Muỗi Wolbachia khắc tinh của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết

NDĐT - Muỗi Wolbachia – loại muỗi có tác dụng ức chế khả năng lây truyền virus sốt xuất huyết tại Việt Nam đang được các nhà khoa học nghiên cứu và đã thử nghiệm thành công tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương.

Muỗi Wolbachia được nuôi trong phòng thí nghiệm.
Muỗi Wolbachia được nuôi trong phòng thí nghiệm.

Theo các nhà khoa học, Wolbachia là vi khuẩn nội bào, sống trong tế bào côn trùng và truyền sang thế hệ tiếp theo thông qua trứng của côn trùng. Vi khuẩn wolbachia này sẽ làm ức chế khả năng lây truyền virút sốt xuất huyết. Muỗi Wolbachia chính là muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết, được cấy vi khuẩn chứa wolbachia.

Ông Vũ Trọng Dược, Phó trưởng khoa Côn trùng và động vật y học, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết “việc cấy vi khuẩn này vào trứng con muỗi rất khó vì trứng con muỗi rất bé, chúng tôi phải dùng vi tiêm để cấy vào. Sau đó thì cũng thất bại nhiều lần nhưng sau có sự giúp đỡ của Úc thì cuối cùng cũng thành công”.

Theo bà Mai Thị Chu Linh, khoa Côn trùng và động vật y học, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, muỗi Wolbachia được nuôi trong phòng thí nghiệm với việc theo dõi nhiệt độ rất sát sao để bảo đảm độ ẩm tốt nhất cho muỗi phát triển. Loại máu để cho muỗi hút phải là máu sạch, người cho hút máu không được uống kháng sinh để không làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng muỗi Wolbachia.

Để bảo đảm muỗi Wolbachia có thể sống tốt ngoài tự nhiên, hàng tuần các kỹ thuật viên sẽ thả 20% muỗi ngoài thực địa để giao phối với 80% muỗi được nuôi trong phòng thí nghiệm. Sau khoảng 5 – 10 lần nhân giống như vậy, muỗi được thả ra ngoài tự nhiên.

Ngoài ức chế vi rút truyền bệnh sốt xuất huyết, muỗi Wolbachia chính là khắc tinh của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết với những cơ chế muỗi Wolbachia đực giao phối với muỗi Aedes Aegypti cái sẽ khiến trứng đẻ ra bị lép, không nở thành bọ gậy được. Muỗi Wolbachia cái giao phối với muỗi Aedes Aegypti đực sẽ sinh ra muỗi Wolbachia.

Khi được thả ra ngoài thực địa, muỗi vằn Aedes Aegypti truyền bệnh sốt xuất huyết sẽ bị tiêu diệt dần dần. Thay thế vào đó là muỗi Wolbachia không truyền bệnh sốt xuất huyết và có vòng đời ngắn hơn rất nhiều loài muỗi vằn thông thường.

“Khi con này truyền vào con muỗi thì tuổi thọ sẽ giảm xuống. Tuổi thọ bình thường của muỗi sốt xuất huyết từ 34 ngày nhưng bị nhiễm Wolbachia thì sẽ rút ngắn còn 12 ngày. Khi một muỗi nhiễm wolbachia làm cho khả năng con muỗi ấy không phát tán được tại cộng đồng” - ông Vũ Trọng Dược cho hay.

Hiện Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long đang đốc thúc tiến độ thẩm định kết quả chống sốt xuất huyết của loại muỗi này. Loại muỗi này là do quỹ Bill Gate tài trợ cho bảy nước chống sốt xuất huyết, trong đó có Việt Nam

Trên thế giới, một số nước như Úc, Anh, Brazil đã sử dụng muỗi wolbachia để diệt muỗi sốt xuất huyết. Còn tại Việt Nam, muỗi wolbachia đã được thả thực nghiệm tại đảo Trí Nguyên, tỉnh Khánh Hòa, giúp nơi này không còn dịch sốt xuất huyết. Dự kiến thời gian tới, loại muỗi này sẽ tiếp tục được thả tại xã Vĩnh Lương, phía bắc TP Nha Trang.

Có thể bạn quan tâm

Ứng dụng hỗ trợ chăm sóc sức khỏe 24/7 ứng dụng trí tuệ nhân tạo chính thức ra mắt.

Ứng dụng AI trong hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính, giảm áp lực cho bác sĩ

Trong bối cảnh tăng huyết áp và các bệnh mạn tính ngày càng gia tăng, trẻ hóa, nhiều chuyên gia cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ theo dõi sức khỏe và quản lý điều trị lâu dài. Các nền tảng công nghệ mới được kỳ vọng giúp người dân chủ động chăm sóc sức khỏe, giảm tải cho hệ thống y tế.

