"Mùa mới" của sân khấu thiếu nhi

Nhiều nhà hát, đoàn nghệ thuật trên cả nước đã chuẩn bị kịch mục đón mùa hè sôi động cùng khán giả thiếu nhi. Bên cạnh việc chỉnh lý các chương trình được dàn dựng từ trước, không ít đơn vị nghệ thuật đã đầu tư chương trình hoàn toàn mới. Sự xuất hiện của các đơn vị lần đầu tiên dàn dựng chương trình hướng đến khán giả nhí đem lại sức sống cho địa hạt nghệ thuật biểu diễn lý thú này.
Cảnh trong vở Hai viên ngọc thần. Nguồn: Nhà hát Kịch Hà Nội.
Cảnh trong vở Hai viên ngọc thần. Nguồn: Nhà hát Kịch Hà Nội.

Sức hấp dẫn từ những tác phẩm mới

Nhà hát Chèo Hà Nội đã khởi công vở Chuyện thằng Bờm (tác giả: NSƯT Tạ Tấn Minh; đạo diễn: NSƯT Lê Tuấn) từ đầu tháng 4/2023 để kịp ra mắt khán giả nhí vào đúng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Đây là tác phẩm thuộc chương trình Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng của Việt Nam và thế giới có trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học của thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2030.

Nhà hát Kịch Hà Nội nổi tiếng với các tác phẩm sân khấu chính luận cũng đã kịp ra mắt khán giả nhỏ tuổi vở Hai viên ngọc thần hay còn gọi là Cổ tích dã tràng (tác giả: Nhật Linh; đạo diễn: NSND Tuấn Hải) với một suất diễn ra mắt tại rạp Công Nhân vào tối chủ nhật cuối cùng của tháng 5 này. Sân khấu tư nhân Lệ Ngọc đã chuẩn bị từ rất sớm để đón thời điểm vàng của sân khấu thiếu nhi bằng vở Đám cưới con gái chuột, đưa vào biểu diễn, phục vụ khán giả nhỏ tuổi từ đầu tháng 5/2023. Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Nhà hát Galaxy cũng đã có những bước chuẩn bị với chủ đề kịch mục, chương trình tạp kỹ hoàn toàn mới, tăng sức hấp dẫn khán giả nhỏ tuổi.

Năm nay, Nhà hát Tuổi Trẻ dàn dựng cùng lúc hai vở diễn mới là Chú mèo dạy hải âu bay và Giấc mơ của Bờm. Việc thương lượng để mua bản quyền tác phẩm Chú mèo dạy hải âu bay của nhà văn Chile Luis Sepulveda đã được triển khai từ năm 2022. Giám đốc, NSƯT Sĩ Tiến cho biết, Nhà hát Tuổi Trẻ đã mua được bản quyền với mức giá khá "dễ chịu". Sau đó tác phẩm được đưa vào dàn dựng và tập luyện luôn với đội ngũ gồm các nghệ sĩ có kinh nghiệm. Tác phẩm được kỳ vọng sẽ đáp ứng thị hiếu của các khán giả nhỏ tuổi và mang thông điệp về việc giữ lời hứa, lòng quyết tâm vững tin không bỏ cuộc trước khó khăn, lòng can đảm và khát khao vươn tới bầu trời cao rộng…

Từ cuối năm 2022, TP Hồ Chí Minh có thêm một địa chỉ mới của kịch nghệ: sân khấu Trương Hùng Minh. Đơn vị này cũng đã nhanh chóng nhập cuộc với vở kịch chuyển thể từ cổ tích Cây tre trăm đốt, tiêu đề Bí mật trăm đốt tre, do diễn viên Huỳnh Lập là tác giả kịch bản kiêm đạo diễn. Cùng với địa chỉ mới này, một số sân khấu quen thuộc của trẻ em thành phố như IDECAF, sân khấu 5B vẫn duy trì đều đặn các suất diễn.

