Nhật Bản thu hồi thành công mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu

Ngày 6-12, Cơ quan Thăm dò Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) cho biết đã tìm thấy khoang tàu đựng mẫu bụi và đá từ tiểu hành tinh Ryugu ở vùng hẻo lánh xa xôi của Australia do tàu vũ trụ Hayabusa2 mang về sau một sứ mệnh kéo dài sáu năm.

Chiếc dù mang theo khoang tàu chứa mẫu vật được tàu vũ trụ Hayabusa2 thả xuống vùng đất hẻo lánh của Australia. Ảnh: JAXA.
Chiếc dù mang theo khoang tàu chứa mẫu vật được tàu vũ trụ Hayabusa2 thả xuống vùng đất hẻo lánh của Australia. Ảnh: JAXA.

Sứ mệnh của tàu vũ trụ Nhật Bản Hayabusa2 đánh dấu vai trò ngày càng được khẳng định của châu Á trong việc khám phá không gian. Tuần trước, một robot của tàu thăm dò Trung Quốc cũng đã thu thập mẫu đá đầu tiên từ mặt trăng kể từ 40 năm qua.

Khoang tàu chứa mẫu vật đã đi vào khí quyển Trái đất hôm nay và hạ cánh tại các khu vực hạn chế Woomera, cách thủ phủ Adelaide của Nam Australia khoảng 460 km (285 dặm) về phía bắc.

Nhật Bản thu hồi được mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu -0
Khoang tàu chứa mẫu vật đã được thu hồi ngày 6-12. Ảnh: JAXA.

Chủ tịch JAXA Hiroshi Yamakawa nói trong một cuộc họp báo ngày 6-12: “Tàu thăm dò đã hạ cánh xuống tiểu hành tinh hai lần, và lần thứ hai nó tạo ra một miệng núi lửa nhân tạo và thu thập một số mảnh vỡ”.

"Tôi hy vọng điều này sẽ làm sáng tỏ cách hệ mặt trời được hình thành và cách nước được đưa đến Trái đất", ông cho biết.

Ông Yamakawa còn tiết lộ, khoang tàu này cũng có thể chứa một ít khí, sẽ được thu hồi ngay tại Australia.

Nhật Bản thu hồi được mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu -0
 Khoang tàu chứa mẫu vật nguyên thủy từ hành tinh xa xôi có thể tiết lộ nhiều điều về sự sống trên Trái đất. Ảnh: JAXA.

Tàu vũ trụ Hayabusa2 được phóng vào năm 2014 từ trung tâm vũ trụ Tanegashima của Nhật Bản, đã hành trình trong bốn năm tới tiểu hành tinh Ryugu, nơi nó thu thập mẫu và hành trình trở về nhà vào tháng 11-2019.

Nhật Bản thu hồi được mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu -0
 Mẫu vật đã được thu hồi. Ảnh: JAXA.

Người dân Nhật Bản tập trung tại một nhà hát gần thủ đô Tokyo để chờ đợi sự trở về của tàu vũ trụ. Đài truyền hình NHK của Nhật Bản đã quay cảnh người dân vỗ tay và vẫy các biểu ngữ chào mừng, một phụ nữ đang rơi nước mắt. Họ đeo khẩu trang và giữ khoảng cách đề phòng virus SARS-CoV-2.

Nhật Bản thu hồi được mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu -0
Cơ quan Thăm dò Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) tổ chức họp báo công bố sự kiện quan trọng này. Ảnh: JAXA.

Các tiểu hành tinh được cho là đã hình thành vào buổi bình minh của hệ mặt trời và các nhà khoa học cho biết mẫu vật này có thể chứa chất hữu cơ có thể góp phần tạo nên sự sống trên Trái đất.

Nhà vật lý thiên văn Lisa Harvey-Smith nói: “Những gì chúng tôi đang thực sự làm ở đây là cố gắng lấy mẫu tảng đá nguyên sơ chưa bị chiếu xạ bởi mặt trời”.

Bà cho biết thêm, các khí bị mắc kẹt trong các mẫu đá có thể tiết lộ thêm về các điều kiện phổ biến cách đây khoảng 4,6 tỷ năm.

Việc thu hồi khoang tàu cũng ghi dấu ấn của sự hợp tác kỹ thuật chặt chẽ giữa Nhật Bản và Australia.

Nhật Bản thu hồi được mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu -0
Australia đã hỗ trợ Nhật Bản trong quá trình thu hồi mẫu vật. Ảnh: JAXA.

