiều nhân lực trong ngành công nghệ ở Thung lũng Silicon mất việc làm. Theo CNN, sau đợt phục hồi hậu đại dịch Covid-19, cổ phiếu của các công ty Big Tech tiếp tục giảm mạnh. Lãi suất tăng cao cũng khiến các nguồn tài trợ dành cho các công ty khởi nghiệp “bốc hơi”. Bầu không khí bất ổn bao trùm toàn bộ lĩnh vực công nghệ.

Ngày 30/11/2022, một công ty khởi nghiệp của Mỹ có tên OpenAI đã phát hành thử nghiệm ứng dụng chatbot có tên ChatGPT. Dường như chỉ sau một đêm, công nghệ AI thân thiện của ChatGPT đã chinh phục được người dùng toàn cầu, với khả năng thực hiện các cuộc trò chuyện như con người. Hơn thế nữa, ChatGPT có thể giúp soạn thảo email, viết lời bài hát, tóm tắt tài liệu, trả lời các truy vấn phức tạp bằng những câu trả lời súc tích, dễ hiểu.

Theo Euronews, công cụ trí tuệ nhân tạo này có hơn 58 triệu lượt truy cập vào giữa tháng 12/2022, chỉ vài tuần sau khi ra mắt. UBS ước tính rằng, ChatGPT đạt 100 triệu người dùng vào tháng 1/2023, chỉ hai tháng sau khi ra mắt, khiến nó trở thành ứng dụng phát triển nhanh nhất trong lịch sử. Theo dữ liệu của Sensor Tower, TikTok phải mất chín tháng để đạt được 100 triệu người dùng sau khi ra mắt toàn cầu và Instagram phải mất 2,5 năm. ChatGPT có khoảng 1,8 tỷ lượt truy cập hằng tháng vào nửa cuối năm 2023. OpenAI tuyên bố rằng, trang web của họ đã trở thành một trong những tên miền được truy cập nhiều nhất trên thế giới.

Jeff Clune, giáo sư khoa học máy tính tại Đại học British Columbia và là cựu Giám đốc Nghiên cứu tại OpenAI cho rằng, thật sự phải đến khi ChatGPT ra đời và được hàng triệu người trên toàn cầu sử dụng thì thế giới mới thức tỉnh trước cuộc cách mạng AI và những gì đang xảy ra trong lĩnh vực công nghệ. GS Clune chỉ ra cách ChatGPT làm cho cuộc sống của hàng triệu người trở nên dễ dàng hơn thông qua những hỗ trợ nhỏ và độc đáo, chẳng hạn như việc giúp một người không biết tiếng bản xứ viết thư xin việc ở nơi ở mới hoặc hỗ trợ những người ăn kiêng xây dựng chế độ ăn uống phù hợp. Theo GS Clune, tác động đầy đủ của công nghệ này đối với xã hội thậm chí còn chưa bắt đầu đạt đỉnh.

Báo cáo của Bloomberg cho thấy, ngành công nghiệp AI tạo ra giá trị khoảng 1,3 nghìn tỷ USD trong 10 năm tới. Vì vậy, ChatGPT sẽ không sớm biến mất, mà tiếp tục đi sâu hơn vào quy trình làm việc của con người. Theo một báo cáo hồi tháng 10 của The Information, CEO của OpenAI Sam Altman nói với nhân viên của mình rằng, OpenAI hiện thu về hơn 100 triệu USD mỗi tháng và trên đà tạo ra doanh thu 1,3 tỷ USD mỗi năm. Trước đó, doanh thu của công ty này trong cả năm 2022 chỉ là 28 triệu USD.

Số lượng các công ty khởi nghiệp và các công ty Big Tech chạy đua để không bị chậm chân trong cuộc cách mạng AI ngày càng tăng. Theo dữ liệu từ PitchBook, các nhà đầu tư đã rót hơn 21 tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp về AI trong chín tháng đầu năm 2023, tăng từ mức hơn 5 tỷ USD của năm 2022. Phần lớn trong số vốn này đến từ những “gã khổng lồ” công nghệ như Microsoft, Amazon và Google của Alphabet, họ đặt cược hàng tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp về AI để củng cố vị thế trong thị trường đang phát triển nhanh chóng này.