Thông điệp về tình người

Dù khác nhau ở thể loại, đề tài song có thể nhận thấy nội dung kịch bản nhiều chương trình nghệ thuật dành cho thiếu nhi được chuyển thể từ các tác phẩm văn học dân gian hoặc kinh điển thế giới.

Theo NSND Lệ Ngọc-Giám đốc Sân khấu tư nhân Lệ Ngọc, việc chuyển thể tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi, trong đó chú trọng tác phẩm của Việt Nam, được sân khấu tư nhân của bà tập trung hơn cả, bởi cốt truyện sẵn mang thông điệp nhân văn rõ ràng, chứa đựng văn hóa, hồn cốt của từng dân tộc. Khi thêm một lần được chuyển thể lên sân khấu, các tác phẩm sân khấu như thế sẽ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và trí tuệ trẻ nhỏ. Đây cũng là một cách giáo dục tình yêu đất nước và quê hương với những tâm hồn thơ bé. "Người cầm bút và người làm ra các sản phẩm văn hóa nghệ thuật phải chọn trúng tác phẩm và định hướng đúng để nhân lên cái tốt, truyền tải các giá trị về văn hóa, dân tộc. Do vậy, các chương trình dàn dựng cho thiếu nhi cần có tầm nhìn, có cả cái tâm và cái tầm", NSND Lệ Ngọc nhấn mạnh.

Có một điều đáng mừng là lượng vé phát hành sớm của các chương trình nghệ thuật dành cho trẻ em năm nay đạt kết quả khá tốt. Nhiều chương trình được các cơ quan, đoàn thể, bậc phụ huynh đặt mua từ sớm. Hai vở diễn mới của Nhà hát Tuổi Trẻ hiện đã lên lịch cho hơn 20 suất diễn. Nhà hát chủ trương không tăng giá vé trong mùa hè năm nay nhằm tạo điều kiện tốt nhất để các phụ huynh cho con tới rạp. Với kinh nghiệm dựng vở cho thiếu nhi ở nhà hát dành riêng cho thanh thiếu niên, theo NSƯT Sĩ Tiến, cái khó trong dựng vở cho thiếu nhi chính là đổi mới chính mình, không lặp lại cái cũ nhưng cũng không nên đi quá xa, quá mới mẻ tới mức con trẻ không nhận ra, không tiếp thu được thông điệp của vở.

Có thể bạn quan tâm

Đồng sáng lập và Giám đốc Major Books Trần Thủy Thiên Kim.

Tôi muốn thế giới thấy được sức hấp dẫn của văn học Việt Nam

Sau hơn ba năm kể từ khi ra đời, Major Books, công ty xuất bản sách độc lập tại Anh quốc, đã đưa "Truyện Kiều" của Nguyễn Du, "Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam" (bản kể của Nguyễn Đổng Chi), "Làm đĩ" của Vũ Trọng Phụng, và nhiều tác phẩm văn học đương đại Việt Nam tới với bạn đọc trên thế giới thông qua các bản chuyển ngữ tiếng Anh ấn tượng.

Các bạn nhỏ tham quan triển lãm Giao thời. Nguồn: Bảo tàng Phụ nữ Việt nam

Thêm lối dẫn để tái sinh di sản

Công nghệ thực tế tăng cường (augmented reality/AR), 3D Mapping, hologram, công nghệ chiếu sáng đã và đang được ứng dụng rộng rãi ở Việt Nam, mở ra các mô hình triển lãm, bảo tàng, không gian trưng bày hoàn toàn mới và có sức cuốn hút công chúng trẻ, mang tới nhiều lối cảm thụ mới các giá trị văn hóa nghệ thuật.

PGS, Nhà giáo Nhân dân, Họa sĩ LÊ ANH VÂN.

Sức gợi của tranh minh họa rất lớn

Khoảng 5 năm trở lại đây, Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân, họa sĩ Lê Anh Vân dành khá nhiều thời gian cộng tác vẽ bìa các ấn phẩm đặc biệt và minh họa cho truyện ngắn, thơ in trên Báo Nhân Dân. Phía sau mỗi bức minh họa, có khi chỉ chiếm diện tích rất nhỏ trên trang báo, là cả một câu chuyện dài với nhiều cung bậc cảm xúc, nhiều suy tư về nghề và nghiệp.
Bên thềm triển lãm "Minh họa trên báo", do Ban Chuyên đề, Báo Nhân Dân tổ chức, diễn ra tại Trụ sở Tòa soạn Báo Nhân Dân, từ ngày 18 đến 23/6, Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng ông.