“Công việc hỗ trợ JAXA của chúng tôi sẽ không hoàn thành cho đến khi chúng tôi thấy mẫu vật an toàn rời Australia và trở về Nhật Bản”, bà Megan Clark, người đứng đầu Cơ quan Vũ trụ Australia nói trong cuộc họp báo.

"Và sau đó, mẫu vật này sẽ bắt đầu kể những câu chuyện của nó và tiết lộ cho chúng ta một số dấu hiệu tuyệt vời về cách nước hình thành trên Trái đất và thậm chí có thể biết sự sống của chúng ta gồm các chất hữu cơ, động vật, con người và thực vật đã được hình thành như thế nào", bà nói.

Nhật Bản thu hồi được mẫu đá từ tiểu hành tinh Ryugu -0
Cơ quan Thăm dò Hàng không vũ trụ Nhật Bản vỗ tay vui mừng trước thành công này.

Tàu vũ trụ Hayabusa2 của Nhật Bản quay quanh tiểu hành tinh trong vài tháng để lập bản đồ bề mặt của nó trước khi hạ cánh. Tàu sử dụng chất nổ nhỏ để làm nổ một miệng núi lửa và thu thập các mảnh vỡ. Sau khi tàu Hayabusa2 thả khoang chứa mẫu vật vào bầu khí quyển của Trái đất, nó đã thay đổi hướng đi và quay trở lại không gian.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Đề xuất đãi ngộ 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư

Dự thảo Thông tư quy định cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đề xuất mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng đối với Tổng công trình sư. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm xây dựng cơ chế đãi ngộ đủ sức cạnh tranh để thu hút, giữ chân nhân tài, từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược.

Các học viên thực hành khai thác và phân tích dữ liệu mở của NASA dưới sự hướng dẫn của cố vấn.

Khơi dậy tư duy khoa học cho học sinh từ dữ liệu mở của NASA

Ngày 8/7, Trại hè Khám phá dữ liệu mở 2026 (NASA Open Data Camp 2026) khai mạc tại Trung tâm Hoa Kỳ Hà Nội, mang đến cơ hội để 80 học sinh từ 14 đến 17 tuổi tiếp cận với nguồndữ liệu mở của Cơ quan hàng không và vũ trụ Hoa Kỳ (NASA), đồng thời rèn luyện tư duy khoa học và kỹ năng giải quyết vấn đề dựa trên dữ liệu.

Các đại biểu tham quan tại VCCA 2025. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Robot, AI và drone Make in Vietnam trước cơ hội bứt phá

Không chỉ là diễn đàn khoa học, Hội nghị khoa học và Triển lãm quốc tế về Điều khiển và tự động hóa lần thứ 8 (VCCA 2026) hướng tới mục tiêu kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa các công nghệ chiến lược như robot, AI, drone và tự động hóa thông minh.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Khơi thông nguồn lực thể chế để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực bứt phá

Trong kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu cấp thiết đặt ra là xây dựng một hệ thống pháp luật thực sự kiến tạo phát triển, nơi thể chế không còn là điểm nghẽn mà trở thành động lực giải phóng mọi nguồn lực, khơi dậy và phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của con người Việt Nam.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam và sứ mệnh dẫn dắt ngành hạt nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Sáng 7/7, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VinAtom) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (26/4/1976-26/4/2026), đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và cống hiến cho ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.

Khách tham quan triển lãm Vietnam ETE & Greenergy Expo 2025.

Sắp diễn ra Triển lãm quốc tế về công nghệ, thiết bị điện và sản phẩm tiết kiệm năng lượng

Triển lãm quốc tế lần thứ 19 về công nghệ, thiết bị điện (Vietnam ETE 2026) và sản phẩm tiết kiệm năng lượng, năng lượng xanh (Greenergy Expo 2026) sẽ diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế ICE Hà Nội từ ngày 7 đến 9/10, kỳ vọng thu hút khoảng 20 nghìn lượt khách tới tham quan, làm việc và kết nối giao thương.

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Một hội nghị của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) trao đổi về công tác thanh tra xử lý vi phạm bản quyền về sở hữu công nghiệp.

Bước chuyển trong tư duy chính sách về sở hữu trí tuệ

Kết luận 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chính sách, đưa sở hữu trí tuệ từ công cụ bảo hộ quyền thành nguồn lực phát triển quốc gia, gắn với yêu cầu hoàn thiện thể chế và tổ chức thực thi đồng bộ.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Hoạt động nghiên cứu, thực hành tại Trường đại học Phenikaa. (Ảnh: VŨ THƠM)

Mô hình hợp tác “3 nhà” trong phát triển khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, toàn hệ thống chính trị; trong đó, người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể; nhà khoa học là nhân tố then chốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và thúc đẩy.

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.