Apple cấm nhân viên sử dụng ChatGPT tại nơi làm việc. Ảnh: AP

Apple cấm nhân viên sử dụng ChatGPT tại nơi làm việc. Ảnh: AP

Mối lo về những tác động không mong muốn

Tác động của ChatGPT đối với các lĩnh vực văn hóa và xã hội khác nhau là rất lớn và thường gây tranh cãi. Dù nhiều người coi ứng dụng này như một công cụ hữu ích cho nhiều công việc, nhưng những lo ngại vẫn liên tục xuất hiện về khả năng ChatGPT khiến gia tăng tình trạng mất việc làm, đặc biệt là các công việc liên quan văn bản hay sáng tạo. Một số công ty như Apple và JPMorgan Chase được cho là đã cấm nhân viên sử dụng chatbot vì lo ngại thông tin không chính xác và sai lệch, trong khi Meta đã cấm sử dụng AI trong quảng cáo chính trị vì sợ công nghệ này tạo ra thông tin sai lệch về chính trị.

Ngành báo chí tiếp tục lo ngại rằng ChatGPT sẽ thay thế các nhà báo và khiến nghề này trở nên dư thừa do khả năng tạo và dịch văn bản của công nghệ. Euronews cho biết, họ là nạn nhân của hành vi sử dụng trái phép nội dung bài viết. Hãng tin cáo buộc một trang web có tên là Observatoire de L’Europe dịch từng câu chữ trong các bài viết của Euronews và xuất bản tất cả các bài báo với bút danh giả mạo Jean Delaunay do AI tạo ra.

Cuộc sống của các nghệ sĩ và nhà sáng tạo cũng bị đảo lộn bởi khả năng tạo ra nội dung của công cụ này, cả ở dạng văn bản và thông qua các công cụ tạo hình ảnh. Nhóm công cụ mới đã gây ra mối đe dọa thật sự đối với sinh kế của các nghệ sĩ, vốn đang chạy đua để tìm cách bảo vệ tác phẩm của mình khỏi bị đưa vào bộ dữ liệu dùng để đào tạo các công cụ AI. Giới nghệ sĩ bày tỏ lo ngại rằng, AI sẽ làm suy yếu và thậm chí có khả năng phá hủy tiềm năng nghệ thuật của nhiều người. Giải thưởng Nhiếp ảnh Thế giới Sony 2023 gây nhiều tranh cãi khi một bức ảnh do AI tạo ra đã giành chiến thắng trong cuộc thi này. Nhiếp ảnh gia người Đức Boris Eldagsen đã dự thi với tác phẩm “The Electrician” và đoạt giải nhất hạng mục Sáng tạo. Tuy nhiên, sau đó Eldagsen quyết định từ chối giải thưởng và thú nhận bức ảnh do AI tạo ra.

Hiệp hội Nhà văn Mỹ (WGA) đã tổ chức đình công để phản đối AI và các nền tảng như ChatGPT. Chủ tịch WGA East Lisa Cullen cho rằng, các nhà văn nhận thức rõ AI sẽ đóng một “vai trò nào đó” trong việc làm phim. Tuy nhiên, Chủ tịch WGA cũng cho biết, các nhà sản xuất phim đã yêu cầu người viết viết lại các kịch bản có nguồn gốc từ AI. Các cuộc đình công có thể đã kết thúc, nhưng các hãng phim được dự đoán sẽ không ngừng cắt giảm chi phí bằng mọi giá, trong đó không loại trừ yếu tố con người. Nhạc sĩ, nhà văn, diễn viên Nick Cave, một trong những nghệ sĩ nổi tiếng người Australia cho rằng: ChatGPT đang đẩy nhanh quá trình thương mại hóa tinh thần con người bằng cách cơ giới hóa trí tưởng tượng.

Những tác động đã được dự đoán từ lâu của AI đối với thị trường lao động cũng bắt đầu xuất hiện, cả trong và ngoài ngành công nghệ. CNN dẫn một nghiên cứu hồi tháng 8 cho thấy chỉ trong vòng vài tháng kể từ khi ChatGPT được phát hành, nó đã tác động tiêu cực đến cơ hội việc làm và thu nhập của những người làm nghề tự do trực tuyến như người viết quảng cáo và nhà thiết kế đồ họa.

