Trước những biến động liên tục của giá xăng dầu thời gian qua, tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang diễn ra một sự dịch chuyển rõ nét trong thói quen đi lại của người dân. Việc ưu tiên sử dụng đường sắt đô thị và xe buýt thay cho phương tiện cá nhân không chỉ là giải pháp tối ưu hóa kinh phí sinh hoạt mà còn là tín hiệu tích cực cho lộ trình xây dựng đô thị văn minh, bền vững.
Sự tăng trưởng đột biến của vận tải hành khách công cộng
Theo ghi nhận từ các đơn vị quản lý vận hành, thị trường xăng dầu biến động đã tác động trực tiếp đến chi phí đi lại, dẫn đến xu hướng từ bỏ phương tiện cá nhân để chuyển sang phương tiện công cộng.
Số liệu thống kê cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ về lượng hành khách trên tất cả các loại hình giao thông công cộng trọng điểm.
Tại Thủ đô Hà Nội, Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đường sắt Hà Nội ghi nhận lượng khách đi tàu có sự "nhảy vọt" chỉ trong 10 ngày đầu tháng 3. Cụ thể, nếu ngày 1/3 hệ thống đạt khoảng 35.000 lượt khách thì đến ngày 11/3, con số này đã chạm mốc gần 80.000 lượt, tăng gấp đôi chỉ trong thời gian ngắn. Hiện nay, với hai tuyến đường sắt trên cao tổng chiều dài 21km, mạng lưới giao thông Thủ đô đang phát huy tối đa vai trò kết nối.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tuyến Metro số 1 (Bến Thành-Suối Tiên) cũng chứng kiến đà tăng trưởng liên tục. Trong tuần từ 17 đến 23/3, lượng khách đạt hơn 486.000 lượt, tăng 4,5% so với tuần trước đó, bình quân phục vụ gần 70.000 lượt khách mỗi ngày. Song song đó, hệ thống xe buýt thành phố cũng ghi nhận bình quân 340.000 lượt khách/ngày từ đầu tháng 3/2026, tăng 35% so với cuối tháng 2.
Bài toán kinh tế và ưu thế vượt trội của phương tiện xanh
Đối với đại bộ phận người lao động và học sinh, sinh viên, việc chuyển sang giao thông công cộng trước hết là một quyết định kinh tế hợp lý. Anh Vũ Thành, sinh sống tại phường Phú Lương (Hà Nội) cho biết: Do công ty anh ở phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), việc kết hợp xe buýt và đường sắt trên cao cho quãng đường đi về mỗi ngày giúp anh giảm chi phí tới 10 lần so với phương tiện cá nhân.
Nhiều hành khách giống như anh Vũ Thành cũng chia sẻ, thay vì tiêu tốn 3-4 triệu đồng tiền xăng ô-tô hằng tháng, họ chỉ mất 280.000 đồng cho vé tháng tàu điện. Đối với đối tượng ưu tiên như học sinh, sinh viên, mức giá này còn ưu đãi hơn, chỉ 140.000 đồng/tháng.
Trước tác động của việc giá xăng tăng cao, nhiều sinh viên đã chủ động thay đổi thói quen đi lại để tiết kiệm chi phí. Quang Vinh, sinh viên Trường đại học Ngân hàng, hiện thuê trọ tại phố Kim Giang, cho biết: Việc sử dụng xe máy trở nên tốn kém hơn trước, buộc em cùng bạn bè chuyển sang lựa chọn xe buýt. “Ban đầu cũng có chút bất tiện vì phải căn giờ, nhưng dần dần thấy khá phù hợp, vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm áp lực khi tham gia giao thông”, Vinh chia sẻ. Theo em, việc đi xe buýt không chỉ giúp mỗi tháng giảm được một khoản chi đáng kể mà còn tạo thêm thời gian nghỉ ngơi, đọc sách trên đường, đồng thời góp phần hạn chế ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
Bên cạnh yếu tố chi phí, sự an toàn, đúng giờ và không gian di chuyển thoải mái là những điểm cộng lớn. Chị Thu Hà sinh sống tại khu đô thị Linh Đàm (Hoàng Mai, Hà Nội) chọn di chuyển bằng tuyến buýt số 60A để tới công ty nằm trên đường Phạm Hùng (Hà Nội). Chị chia sẻ: Dù thời gian đi xe buýt có thể chậm hơn xe máy khoảng 20 phút, nhưng bù lại chị không còn phải đối mặt với áp lực khói bụi và căng thẳng khi tự lái xe trong dòng phương tiện đông đúc. Sự dịch chuyển này cho thấy người dân đang dần nhận thấy lợi ích thiết thực của vận tải công cộng về cả kinh tế lẫn sức khỏe.
Cam kết đồng hành và nâng cao năng lực phục vụ
Trước nhu cầu tăng cao, các đơn vị vận hành đã chủ động điều chỉnh phương án kỹ thuật để phục vụ nhân dân tốt nhất. Thời gian chạy tàu vào các khung giờ cao điểm (sáng từ 6 giờ 30 phút - 9 giờ 30 phút và chiều từ 16 giờ 30 phút-19 giờ 30 phút) đã được kéo dài.
Đáng chú ý, dù chịu áp lực lớn về chi phí vận hành trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng, đại diện Hà Nội Metro khẳng định giá vé vẫn được giữ nguyên theo quy định của Ủy ban nhân dân thành phố để hỗ trợ người dân.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, chính quyền cũng đang tăng cường giám sát chặt chẽ hoạt động vận tải, kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá vé của các doanh nghiệp để bảo đảm thị trường ổn định.
Theo ông Khuất Việt Hùng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đường sắt Hà Nội nhận định, lãnh đạo đơn vị vận hành, năng lực của hệ thống vẫn còn dư địa để đáp ứng thêm hành khách, nhất là vào giờ thấp điểm.
Việc người dân thay đổi thói quen không chỉ giúp tiết kiệm cá nhân mà còn góp phần quan trọng trong việc giảm ùn tắc giao thông và bảo vệ môi trường đô thị.
Với sự đầu tư bài bản về hạ tầng và cam kết giữ vững chất lượng dịch vụ, hệ thống giao thông công cộng đang khẳng định vai trò là "xương sống" của đô thị hiện đại, nhận được sự tin tưởng và ủng hộ ngày càng lớn từ phía nhân dân.
![[Video] Chủ động ứng phó với tình trạng sạt lở núi đá khu vực núi Cao San](https://cdn.nhandan.vn/images/96664fff867a18844cf7965e4e1c1178a3dd9082e8af2e81cd9caa8b96268be6322827f8f77620f654f91099de665ba546dca7df6b3e8ceea237c2dc9f9b1ea1/dung00-17-19-01still006.png.avif)
