"Mùa mới" của sân khấu thiếu nhi

Nhiều nhà hát, đoàn nghệ thuật trên cả nước đã chuẩn bị kịch mục đón mùa hè sôi động cùng khán giả thiếu nhi. Bên cạnh việc chỉnh lý các chương trình được dàn dựng từ trước, không ít đơn vị nghệ thuật đã đầu tư chương trình hoàn toàn mới. Sự xuất hiện của các đơn vị lần đầu tiên dàn dựng chương trình hướng đến khán giả nhí đem lại sức sống cho địa hạt nghệ thuật biểu diễn lý thú này.
Cảnh trong vở Hai viên ngọc thần. Nguồn: Nhà hát Kịch Hà Nội.
Cảnh trong vở Hai viên ngọc thần. Nguồn: Nhà hát Kịch Hà Nội.

Sức hấp dẫn từ những tác phẩm mới

Nhà hát Chèo Hà Nội đã khởi công vở Chuyện thằng Bờm (tác giả: NSƯT Tạ Tấn Minh; đạo diễn: NSƯT Lê Tuấn) từ đầu tháng 4/2023 để kịp ra mắt khán giả nhí vào đúng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Đây là tác phẩm thuộc chương trình Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam và thế giới có trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học của thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2030.

Nhà hát Kịch Hà Nội nổi tiếng với các tác phẩm sân khấu chính luận cũng đã kịp ra mắt khán giả nhỏ tuổi vở Hai viên ngọc thần hay còn gọi là Cổ tích dã tràng (tác giả: Nhật Linh; đạo diễn: NSND Tuấn Hải) với một suất diễn ra mắt tại rạp Công Nhân vào tối chủ nhật cuối cùng của tháng 5 này. Sân khấu tư nhân Lệ Ngọc đã chuẩn bị từ rất sớm để đón thời điểm vàng của sân khấu thiếu nhi bằng vở Đám cưới con gái chuột, đưa vào biểu diễn, phục vụ khán giả nhỏ tuổi từ đầu tháng 5/2023. Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Nhà hát Galaxy cũng đã có những bước chuẩn bị với chủ đề kịch mục, chương trình tạp kỹ hoàn toàn mới, tăng sức hấp dẫn khán giả nhỏ tuổi.

Năm nay, Nhà hát Tuổi Trẻ dàn dựng cùng lúc hai vở diễn mới là Chú mèo dạy hải âu bay và Giấc mơ của Bờm. Việc thương lượng để mua bản quyền tác phẩm Chú mèo dạy hải âu bay của nhà văn Chile Luis Sepulveda đã được triển khai từ năm 2022. Giám đốc, NSƯT Sĩ Tiến cho biết, Nhà hát Tuổi Trẻ đã mua được bản quyền với mức giá khá "dễ chịu". Sau đó tác phẩm được đưa vào dàn dựng và tập luyện luôn với đội ngũ gồm các nghệ sĩ có kinh nghiệm. Tác phẩm được kỳ vọng sẽ đáp ứng thị hiếu của các khán giả nhỏ tuổi và mang thông điệp về việc giữ lời hứa, lòng quyết tâm vững tin không bỏ cuộc trước khó khăn, lòng can đảm và khát khao vươn tới bầu trời cao rộng…

Từ cuối năm 2022, TP Hồ Chí Minh có thêm một địa chỉ mới của kịch nghệ: sân khấu Trương Hùng Minh. Đơn vị này cũng đã nhanh chóng nhập cuộc với vở kịch chuyển thể từ cổ tích Cây tre trăm đốt, tiêu đề Bí mật trăm đốt tre, do diễn viên Huỳnh Lập là tác giả kịch bản kiêm đạo diễn. Cùng với địa chỉ mới này, một số sân khấu quen thuộc của trẻ em thành phố như IDECAF, sân khấu 5B vẫn duy trì đều đặn các suất diễn.

Thông điệp về tình người

Dù khác nhau ở thể loại, đề tài song có thể nhận thấy nội dung kịch bản nhiều chương trình nghệ thuật dành cho thiếu nhi được chuyển thể từ các tác phẩm văn học dân gian hoặc kinh điển thế giới.

