"Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương: Danh nhân - Thi hào - Giá trị di sản”

Hội thảo khoa học quốc gia vừa diễn ra ngày 15/12 tại Hà Nội, nhằm khẳng định, tôn vinh những cống hiến vô giá đối với văn hóa, văn học của hai danh nhân-thi hào Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương. Hội thảo do Viện Nghiên cứu Danh nhân phối hợp Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Trường Đại học Vinh, Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền tổ chức.
Toàn cảnh Hội thảo "Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương: Danh nhân - Thi hào - Giá trị di sản”. (Ảnh: TRANG ANH)
Toàn cảnh Hội thảo "Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương: Danh nhân - Thi hào - Giá trị di sản”. (Ảnh: TRANG ANH)

Trong 7 danh nhân Việt Nam được UNESCO vinh danh, Nguyễn Du (1765-1820) và Hồ Xuân Hương (1772-1822) là hai trường hợp đặc biệt bởi giữa họ có nhiều mối liên hệ văn hóa-nhân văn độc đáo. Cả hai đều là người cùng thời (nửa sau thế kỷ XVIII), cùng quê (xứ Nghệ); đều là danh nhân-thi hào; và đều để lại khối di sản quý báu vừa mang đậm bản sắc dân tộc, vừa mang ý nghĩa nhân loại sâu sắc.

Vì thế, việc tổ chức một hội thảo khoa học có quy mô về hai danh nhân với nhiều mối liên hệ văn hóa-nhân văn độc đáo ấy là mong muốn, cũng là nhu cầu của nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu và đông đảo nhân dân.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Oanh, Chủ tịch Hội đồng Viện Nghiên cứu Danh nhân khẳng định: Hội thảo “Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương: Danh nhân - Thi hào - Giá trị di sản” là tấm lòng tri ân đối với hai nhà văn hóa, hai danh nhân lớn của dân tộc đã được UNESCO tôn vinh.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Oanh, Chủ tịch Hội đồng Viện Nghiên cứu Danh nhân phát biểu khai mạc. (Ảnh: ĐÌNH TOÁN)

Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Oanh, Chủ tịch Hội đồng Viện Nghiên cứu Danh nhân phát biểu khai mạc. (Ảnh: ĐÌNH TOÁN)

“Chúng tôi kỳ vọng, từ những thành quả nghiên cứu mới về hai bậc danh nhân với giá trị di sản văn hóa, văn học, Hội thảo sẽ góp thêm những phát hiện mới và thống nhất về các mối liên hệ xã hội, nhân sinh của văn hóa Việt Nam thời kỳ trung đại trong dòng chảy văn hóa và lịch sử Việt Nam đa dạng mà thống nhất cùng sự hội nhập trải mấy nghìn năm với văn hóa thế giới.

Đồng thời, Hội thảo cũng góp phần khởi tạo không khí, tinh thần mới trong tìm hiểu, nghiên cứu, tiếp nhận và phát huy giá trị di sản văn hóa của các bậc danh nhân nước nhà xưa và nay, làm phong phú, sâu sắc hơn hệ giá trị văn hóa Việt Nam và hệ giá trị con người Việt Nam”, Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Oanh nhấn mạnh.

Chào mừng Hội thảo, Tiến sĩ Khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhận định: Nếu Nguyễn Du với "Truyện Kiều" bất hủ đã đưa ngôn ngữ và văn hóa, văn học Việt Nam lên tầm cao mới, theo hướng tinh tế, hiện đại, thì nữ sĩ Hồ Xuân Hương lại đưa ngôn ngữ và văn hóa, văn học dân tộc vượt qua những rào cản phong kiến hủ lậu, vươn lên theo chiều sống động, lạc quan, yêu đời. Cả hai, “mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười”.

“Hội thảo khoa học hôm nay là dịp để chúng ta tự hào nhìn lại những giá trị di sản văn hóa vô giá được để lại từ hai danh nhân-thi hào…, cũng để từ đó đưa ra phương án, giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy hữu hiệu các giá trị của di sản do hai danh nhân-thi hào đã tạo lập”, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam bày tỏ.