Theo báo cáo tháng 11 của trang việc làm Indeed, số lượng công việc nhắc tới AI trong tiêu đề hoặc mô tả công việc đã tăng gấp 20 lần kể từ khi ChatGPT ra mắt và những công việc này không chỉ riêng biệt trong ngành công nghệ. Tuy nhiên, về tổng thể, số lượng việc làm liên quan AI nhìn chung vẫn còn ít, chỉ chiếm tỷ lệ khoảng 6 trong 10.000 việc làm được đăng trang web của Indeed.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.

Lăng Lenin tại Thủ đô Moscow.

Quần thể kiến trúc độc đáo trên Quảng trường Đỏ

Tồn tại ở Thủ đô Moscow của nước Nga gần một thế kỷ, lăng Lenin là một phần không thể thiếu của quần thể Quảng trường Đỏ, một trong những công trình kiến trúc đẹp và còn là biểu tượng của một thời đại Xô-viết.

Drone thực hiện nhiệm vụ giao thức ăn tại Trung Quốc. Ảnh: AP

Xu hướng phát triển “kinh tế tầm thấp”

Nền kinh tế tầm thấp đang trở thành xu hướng mới trên thế giới. Từ những lợi ích thực tế, mỗi quốc gia đều đưa ra những chính sách riêng biệt để phát triển nền kinh tế này.

Hoàng đế Shah Alam chuyển giao quyền thu thuế cho đại diện Công ty Đông Ấn Anh. Ảnh: BENJAMIN WEST

Đế chế thương mại khổng lồ

Từ một tổ chức buôn bán, Công ty Đông Ấn Anh đã hình thành một đế chế, tập đoàn thương mại lớn nhất lịch sử, có quân đội, lãnh thổ hùng mạnh riêng. Ở đỉnh cao, tổ chức này chiếm 50% thương mại toàn cầu.

Có hàng chục nghìn mảnh vỡ đang trôi nổi trên quỹ đạo Trái đất. Ảnh: GETTYIMAGES

Hiểm họa từ rác vũ trụ

Hàng chục nghìn mảnh rác vũ trụ, chủ yếu là các mảnh vỡ nhân tạo bao gồm vệ tinh ngừng hoạt động, tầng tên lửa và mảnh vụn do va chạm giữa các vệ tinh, đang quay quanh Trái đất. Các mảnh vỡ đe dọa an toàn không gian và nguy cơ gây ra chuỗi va chạm liên tiếp, khiến việc quản lý rác vũ trụ trở thành thách thức cấp bách.

Chương trình nghị sự mới cũng đưa ra các biện pháp bảo vệ người dân tại không gian công cộng. Ảnh: GETTY

Chương trình chống khủng bố của EU

Trước các mối đe dọa khủng bố ngày càng tinh vi trong kỷ nguyên số, Ủy ban châu Âu (EC) đã ra mắt chương trình nghị sự ProtectEU nhằm tăng cường năng lực dự báo, phòng ngừa và ứng phó với chủ nghĩa cực đoan trên toàn châu Âu.

Trụ sở của Google tại Mỹ. Ảnh: AP

Trái phiếu kỳ hạn đặc biệt của Google

Tập đoàn Alphabet - công ty mẹ của Google - đang phát hành trái phiếu có kỳ hạn lên tới 100 năm, bước đi cho thấy quy mô đầu tư khổng lồ mà công ty công nghệ này dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Alphabet dự kiến huy động khoảng 20 tỷ USD, trong đó một phần đáng kể đến từ các trái phiếu đáo hạn vào tháng 2/2126.

Động đất đã gây ra tình trạng sạt lở tại Guerrero. Ảnh: AFP

Vùng đứt gãy Guerrero và rủi ro địa chấn

Bắc Mỹ là một trong những khu vực hoạt động địa chấn mạnh mẽ nhất thế giới, trong đó vùng đứt gãy Guerrero ở Mexico nổi lên như một “khoảng trống địa chấn” đầy lo ngại.