Theo NSND Lệ Ngọc-Giám đốc Sân khấu tư nhân Lệ Ngọc, việc chuyển thể tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi, trong đó chú trọng tác phẩm của Việt Nam, được sân khấu tư nhân của bà tập trung hơn cả, bởi cốt truyện sẵn mang thông điệp nhân văn rõ ràng, chứa đựng văn hóa, hồn cốt của từng dân tộc. Khi thêm một lần được chuyển thể lên sân khấu, các tác phẩm sân khấu như thế sẽ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và trí tuệ trẻ nhỏ. Đây cũng là một cách giáo dục tình yêu đất nước và quê hương với những tâm hồn thơ bé. "Người cầm bút và người làm ra các sản phẩm văn hóa nghệ thuật phải chọn trúng tác phẩm và định hướng đúng để nhân lên cái tốt, truyền tải các giá trị về văn hóa, dân tộc. Do vậy, các chương trình dàn dựng cho thiếu nhi cần có tầm nhìn, có cả cái tâm và cái tầm", NSND Lệ Ngọc nhấn mạnh.

Có một điều đáng mừng là lượng vé phát hành sớm của các chương trình nghệ thuật dành cho trẻ em năm nay đạt kết quả khá tốt. Nhiều chương trình được các cơ quan, đoàn thể, bậc phụ huynh đặt mua từ sớm. Hai vở diễn mới của Nhà hát Tuổi Trẻ hiện đã lên lịch cho hơn 20 suất diễn. Nhà hát chủ trương không tăng giá vé trong mùa hè năm nay nhằm tạo điều kiện tốt nhất để các phụ huynh cho con tới rạp. Với kinh nghiệm dựng vở cho thiếu nhi ở nhà hát dành riêng cho thanh thiếu niên, theo NSƯT Sĩ Tiến, cái khó trong dựng vở cho thiếu nhi chính là đổi mới chính mình, không lặp lại cái cũ nhưng cũng không nên đi quá xa, quá mới mẻ tới mức con trẻ không nhận ra, không tiếp thu được thông điệp của vở.

Có thể bạn quan tâm

Nhiều phiên bản tiếng Việt truyện Doraemon của Nhà xuất bản Kim Đồng bị làm giả, một biểu hiện vi phạm bản quyền nghiêm trọng. Ảnh minh họa từ nguồn: Nhà xuất bản Kim Đồng

Hợp tác quốc tế để bảo vệ thị trường sáng tạo

Trong vòng 5 năm trở lại đây, Nhà xuất bản Kim Đồng có khoảng 1.000 đầu sách bị vi phạm bản quyền, góp phần dẫn đến hệ quả tổng số lượng bản in bị giảm 30%. Tính đến tháng 7/2026, tổng số website tiếng Việt vi phạm bản quyền truyện tranh Nhật Bản đứng vị trí thứ ba trong số các ngôn ngữ vi phạm nhiều nhất trên thế giới, chỉ sau tiếng Anh và tiếng Nhật, trong đó, phần lớn website vi phạm tiếng Anh và tiếng Việt có nguồn gốc từ Việt Nam.

Giới trẻ nay khó để rời bỏ chiếc điện thoại thông minh.

Ăn cùng điện thoại

Mấy tháng trước tôi đưa đứa em tên Linh đi ăn gà ở phố Lãn Ông. Quán khá nổi tiếng, loại quán mà người ta thường phải chụp địa chỉ quán trước khi bước vào, như một thủ tục nhập môn. Tôi vốn là kiểu người ăn một miếng cũng phải bình phẩm đôi câu, thành ra vừa gắp vừa bảo Linh rằng gà ở đây được cái thịt thơm, da giòn mà không béo, luộc vừa lửa nên phần đùi không bị đỏ.

Nghệ sĩ chèo Lê Tiến Đạt

Cần cơ chế giữ người tài ở lại với chèo!

Lê Tiến Đạt là gương mặt đa năng của làng chèo. Anh thể hiện tốt nhiều loại vai, từ hề đến kép chính, được ghi nhận bằng các huy chương vàng, bạc tại những kỳ hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc. Anh là một trong ba diễn viên chèo được trao danh hiệu Diễn viên chèo xuất sắc của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, năm 2025. Bước qua tuổi 30, anh vẫn đang ấp ủ nhiều ý tưởng sáng tạo để phát huy vốn quý của dân tộc.