Tiến sĩ Khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu. (Ảnh: T.MINH)

Tiến sĩ Khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu. (Ảnh: T.MINH)

Trên cơ sở 70 tham luận gửi tới Hội thảo, các đại biểu tham dự đã tập trung trao đổi các nội dung: Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương trong nhiều mối liên hệ văn hóa - xã hội - nhân sinh qua các thực thể cá nhân, dòng họ, quê hương, đất nước, thời đại, dân tộc, khu vực, quốc tế; Những điểm gặp gỡ và nét riêng của hai danh nhân, thi hào trên các phương diện thân thế, sự nghiệp, tư tưởng, trí tuệ, tâm hồn, nhân cách…; Những tương đồng, khác biệt về thi pháp, phong cách nghệ thuật của Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương.

Hội thảo cũng thảo luận về: Vấn đề tiếp nhận, chuyển ngữ, dịch thuật các tác phẩm của hai danh nhân, thi hào; Nhận thức về Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương và mối liên hệ qua các loại hình nghệ thuật hiện đại như sân khấu, điện ảnh…; Vấn đề bảo tồn, xây dựng mới các công trình văn hóa và phát huy giá trị di sản của Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương trong bối cảnh hiện nay.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Biện Minh Điền, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Vinh, đây là lần đầu tiên có một hội thảo khoa học về hai danh nhân-thi hào. Bức tranh chung của các tham luận tại Hội thảo mang vẻ đẹp phong phú, đa dạng.

Các tác giả đã nỗ lực vận dụng những gì có thể để tiếp cận Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương từ góc nhìn đối sánh (đối sánh ở đây không phải chỉ ra sự hơn kém mà để tìm kiếm những tương đồng và khác biệt trong tư tưởng, phong cách, tài năng của những thiên tài), từ đó tìm bài học của những con đường sáng tạo…

Có thể bạn quan tâm

Nguyên Phó chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa (áo dài xanh, bên phải) bên tác phẩm chân dung mình được nghệ nhân tạo tác trên lá sen Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Triển lãm "Sen trong đá": Tri ân và lan tỏa tinh thần sống đẹp

Tại Bảo tàng Côn Đảo (Đặc khu Côn Đảo, Thành phố Hồ Chí Minh), 25 tác phẩm mỹ thuật trên lá sen khắc họa chân dung các nữ chiến sĩ cách mạng đang được trưng bày phục vụ công chúng. Chất liệu độc đáo cùng những câu chuyện xúc động mở ra không gian kết nối ký ức lịch sử với lòng yêu nước và tinh thần cống hiến trong thời bình.

Đại diện Chibooks tặng sách cho các đại biểu. (Ảnh: Linh Bảo)

Cơ hội để nhiều tác phẩm Việt Nam đến với độc giả Trung Quốc

Hội nhập quốc tế về văn học là quá trình giao lưu, quảng bá giá trị văn chương giữa các quốc gia nhằm mở rộng không gian sáng tạo và khẳng định bản sắc dân tộc trên trường quốc tế. Quá trình đòi hỏi sự bền bỉ, tâm huyết của các đơn vị làm sách để nâng cao vị thế, đưa tác phẩm văn học nước nhà đến gần hơn với độc giả quốc tế.

Chương trình giới thiệu văn hóa, du lịch thành phố Bách Sắc, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc tại Hà Nội.

Quảng bá văn hóa, du lịch thành phố Bách Sắc tại Hà Nội

Sáng 14/5, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội phối hợp Sở Văn hóa và Du lịch Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây tổ chức chương trình “Trà hài hòa Thế giới” - Nhã tập 2026 và giới thiệu văn hóa, du lịch “Gặp gỡ Quảng Tây (Bách Sắc)”.

Sức hấp dẫn của lịch sử quán cà-phê

Sức hấp dẫn của lịch sử quán cà-phê

“Đời sống xã hội của cà-phê - Sự hình thành không gian cà-phê Anh quốc” của Brian Cowan do Sao Bắc Media và Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là tác phẩm mang đến một góc nhìn cà-phê sâu sắc hơn cả một thức uống.

