Ngăn thuốc giả vào thị trường bằng quản lý kê đơn và bán thuốc theo đơn

Việc quản lý kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn cần được triển khai quyết liệt hơn nữa để thuốc giả không có cơ hội len vào thị trường, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân. 
Hội Tin học Y tế Việt Nam tập huấn liên thông đơn thuốc điện tử lên Hệ thống Thông tin quốc gia về quản lý kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn.
Hội Tin học Y tế Việt Nam tập huấn liên thông đơn thuốc điện tử lên Hệ thống Thông tin quốc gia về quản lý kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn.

Nhiều khe hở cho thuốc giả từ mua bán thuốc không cần đơn

Vừa qua, lực lượng công an đã phát hiện đường dây buôn bán hơn 20 loại thuốc giả, trong đó hơn 1/3 là thuốc kê đơn với tổng giá trị giao dịch hơn 200 tỷ đồng. Điều này đặt ra câu hỏi, thuốc giả được kê đơn ở đâu, liệu cơ sở bán lẻ thuốc có được bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc không và trách nhiệm của cơ quan quản lý y tế ở đâu?

Theo Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam có khoảng 93% giao dịch mua thuốc kê đơn là không có đơn thuốc. Việt Nam đang trong nhóm 10 quốc gia có tình trạng kháng thuốc cao nhất thế giới. Nguyên nhân kháng thuốc chủ yếu do người bệnh, dược sĩ tự kê đơn và bán thuốc mà không cần đơn dù luật không cho phép điều này.

Nhiều báo cáo về kháng thuốc và tử vong do kháng thuốc của các bệnh viện lớn trên toàn quốc cũng đang chỉ ra cho thấy nguyên nhân tử vong và số lượng bệnh nhân tử vong tại các viện tuyến cuối do kháng thuốc ngày một tăng lên (nhiễm trùng, nấm... gây tử vong cho người bệnh trong quá trình điều trị bệnh gốc)

Mới đây, chia sẻ với báo chí về khó khăn trong quản lý nguồn gốc, đường đi của viên thuốc, ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý dược, Bộ Y tế cho hay, việc cơ sở bán buôn, bán lẻ mua bán thuốc không có hóa đơn chứng từ, thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ là nguyên nhân chính để thuốc giả có thể xâm nhập thị trường dược phẩm hợp pháp.

Đại diện Hội Tin học Y tế Việt Nam cho hay, nếu tiếp tục sử dụng đơn thuốc giấy, đơn kê trên máy tính nhưng không đạt chuẩn đơn thuốc điện tử như hiện nay, chúng ta vẫn gặp phải những vấn đề mãi mãi không thể giải quyết được như không xác minh được đơn thuốc có thật hay không; không xác minh được đơn thuốc đã bán rồi hay chưa, bán một phần hay tất cả. Vì thế, người dân có thể tái mua rất nhiều lần trên cùng một đơn thuốc; không cảnh báo đơn thuốc đã hết hạn.

Đẩy mạnh vận hành hệ thống thông tin quốc gia về quản lý kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn

Từ năm 2019, Bộ Y tế đã bắt đầu thí điểm Hệ thống Thông tin quốc gia về quản lý kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn. Đến nay, 100% nhà thuốc bán lẻ đều có phần mềm được cung cấp miễn phí, quy trình kết nối đơn giản, không phát sinh chi phí trong liên thông đơn thuốc điện tử. Việc nhập mã đơn thuốc điện tử vào phần mềm quản lý cơ sở bán lẻ đơn giản và tiết kiệm từ 3-6 phút khi bán.

Hiệu quả của liên thông đơn thuốc điện tử đã rất rõ ràng, giúp công tác quản lý nhà nước về quản lý kê đơn được minh bạch khi thông tin đầy đủ về người kê đơn, cơ sở khám bệnh và cơ sở bán lẻ thuốc. Mỗi đơn thuốc được cấp mã định danh riêng, giúp ngăn chặn tình trạng tái sử dụng đơn, làm giả đơn thuốc, và bảo đảm thuốc kê đơn chỉ được bán khi có đơn hợp lệ.

Tuy nhiên, theo số liệu mới nhất được Hội Tin học Y tế Việt Nam cập nhật, Hệ thống mới ghi nhận có 11.213 cơ sở khám chữa bệnh các loại hình thực hiện liên thông đơn thuốc thường xuyên trên tổng số khoảng hơn 60.000 cơ sở đang hoạt động trên toàn quốc.

Rất nhiều bệnh viện lớn tuyến cuối vẫn chưa liên thông đơn thuốc hoặc chỉ liên thông đơn kê bảo hiểm còn đơn thuốc khám, chữa bệnh theo yêu cầu không liên thông. Đa phần các cơ sở khám chữa bệnh tư nhân chưa thực hiện liên thông đơn thuốc.