Nghệ thuật múa rối của Việt Nam thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả tại Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào, tháng 5/2026. Nguồn: Cục hợp tác quốc tế Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Đổi mới phương thức quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1306/QĐ-TTg ngày 17/7/2026 về Phê duyệt Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bên cạnh mục tiêu tổng quát, Chiến lược xác định rõ mục tiêu và chỉ tiêu cụ thể cho từng giai đoạn: Từ nay đến năm 2030 và từ năm 2030 đến năm 2045.

Tiếng Việt nuôi dưỡng lòng tự hào về văn hóa Việt Nam

Tiếng Việt nuôi dưỡng lòng tự hào về văn hóa Việt Nam

Tiến sĩ Nguyễn Giáng Hương là chuyên gia, phụ trách tủ sách ngôn ngữ và văn học Đông Nam Á tại Thư viện Quốc gia Pháp (BnF). Bên cạnh công việc chuyên môn vốn đã bận rộn tại một trong những thư viện có lịch sử lâu đời và lớn nhất châu Âu, chị còn dành không ít thời gian để học hỏi, nghiên cứu phương pháp sư phạm và mở các khóa dạy tiếng Việt cho người Việt Nam xa xứ, người nước ngoài có mong muốn học để kết nối sâu sắc hơn với Việt Nam.

Chùa Thiên Mụ, điểm du lịch văn hóa đặc sắc của Huế. Ảnh: Lê Đình Hoàng

Thời cơ cho các đô thị di sản

Trong bối cảnh mới hiện nay, bản sắc văn hóa, chất lượng môi trường sống, sức hấp dẫn du lịch và năng lực sáng tạo đang trở thành những yếu tố quyết định sức cạnh tranh của một đô thị. Nói cách khác, những gì từng được xem là “di sản của quá khứ” đang dần trở thành “nguồn lực của tương lai”.

Nhạc sĩ Giáng Son. Ảnh: NVCC

Giao hưởng Việt Nam cần được đầu tư từ gốc

Được đông đảo công chúng biết tới và mến mộ qua nhiều ca khúc, nổi bật như Giấc mơ trưa hay Hà Nội 12 mùa hoa, nhưng ít ai biết trong nhiều năm qua, nhạc sĩ Giáng Son vẫn đau đáu giấc mơ của riêng mình: Chinh phục địa hạt khí nhạc, giao hưởng.

Người dân lấy số thực hiện các thủ tục chuyển đổi Bảo hiểm Y tế tại các trụ sở phường/xã. Nguồn: CAND

Cản trở sự thông minh

(… Nghe dồn dập những câu hỏi về thủ tục, chị Cúc cán sự khu phố thở dài nói một câu hệt như thời chưa có chuyển đổi số: “Thôi đầu tuần bác cứ lên hỏi trực tiếp cán bộ phường!”).

Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng được xem là sản phẩm công nghiệp văn hóa thành công ở Việt Nam, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng du lịch tại địa phương. Ảnh: DIFF.VN

Thời điểm tăng tốc

Hàng loạt nhiệm vụ, kế hoạch, đề án thuộc lĩnh vực văn hóa và du lịch đã và đang được các cơ quan chức năng triển khai quyết liệt, nhằm tăng tốc về đích trong năm đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, đồng thời với việc triển khai các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, trọng tâm là Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

 Nghiên cứu tộc người cung cấp tri thức nền tảng cho sáng tạo

Nghiên cứu tộc người cung cấp tri thức nền tảng cho sáng tạo

Tiến sĩ Lý Viết Trường, nhà dân tộc học người Nùng Phàn Slình, là một trong chín nhà khoa học trẻ (không quá 35 tuổi) được trao giải Khuê Văn Các lần thứ nhất, năm 2024. Đây là giải thưởng của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh dành cho các nhà khoa học trẻ người Việt Nam, có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn ở trong và ngoài nước.