Dự án được thể hiện với màu sắc mới: hiện đại, trẻ trung và giàu ấn tượng thị giác hơn. (Ảnh: CƯỜNG VŨ)

Ban nhạc Ngũ Cung khởi động Dự án “Rock cùng di sản”

Sau thời gian dài nuôi dưỡng ý tưởng, ban nhạc Ngũ Cung vừa chính thức khởi động Dự án “Rock cùng di sản”. Đây là bước đi tiếp tục nối dài hành trình của Ngũ Cung trong việc kể câu chuyện văn hóa Việt Nam bằng âm nhạc, nhưng được thể hiện với màu sắc mới: Hiện đại, trẻ trung và giàu ấn tượng thị giác hơn.

Họp Ban chỉ đạo Ngày hội.

Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra tại Khánh Hòa vào cuối tháng 6

Với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới”, Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra tại tỉnh Khánh Hòa từ ngày 26 đến 28/6/2026, quy tụ hơn 700 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng là người dân tộc Chăm đến từ nhiều địa phương trong cả nước.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Khắc Lợi.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Khắc Lợi – Dấu ấn trong “Tướng về hưu”

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Khắc Lợi, người thầy của nhiều thế hệ đạo diễn tài năng, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong bộ phim “Tướng về hưu”. Phim sẽ trở lại với khán giả trong chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới” trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng.

Từng đứng bên bờ vực thất truyền sau nhiều thập niên bị lãng quên, ca trù nay bước vào giai đoạn chuyển tiếp.

Hành trình lưu giữ Ca trù trong dòng chảy công nghiệp văn hóa

Từng đứng bên bờ vực thất truyền sau nhiều thập niên bị lãng quên, ca trù nay bước vào giai đoạn chuyển tiếp. Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra câu hỏi: liệu nghệ thuật ngàn năm này có thể trở thành nguồn lực của kinh tế sáng tạo, hay vẫn chỉ là di sản cần bảo tồn?

Sự kiện nhiếp ảnh quốc tế Vietnam BirdRace 2026 diễn ra thành công và ấn tượng. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Vietnam BirdRace 2026 lan tỏa tình yêu thiên nhiên hoang dã

Sau 3 ngày với nhiều hoạt động sôi nổi tại Vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai), Cuộc thi chụp ảnh chim hoang dã Vietnam BirdRace 2026 khép lại với những giải thưởng giá trị, khẳng định sức hút của một sân chơi quốc tế dành cho cộng đồng yêu chim, nhiếp ảnh thiên nhiên và công chúng quan tâm đến bảo tồn đa dạng sinh học.

Diễn viên, Nghệ sĩ Ưu tú Hồng Ánh trong phim. (Ảnh: VFDA)

Chuyện chưa kể chung quanh bộ phim “Thung lũng hoang vắng”

Tiết kiệm từng mét phim nhựa và làm phim với kinh phí vỏn vẹn 400 triệu đồng, tự xách tay bộ phim đi dự Liên hoan phim quốc tế, đưa người dân bản địa vào làm diễn viên quần chúng... Đó là những câu chuyện ít được biết đến của bộ phim "Thung lũng hoang vắng", dự kiến được trình chiếu trong Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng 2026.

Các em học sinh rất hào hứng khi được tặng sách thiếu nhi “Bí mật quả cầu tím”.

Gieo ý thức tiết kiệm điện cho học sinh từ những trang sách thiếu nhi

Nhằm lan tỏa thông điệp sử dụng điện an toàn, tiết kiệm tới thế hệ trẻ bằng hình thức gần gũi, sinh động, Công ty Điện lực Sơn La đã tổ chức tuyên truyền và trao tặng 1.000 cuốn sách tranh thiếu nhi “Bí mật quả cầu tím” tới Thư viện, Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh cùng nhiều trường tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn.