"Mùa mới" của sân khấu thiếu nhi

Nhiều nhà hát, đoàn nghệ thuật trên cả nước đã chuẩn bị kịch mục đón mùa hè sôi động cùng khán giả thiếu nhi. Bên cạnh việc chỉnh lý các chương trình được dàn dựng từ trước, không ít đơn vị nghệ thuật đã đầu tư chương trình hoàn toàn mới. Sự xuất hiện của các đơn vị lần đầu tiên dàn dựng chương trình hướng đến khán giả nhí đem lại sức sống cho địa hạt nghệ thuật biểu diễn lý thú này.
Cảnh trong vở Hai viên ngọc thần. Nguồn: Nhà hát Kịch Hà Nội.
Cảnh trong vở Hai viên ngọc thần. Nguồn: Nhà hát Kịch Hà Nội.

Sức hấp dẫn từ những tác phẩm mới

Nhà hát Chèo Hà Nội đã khởi công vở Chuyện thằng Bờm (tác giả: NSƯT Tạ Tấn Minh; đạo diễn: NSƯT Lê Tuấn) từ đầu tháng 4/2023 để kịp ra mắt khán giả nhí vào đúng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Đây là tác phẩm thuộc chương trình Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam và thế giới có trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học của thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2030.

Nhà hát Kịch Hà Nội nổi tiếng với các tác phẩm sân khấu chính luận cũng đã kịp ra mắt khán giả nhỏ tuổi vở Hai viên ngọc thần hay còn gọi là Cổ tích dã tràng (tác giả: Nhật Linh; đạo diễn: NSND Tuấn Hải) với một suất diễn ra mắt tại rạp Công Nhân vào tối chủ nhật cuối cùng của tháng 5 này. Sân khấu tư nhân Lệ Ngọc đã chuẩn bị từ rất sớm để đón thời điểm vàng của sân khấu thiếu nhi bằng vở Đám cưới con gái chuột, đưa vào biểu diễn, phục vụ khán giả nhỏ tuổi từ đầu tháng 5/2023. Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Nhà hát Galaxy cũng đã có những bước chuẩn bị với chủ đề kịch mục, chương trình tạp kỹ hoàn toàn mới, tăng sức hấp dẫn khán giả nhỏ tuổi.

Năm nay, Nhà hát Tuổi Trẻ dàn dựng cùng lúc hai vở diễn mới là Chú mèo dạy hải âu bay và Giấc mơ của Bờm. Việc thương lượng để mua bản quyền tác phẩm Chú mèo dạy hải âu bay của nhà văn Chile Luis Sepulveda đã được triển khai từ năm 2022. Giám đốc, NSƯT Sĩ Tiến cho biết, Nhà hát Tuổi Trẻ đã mua được bản quyền với mức giá khá "dễ chịu". Sau đó tác phẩm được đưa vào dàn dựng và tập luyện luôn với đội ngũ gồm các nghệ sĩ có kinh nghiệm. Tác phẩm được kỳ vọng sẽ đáp ứng thị hiếu của các khán giả nhỏ tuổi và mang thông điệp về việc giữ lời hứa, lòng quyết tâm vững tin không bỏ cuộc trước khó khăn, lòng can đảm và khát khao vươn tới bầu trời cao rộng…

Từ cuối năm 2022, TP Hồ Chí Minh có thêm một địa chỉ mới của kịch nghệ: sân khấu Trương Hùng Minh. Đơn vị này cũng đã nhanh chóng nhập cuộc với vở kịch chuyển thể từ cổ tích Cây tre trăm đốt, tiêu đề Bí mật trăm đốt tre, do diễn viên Huỳnh Lập là tác giả kịch bản kiêm đạo diễn. Cùng với địa chỉ mới này, một số sân khấu quen thuộc của trẻ em thành phố như IDECAF, sân khấu 5B vẫn duy trì đều đặn các suất diễn.

Thông điệp về tình người

Dù khác nhau ở thể loại, đề tài song có thể nhận thấy nội dung kịch bản nhiều chương trình nghệ thuật dành cho thiếu nhi được chuyển thể từ các tác phẩm văn học dân gian hoặc kinh điển thế giới.

Theo NSND Lệ Ngọc-Giám đốc Sân khấu tư nhân Lệ Ngọc, việc chuyển thể tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi, trong đó chú trọng tác phẩm của Việt Nam, được sân khấu tư nhân của bà tập trung hơn cả, bởi cốt truyện sẵn mang thông điệp nhân văn rõ ràng, chứa đựng văn hóa, hồn cốt của từng dân tộc. Khi thêm một lần được chuyển thể lên sân khấu, các tác phẩm sân khấu như thế sẽ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và trí tuệ trẻ nhỏ. Đây cũng là một cách giáo dục tình yêu đất nước và quê hương với những tâm hồn thơ bé. "Người cầm bút và người làm ra các sản phẩm văn hóa nghệ thuật phải chọn trúng tác phẩm và định hướng đúng để nhân lên cái tốt, truyền tải các giá trị về văn hóa, dân tộc. Do vậy, các chương trình dàn dựng cho thiếu nhi cần có tầm nhìn, có cả cái tâm và cái tầm", NSND Lệ Ngọc nhấn mạnh.