Bên cạnh đó, rất nhiều cơ sở bán lẻ thuốc, kể các các nhà thuốc trong bệnh viện chưa thực hiện bán thuốc theo đơn bằng mã đơn thuốc điện tử theo quy định của Thông tư.

Tới thời điểm này rất nhiều cơ sở khám chữa bệnh vẫn kê đơn thuốc bằng tay trên giấy, kê đơn trên phần mềm nhưng không đúng chuẩn quy định của Thông tư 04/2022/TT-BYT hoặc kê đơn trên phần mềm nhưng không liên thông về hệ thống.

"Hiện có gần 40.000 cơ sở y tế tư nhân chưa kết nối với hệ thống. Trong 218 triệu đơn thuốc đã được ghi nhận, chỉ có 3,6 triệu đơn ngoại trú được xác nhận đã bán thuốc tại nhà thuốc", thông tin từ Hội Tin học Y tế Việt Nam.

Vấn đề này đã được Hội Tin học Y tế Việt Nam gửi văn bản kiến nghị Chính phủ chỉ đạo sát sao việc triển khai đơn thuốc điện tử trên toàn quốc với các giải pháp: Yêu cầu tất cả nhà thuốc chỉ bán thuốc kê đơn khi có đơn điện tử hợp lệ. Có chế tài xử phạt nghiêm các cơ sở vi phạm; thường xuyên thanh kiểm tra bằng công nghệ thông tin; duy trì và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin ổn định, bền vững.

Ngày 9/5/2025, Văn phòng Chính phủ đã có có công văn số 4028/VPCP-KGVX gửi Bộ Y tế đề nghị về việc đẩy mạnh kê đơn thuốc điện tử, liên thông đơn thuốc điện tử trên “Hệ thống thông tin quốc gia về quản lý kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn” và chỉ đạo thực hiện nghiêm việc bán thuốc theo đơn.

Trước thực trạng các vụ việc sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh giả được phát hiện tại một số địa phương, trong công văn số 3700/VPCP-KGVX ngày 28/4/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long có ý kiến đề nghị Bộ Y tế đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả việc kết nối cơ sở cung ứng thuốc, bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử.

Việc liên thông đơn thuốc điện tử hiện nay đã quá chậm trễ và tỷ lệ liên thông mới đạt được con số rất khiêm tốn. Nếu không thúc đẩy nhanh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý việc kê đơn, quản lý bán thuốc theo đơn, người dân sẽ tiếp tục gặp nhiều hệ lụy về sức khỏe, không chỉ là kháng kháng sinh, mà có thể sử dụng thuốc giả như các vụ việc vừa được công an phát hiện vừa qua.

Có thể bạn quan tâm

 (Ảnh minh họa: CHI MAI)

Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ bỏ thông tin 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa yêu cầu sàn thương mại điện tử Shopee ngừng kinh doanh, gỡ bỏ thông tin đối với 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có số Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm không đúng với hồ sơ đã được cơ quan này cấp. Đồng thời, đề nghị kiểm tra Siêu thị Ba Lan và Công ty vận chuyển TRON.

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

Từng bước đưa điều trị hiếm muộn vào bảo hiểm y tế

WHO lần đầu ban hành hướng dẫn về phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, khuyến cáo các quốc gia xem hiếm muộn là một vấn đề y tế công cộng. Trước sự gia tăng tỷ lệ vô sinh hiếm muộn, chi phí điều trị cao, các chuyên gia đặt ra yêu cầu sớm có chính sách hỗ trợ, từng bước mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.

Tặng quà tri ân các gia đình hiến mô, tạng. (Ảnh: ANH DƯƠNG)

Thêm một cách để lan tỏa giá trị nhân văn của hiến mô, tạng

Thông điệp “Còn mãi yêu thương” được Bệnh viện Bạch Mai lựa chọn để nhấn mạnh giá trị nhân văn của hiến mô, tạng: yêu thương không chỉ được thể hiện bằng lời sẻ chia mà còn có thể được trao đi bằng một quyết định tự nguyện, để khi một sự sống khép lại, cơ hội sống của những người khác có thể được mở ra.

Tọa đàm có sự tham dự của nhiều chuyên gia. (Ảnh: HÀ NHUNG)

Tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá

Ngày 26/8, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi): Tăng cường hiệu quả thực thi và phối hợp liên ngành”. Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá.

Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm. (Ảnh: BTC cung cấp)

Thiếu vi chất vẫn là “điểm nghẽn” trong phát triển tầm vóc trẻ em Việt

Các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, bên cạnh suy dinh dưỡng thấp còi, trẻ em Việt Nam vẫn đối mặt với tình trạng thiếu vi chất, trong khi thừa cân, béo phì có xu hướng gia tăng. Dinh dưỡng đầy đủ, cân đối và đa dạng được xem là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát huy tiềm năng chiều cao, phát triển toàn diện và phòng ngừa bệnh tật.