BYD đã thống trị ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc kể từ năm 2015. Ảnh: IZVESTIA

Cuộc “cách mạng xanh” tại Trung Quốc

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, cuộc cách mạng xanh đang định hình lại ngành công nghiệp ô-tô với trọng tâm là xe điện (EV). Trung Quốc, từ một quốc gia nhập khẩu công nghệ, vươn lên trở thành trung tâm của sự chuyển dịch này.

Công nhân Tập đoàn PDVSA khai thác dầu tại Vành đai Orinoco. Ảnh: ELESTIMULO

Mỏ dầu lớn nhất thế giới của Venezuela

Venezuela, quốc gia Nam Mỹ nằm ven bờ biển Caribe, từ lâu được biết đến như một “siêu cường dầu mỏ” nhờ sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới. Theo các báo cáo từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu thô đã được chứng minh, chiếm 17% tổng trữ lượng toàn cầu.

Cuộc họp của FED tại Washington D.C tháng 12/2025. Ảnh: BLOOMBERG

Nhiệm vụ kép của FED

Cục Dự trữ Liên bang (FED) là ngân hàng trung ương của Mỹ - tổ chức tài chính được trao quyền kiểm soát đặc biệt đối với việc sản xuất và phân phối tiền tệ, tín dụng quốc gia. FED đóng vai trò quyết định trong việc điều tiết nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ đó tạo ra những tác động dây chuyền đến tài chính toàn cầu.

Những hải nữ nổi tiếng đảo Jeju hầu hết đã bước qua tuổi trung niên. Ảnh: CNN

Di sản của biển sâu

Trên đảo Jeju (Hàn Quốc), những “haenyeo” - nữ thợ lặn tự do - đã bám biển suốt hơn một thiên niên kỷ để mưu sinh, bảo vệ nguồn lợi đại dương và duy trì một cấu trúc xã hội đặc biệt, nơi nữ giới là trụ cột.

Tuyết biến các con phố thành những khối tuyết dày đặc ở Nga. Ảnh: RIA NOVOSTI

Mùa đông khắc nghiệt tại nước Nga

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, mùa đông 2025-2026 tại Nga chứng kiến những hiện tượng thời tiết cực đoan, từ bão tuyết kỷ lục ở vùng Viễn Đông đến những đợt lạnh giá kéo dài ở Siberia và Thủ đô Moscow.

Sa mạc hóa đe dọa vùng Caatinga ở phía đông Brazil. Ảnh: IAN CHEIBUB

Vùng Caatinga đối mặt tình trạng sa mạc hóa

Thiên nhiên Brazil không chỉ có rừng mưa Amazon, quốc gia này còn sở hữu một vùng đất sinh học đặc biệt mang tên Caatinga. Tuy nhiên, khu vực này đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi tình trạng sa mạc hóa.

Đấu trường La Mã ngày nay. Ảnh: GETTYIMAGES

Kỳ quan kỹ thuật của Đế chế La Mã

Được xây gần 2.000 năm trước, đấu trường Colosseum là niềm tự hào, biểu tượng của Đế chế La Mã. Đây là công trình hiếm hoi của giai đoạn đó còn tồn tại và tới nay vẫn đón khách du lịch sau nhiều biến động lịch sử.

Greenland nằm ở vị trí quan trọng ở Bắc Cực. Ảnh: REUTERS

Cạnh tranh chiến lược tại Greenland

Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, từ lâu không chỉ là vùng đất băng giá mà còn là biểu tượng của những cuộc tranh giành địa - chính trị. Với vị trí chiến lược về quân sự và sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, Greenland đang trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.

Lưới điện thông minh sử dụng IoT tại Ấn Độ. Ảnh: AP

Ứng dụng IoT trong tiết kiệm điện ở Ấn Độ

Với dân số hơn 1,4 tỷ người và tốc độ đô thị hóa chóng mặt, nhu cầu điện năng của Ấn Độ sẽ dự kiến tăng gấp đôi vào năm 2040, công nghệ Internet vạn vật (IoT) đang nổi lên như một giải pháp đột phá để tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi xanh.