Có một điều đáng mừng là lượng vé phát hành sớm của các chương trình nghệ thuật dành cho trẻ em năm nay đạt kết quả khá tốt. Nhiều chương trình được các cơ quan, đoàn thể, bậc phụ huynh đặt mua từ sớm. Hai vở diễn mới của Nhà hát Tuổi Trẻ hiện đã lên lịch cho hơn 20 suất diễn. Nhà hát chủ trương không tăng giá vé trong mùa hè năm nay nhằm tạo điều kiện tốt nhất để các phụ huynh cho con tới rạp. Với kinh nghiệm dựng vở cho thiếu nhi ở nhà hát dành riêng cho thanh thiếu niên, theo NSƯT Sĩ Tiến, cái khó trong dựng vở cho thiếu nhi chính là đổi mới chính mình, không lặp lại cái cũ nhưng cũng không nên đi quá xa, quá mới mẻ tới mức con trẻ không nhận ra, không tiếp thu được thông điệp của vở.

Có thể bạn quan tâm

Khu Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc. Ảnh: Thành Đạt

Bảo vệ di sản giữa những đổi thay liên tục của đời sống

Hội nghị quốc tế Nhìn lại tính xác thực của di sản: Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương vì tương lai Di sản thế giới vừa diễn ra tại Hà Nội (từ ngày 27/9 đến 1/10). Thông qua xem xét các trường hợp điển hình tại khu vực, trong đó có một số di sản của Việt Nam, Hội nghị hướng tới làm rõ cách tiếp cận rộng hơn về tính xác thực của di sản, đồng thời vẫn bảo đảm các yêu cầu về giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn, cơ chế bảo vệ và quản lý hiệu quả đối với di sản thế giới.

Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng. Ảnh: NVCC

Phải gắn bó đủ lâu và đủ tận tâm với âm nhạc

Sau thành công của vở opera Công nữ Anio được trình diễn ở cả Việt Nam và Nhật Bản năm 2023, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, Ban điều hành “Công nữ Anio” gồm các cơ quan ngoại giao, tổ chức nghệ thuật của cả hai nước tiếp tục sản xuất phiên bản musical của câu chuyện này. Tác giả âm nhạc của cả hai vở diễn là nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng, một tên tuổi của khí nhạc Việt Nam đương đại.

Ảnh minh họa

Một anh cò nghiệp dư

Người mua đánh giá anh S. là một cò đất lương thiện. Đám môi giới chuyên nghiệp không diễn tả rành mạch nhưng đại ý coi anh chỉ là nghiệp dư.

Không gian triển lãm tại chương trình lưu trú nghệ thuật ở Hội An được thiết kế khá bài bản. Ảnh: BẢO NGUYỄN

Chủ động mở những điểm chạm sáng tạo

“Mở xưởng” hiện được xem như một xu hướng trong giới sáng tác mỹ thuật, nghệ thuật thị giác đương đại ở Việt Nam. Hiểu một cách giản dị nhất, đó là dịp để các nghệ sĩ thị giác biến không gian sáng tác có phần riêng tư của mình thành điểm hẹn nghệ thuật dành cho bất kỳ ai quan tâm.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước

Người làm phim tài liệu, trước tiên, cần một bản lĩnh sống

Những năm gần đây, phim tài liệu của Việt Nam đã gây được sự chú ý của dư luận thế giới, giành được giải thưởng tại các kỳ liên hoan phim quốc tế. Nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển phim tài liệu trong nước cũng được tổ chức thường xuyên, định kỳ, thu hút sự quan tâm ngày càng đông đảo của giới làm phim và công chúng. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện với Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước về vai trò và sức sống của phim tài liệu ở nước ta.

Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan.

Luôn cảm ơn cội gốc truyền thống

Sau khi nghỉ hưu, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan tập trung vào hoạt động truyền dạy nghệ thuật truyền thống cho thế hệ trẻ và rất hiếm khi trở lại sân khấu biểu diễn. Nhưng, trong câu chuyện với chúng tôi về nghệ thuật chèo nói riêng, về nghệ thuật biểu diễn nói chung trong dòng chảy cuộc sống hôm nay, bà cho biết sẽ sớm quay lại sân khấu với một liveshow kỷ niệm cuộc đời nghệ thuật của mình.