Trưng bày nghệ thuật Tĩnh lặng trong chuyển động, từ 11/6 đến 31/8, tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội. Nguồn: HFH

Khi nghệ thuật “gần ta hơn ta tưởng”

Bên cạnh hình thức triển lãm tiêu chuẩn tại các định chế quen thuộc như bảo tàng, gallery, trung tâm chuyên ngành, trong một vài năm gần đây, giới sáng tác mỹ thuật đã có nhiều hơn cơ hội kết nối với công chúng thông qua hoạt động giới thiệu, gặp gỡ và trò chuyện về nghề, về tác phẩm tại đa dạng không gian, từ di tích lịch sử văn hóa đến các trung tâm thương mại, tổ hợp sáng tạo, bệnh viện, phòng khám đa khoa…

Nhà ngoại giao Lý Đức Trung.

Văn hóa là điểm tựa vững chắc để phát triển toàn diện đất nước

Sau khi hoàn thành nhiệm kỳ Đại sứ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Israel (2022 - 2025), nhà ngoại giao Lý Đức Trung hiện đảm nhiệm vị trí Phó Vụ trưởng, Ban Thư ký quốc gia APEC 2027. Dưới góc nhìn của một nhà ngoại giao chuyên nghiệp, ông chia sẻ với chúng tôi một số cảm nhận về quá trình chuyển mình của hệ sinh thái văn hóa, văn hóa sáng tạo và công nghiệp văn hóa Việt Nam hiện nay.

Chủ tịch tổ chức Women in Film Korea Kim Seon Ah

Việt Nam là thị trường điện ảnh rất tiềm năng

Bên thềm Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần thứ tư, diễn ra từ ngày 28/6 đến 4/7, chúng tôi có cuộc trò chuyện với bà Kim Seon Ah, thành viên ban giám khảo hạng mục Phim châu Á dự thi, về quan sát của bà dành cho điện ảnh Việt Nam cũng như mối quan hệ giữa hai nền điện ảnh Việt Nam và Hàn Quốc.

Bộ phim ca nhạc Cảm ơn người đã thức cùng tôi là trái ngọt từ Vườn ươm dự án DANAFF 2025.

Kỳ vọng mới từ “phòng thí nghiệm kịch bản”

Tiếp tục là một trong các hoạt động nòng cốt của Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF), Vườn ươm dự án năm nay ghi dấu sự “thay da đổi thịt” khi đào sâu vào việc huấn luyện tay nghề biên kịch và chỉnh sửa kịch bản, gói ghém ước vọng thể hiện được những câu chuyện chọn lọc bằng ngôn ngữ điện ảnh mới mẻ.

Không gian Đêm hội World Cup tại Cư xá Adidas, Hà Nội.

Điểm hẹn World Cup và nghệ thuật tại Hà Nội

Lần đầu, một không gian giao hòa giữa đời sống, nghệ thuật và thể thao được tổ chức tại Hà Nội, nơi công chúng có dịp ngắm nhìn trái bóng mang tên Trionda của FIFA World Cup 2026, cao 2,6 mét và nặng 280 kg, hòa mình vào những trải nghiệm với thể thao và tham dự nhiều chương trình nghệ thuật hấp dẫn.

Đồng sáng lập và Giám đốc Major Books Trần Thủy Thiên Kim.

Tôi muốn thế giới thấy được sức hấp dẫn của văn học Việt Nam

Sau hơn ba năm kể từ khi ra đời, Major Books, công ty xuất bản sách độc lập tại Anh quốc, đã đưa "Truyện Kiều" của Nguyễn Du, "Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam" (bản kể của Nguyễn Đổng Chi), "Làm đĩ" của Vũ Trọng Phụng, và nhiều tác phẩm văn học đương đại Việt Nam tới với bạn đọc trên thế giới thông qua các bản chuyển ngữ tiếng Anh ấn tượng.

Các bạn nhỏ tham quan triển lãm Giao thời. Nguồn: Bảo tàng Phụ nữ Việt nam

Thêm lối dẫn để tái sinh di sản

Công nghệ thực tế tăng cường (augmented reality/AR), 3D Mapping, hologram, công nghệ chiếu sáng đã và đang được ứng dụng rộng rãi ở Việt Nam, mở ra các mô hình triển lãm, bảo tàng, không gian trưng bày hoàn toàn mới và có sức cuốn hút công chúng trẻ, mang tới nhiều lối cảm thụ mới các giá trị văn hóa nghệ thuật.