Nghiên cứu về công nghệ nano giành giải Nobel Hóa học 2023

Giải Nobel Hóa học 2023 được trao cho 3 nhà khoa học người Mỹ là Moungi G. Bawendi, Louis E. Brus and Alexei I. Ekimov với việc phát hiện và phát triển các chấm lượng tử - các hạt nano nhỏ đến mức kích thước của chúng quyết định tính chất của chúng.
Ba nhà khoa học người Mỹ giành giải Nobel Hóa học 2023.
Ba nhà khoa học người Mỹ giành giải Nobel Hóa học 2023.

Thông tin trên được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố vào lúc 16 giờ 45 phút ngày 4/10 (giờ Hà Nội).

Thông cáo của Ủy ban Nobel Hóa học nêu rõ, tính chất của một nguyên tố bị chi phối bởi số lượng electron mà nó có. Tuy nhiên, khi vật chất co lại đến kích thước nano thì các hiện tượng lượng tử sẽ xuất hiện. Những hiện tượng này bị chi phối bởi kích thước của vật chất.

Các chủ nhân giải thưởng năm nay đã thành công trong việc tạo ra những hạt nhỏ đến mức tính chất của chúng được quyết định bởi hiện tượng lượng tử. Các hạt này được gọi là chấm lượng tử (quantum dot), và chúng hiện đóng vai trò quan trọng trong công nghệ nano.

“Chấm lượng tử có nhiều đặc tính hấp dẫn và khác thường. Điều quan trọng là chúng có màu sắc khác nhau tùy thuộc vào kích thước của chúng” - Chủ tịch Ủy ban Nobel Hóa học Johan Aqvist cho biết.

Với các nghiên cứu độc lập, Ekimov và Brus đã thành công trong việc tạo ra các chấm lượng tử, trong khi Bawendi cách mạng hóa ngành sản xuất hóa chất.

Chấm lượng tử giúp màn hình máy tính và màn hình tivi có thể hiển thị đa dạng dải màu sắc rộng hơn dựa trên công nghệ QLED. Chúng cũng được các nhà hóa sinh học và bác sĩ sử dụng để lập bản đồ mô sinh học.

Năm ngoái, giải Nobel Hóa học thuộc về 3 nhà khoa học Carolyn R. Bertozzi (Mỹ), Morten Meldal (Đan Mạch) và K. Barry Sharpless (Mỹ) với nghiên cứu về “phát triển hóa học click và hóa học sinh trực giao”. Đây là lần thứ hai ông Barry Sharpless giành giải Nobel Hóa học, sau lần đầu năm 2001.

Nobel Hóa học là giải Nobel thứ ba được công bố năm nay, sau giải Nobel Y Sinh và Nobel Vật lý. Giải Nobel Văn học sẽ được công bố vào ngày mai (5/10), tiếp đó là các giải Nobel Hòa bình (6/10) và Kinh tế (9/10).

Có thể bạn quan tâm

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.

Thiết bị đinh phản quang năng lượng mặt trời được lắp đặt thí điểm trên đoạn Quốc lộ 6 qua xã Vân Hồ (Sơn La) để đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ mới trong bảo đảm an toàn giao thông.

Đưa năng lượng mặt trời vào hạ tầng giao thông đường bộ

Lần đầu tiên, hệ thống đinh phản quang sử dụng năng lượng mặt trời được Cục Đường bộ Việt Nam cho phép thí điểm trên Quốc lộ 6. Không chỉ hướng tới nâng cao an toàn giao thông tại các đoạn đường đèo dốc, mô hình còn mở ra hướng ứng dụng công nghệ xanh, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ.

Hồ Dầu Tiếng giữ vai trò quan trọng trong điều tiết, cấp nước cho khu vực Đông Nam Bộ.

Quản lý, vận hành công trình thủy lợi: Chuyển từ kinh nghiệm sang dựa trên cơ sở dữ liệu

Trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, công tác quản lý nguồn nước đang chuyển mạnh từ điều hành theo kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu số, quan trắc và dự báo. Đây là nền tảng quan trọng để bảo đảm an ninh nguồn nước, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống thủy lợi và phát triển nông nghiệp bền vững.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Điện Biên tham quan các gian hàng của doanh nghiệp khoa học-công nghệ. (Ảnh: MAI GIÁP)

Điện Biên đầu tư 60 tỷ đồng xây dựng hạ tầng kỹ thuật Trung tâm Đổi mới sáng tạo

Thực hiện Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 27/2/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến 2035, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên quyết định dự kiến chi 60 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng kỹ thuật Trung tâm Đổi mới sáng tạo.

Toàn cảnh Diễn đàn.

Diễn đàn Vì Tương lai Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ VII

Ngày 30/6/2026, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp với Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn Vì Tương lai Việt Nam-Hàn Quốc lần thứ VII với chủ đề "Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc trong kỷ nguyên mới".