Vì sao không nên cho trẻ tắm mưa đầu mùa?

Vì sao không nên cho trẻ tắm mưa đầu mùa?

Theo bác sĩ CKI Hồ Thị Hương Thảo - Phòng khám Nhi Đồng 315 chi nhánh 40-42 Núi Thành (Đà Nẵng), những người có cơ địa, sức khỏe yếu, dễ bị bệnh, dễ nhiễm lạnh được khuyến cáo không nên tắm mưa hoặc dầm mưa trong thời gian dài, đặc biệt là nên tránh những cơn mưa đầu mùa.

Ê-kíp bác sĩ khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện K phẫu thuật cho người bệnh.

Phẫu thuật nội soi robot cho người bệnh cao tuổi: Bước tiến mới trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Các bác sĩ Bệnh viện K vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến tiền liệt cho bệnh nhân P.Q.K (71 tuổi, ở Hà Nội) mắc ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2. Đặc biệt, ca bệnh này được ứng dụng kỹ thuật mổ nội soi robot hiện đại, giúp tăng độ chính xác, giảm xâm lấn và hỗ trợ phục hồi tốt cho người cao tuổi.

Tiến sĩ, bác sĩ Thẩm Trương Khánh Vân, Trưởng Khoa Chấn thương kiểm tra lại mắt bệnh nhân H. trước khi chỉ định phẫu thuật hạ nhãn áp.

Chơi Pickleball, nhiều người nhập viện vì chấn thương mắt, có trường hợp mù vĩnh viễn

Pickleball đang trở thành môn thể thao được nhiều người yêu thích nhờ dễ chơi, nhưng bộ môn này tiềm ẩn nguy cơ chấn thương mắt nghiêm trọng do bóng bay tốc độ cao và khoảng cách thi đấu gần. Gần đây, Bệnh viện Mắt Trung ương tiếp nhận nhiều ca tổn thương nặng, thậm chí có người mất thị lực vĩnh viễn sau khi chơi Pickleball.

Ảnh minh họa.

Thiếu ngủ kéo dài có thể đẩy nhanh nguy cơ suy giảm nhận thức và thoái hóa thần kinh

Thức khuya làm việc, lướt mạng xã hội hay xem phim đã trở thành thói quen phổ biến của không ít người trẻ. Nhiều người cho rằng chỉ cần ngủ bù vào cuối tuần là đủ để cơ thể hồi phục, nhưng chính những thói quen tưởng chừng vô hại này đang âm thầm làm tổn thương hệ thần kinh và đẩy não bộ vào trạng thái “già hóa sớm”.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Giám sát phòng tránh lây lan vi-rút Hanta

Ngày 13/5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tính đến ngày 8/5/2026, chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu MV Hondius đã ghi nhận tám trường hợp, trong đó ba người chết, đều được xác định là chủng vi-rút Andes (ANDV).

Cán bộ y tế tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh lao tại cộng đồng cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: VÂN VÂN)

Giảm nguy cơ lây bệnh lao trong cộng đồng

Tại Việt Nam, thách thức từ lao kháng thuốc và định kiến xã hội vẫn đang là rào cản ngăn người bệnh điều trị bệnh lao tại cộng đồng. Để đạt mục tiêu cơ bản chấm dứt dịch bệnh lao vào năm 2030, ngành y tế cần tăng cường khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lao, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

[Video] Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí khoảng 350.000 đồng/lượt

[Video] Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí khoảng 350.000 đồng/lượt

Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Trong năm nay, người dân sẽ nhận được khám sức khỏe định kỳ miễn phí do ngân sách chi trả, ưu tiên hơn đối với 5 triệu người chưa tham gia BHYT, hướng tới mục tiêu mọi người dân được khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe liên tục.

Các đại biểu thảo luận tại Hội thảo quốc tế ung thư vú năm 2026.

Phối hợp đa mô thức giúp kiểm soát ung thư vú hiệu quả hơn

Cùng với việc nâng cao nhận thức, ý thức dự phòng giúp tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, những bước tiến trong y học, nhất là phối hợp đa mô thức đã giúp công tác điều trị bệnh ung thư vú tại Việt Nam có sự cải thiện rõ rệt, mở ra cơ hội sống cho người bệnh.

Từng bước mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ. (Ảnh: ĐỖ THOA)

Mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với một số dịch vụ y tế, khám sức khỏe

Từ năm 2026, từng bước tăng tỷ lệ, mức thanh toán cho phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên phù hợp lộ trình tăng mức đóng, khả năng cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế. Trong đó, mở rộng phạm vi chi trả đối với dịch vụ phòng bệnh, dinh dưỡng, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe định kỳ.