Hoàng thành Thăng Long mở ra không gian tìm hiểu và trải nghiệm lịch sử dân tộc quý giá cho công chúng hôm nay. Nguồn ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội

Định giá để nhân lên giá trị di sản

Lần đầu tiên, các di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới tại Việt Nam sẽ được định giá, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể thông qua Đề án “Định giá kinh tế của di sản, TEV, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể di sản thế giới” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng, dự kiến hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang.

Mùa thu luôn gợi cảm xúc mới mẻ, nhân văn

Bên cạnh sáng tác thơ, Hồng Thanh Quang còn là một cây bút chính luận sắc sảo. Ông trưởng thành từ quân đội và phần lớn cuộc đời rèn luyện trong môi trường làm báo. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng ông về chủ đề mùa thu Cách mạng, trong một ngày thu đẹp của Hà Nội.

Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Hội thảo. Ảnh: Thế Đại

Khơi thông điểm nghẽn phát triển văn hóa trên nền tảng số

Số liệu thực tế từ Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho thấy, năm 2025, doanh thu tiền sử dụng tác quyền đạt hơn 424,3 tỷ đồng (tăng 8%), trong đó riêng khoản thu từ các nền tảng trực tuyến (website và ứng dụng) là xấp xỉ 298 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy sản phẩm văn hóa nghệ thuật và cùng với đó là tài sản trí tuệ trên môi trường số đang ngày càng trở thành nguồn lực kinh tế quan trọng.

Khoảnh khắc mãnh liệt, khi hàng chục nghìn con người cùng hòa chung giọng hát Quốc ca. Ảnh: Thành Đạt

Để Tổ quốc luôn ở trong tim

Sau dấu ấn tại Mỹ Đình, “Tổ quốc trong tim” mùa thứ hai đến Thành phố Hồ Chí Minh với một không gian và cách kể mới. Hơn 5,7 triệu lượt yêu cầu đăng ký, vé trực tuyến hết chỉ sau 1 phút 27 giây cho thấy sức hút đặc biệt của một chương trình nghệ thuật chính luận, khi lịch sử và những giá trị thiêng liêng của dân tộc được chuyển tải bằng ngôn ngữ của thời đại. Trước đêm diễn 23/8, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - Trưởng ban Chỉ đạo chương trình, chia sẻ về cách làm mới nghệ thuật chính luận, sức mạnh của công chúng trẻ và hành trình biến tài nguyên văn hóa thành nguồn lực phát triển.

Nhà điêu khắc Lê Trọng Nghĩa, Chi hội trưởng Mỹ thuật tỉnh Gia Lai.

Một đời sống mỹ thuật mạnh cần nhiều tiếng nói khác biệt cùng tồn tại và đối thoại

257 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc của 217 tác giả được lựa chọn trưng bày và trao giải thưởng tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực V (theo phân vùng của Hội Mỹ thuật Việt Nam), gồm các tỉnh, thành phố nam miền trung và Tây Nguyên: Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi, thành phố Đà Nẵng. Triển lãm diễn ra từ ngày 6 đến 15/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (thuộc phường Quy Nhơn).

Nhiều phiên bản tiếng Việt truyện Doraemon của Nhà xuất bản Kim Đồng bị làm giả, một biểu hiện vi phạm bản quyền nghiêm trọng. Ảnh minh họa từ nguồn: Nhà xuất bản Kim Đồng

Hợp tác quốc tế để bảo vệ thị trường sáng tạo

Trong vòng 5 năm trở lại đây, Nhà xuất bản Kim Đồng có khoảng 1.000 đầu sách bị vi phạm bản quyền, góp phần dẫn đến hệ quả tổng số lượng bản in bị giảm 30%. Tính đến tháng 7/2026, tổng số website tiếng Việt vi phạm bản quyền truyện tranh Nhật Bản đứng vị trí thứ ba trong số các ngôn ngữ vi phạm nhiều nhất trên thế giới, chỉ sau tiếng Anh và tiếng Nhật, trong đó, phần lớn website vi phạm tiếng Anh và tiếng Việt có nguồn gốc từ Việt Nam.

Giới trẻ nay khó để rời bỏ chiếc điện thoại thông minh.

Ăn cùng điện thoại

Mấy tháng trước tôi đưa đứa em tên Linh đi ăn gà ở phố Lãn Ông. Quán khá nổi tiếng, loại quán mà người ta thường phải chụp địa chỉ quán trước khi bước vào, như một thủ tục nhập môn. Tôi vốn là kiểu người ăn một miếng cũng phải bình phẩm đôi câu, thành ra vừa gắp vừa bảo Linh rằng gà ở đây được cái thịt thơm, da giòn mà không béo, luộc vừa lửa nên phần đùi không bị đỏ.