Da Nang Art Fair phiên 1 thu hút đông đảo công chúng tham quan.Nguồn: DAF

Những viên gạch đầu tiên...

Hội chợ nghệ thuật Đà Nẵng (Da Nang Art Fair) lần đầu đã diễn ra trong mùa hè 2025 và đang được chuẩn bị phiên hai, vào mùa xuân năm 2027. Hội chợ nghệ thuật Ô Lý (Ô Lý Art Fair) lần đầu vừa diễn ra tại Huế và tiếp tục được hoàn thiện mô hình tổ chức theo hướng mở, có thể di động tới với các khu vực nghệ thuật trên cả nước. Điểm chung của hai sự kiện này là được khởi sự bởi các cá nhân, tổ chức nghệ thuật độc lập, với sự hỗ trợ của nhiều bên.

Bức tượng Phật bà Quan Âm chùa Hội Hạ (cao 320cm), bảo vật quốc gia, hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Nguồn: VNFAM

Đòn bẩy cho hệ sinh thái sáng tạo

Giữa những biến chuyển vô cùng nhanh chóng của thời đại công nghệ, việc phát triển công nghiệp văn hóa của Việt Nam trên nền tảng số đứng trước nhiều thách thức lớn.

Tác giả Thanh Thanh. Ảnh: NVCC

“Tôi muốn góp phần nhỏ vào nguồn dinh dưỡng tinh thần cho trẻ em”

Vì một biến cố sức khỏe, cô bé Thanh Thanh buộc phải gắn đời mình với chiếc xe lăn, dở dang việc học phổ thông. Không chịu đầu hàng số phận, theo thời gian, cô gái rất giàu nghị lực ấy đã nỗ lực tự học, để trở thành một tác giả viết kịch bản dành nhiều tâm huyết cho những sáng tác về thiếu nhi, và... rất có duyên với giải thưởng.

Ca sĩ Nhật Huyền ra mắt dự án âm nhạc có tên gọi “Màu của đất nước - Màu của hòa bình”.

Ra mắt dự án âm nhạc “Màu của đất nước - Màu của hòa bình”

Mới đây, ca sĩ Nhật Huyền ra mắt dự án âm nhạc có tên gọi “Màu của đất nước - Màu của hòa bình”. Dự án gồm tuyển tập tám ca khúc là những câu chuyện mang chủ đề về Tổ quốc, về Đảng, Bác Hồ kính yêu, về người lính, người chiến sĩ Công an nhân dân… được kết nối liền mạch, do nhạc sĩ Tạ Duy Tuấn sáng tác, chỉ đạo nghệ thuật và hòa âm phối khí.

Hoa hậu Ngọc Hân.

“Tôi thấy mình đang kể về Việt Nam, bằng ngôn ngữ của cái đẹp”

Là hoa hậu hiếm hoi tiếp tục phát triển sự nghiệp riêng trong lĩnh vực văn hóa sau khi giành vương miện, tới nay, Ngọc Hân đã khẳng định được tên tuổi với những thiết kế áo dài ấn tượng và đặc sắc.Một trong số bộ sưu tập áo dài “đắt hàng” do chị thiết kế được lấy cảm hứng từ họa tiết hoa sen trên Văn bia Tiến sĩ tại Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hà Nội. Mới đây, bộ sưu tập này được giới thiệu trong khuôn khổ một triển lãm thời trang diễn ra tại chính khuôn viên Trung tâm. Bên lề sự kiện, chúng tôi có cuộc trò chuyện cùng chị.

Hình ảnh trong The Khang Show - đêm diễn đầu tiên của chuỗi chương trình Museumoon (Ảnh: Xin chào Entertainment)

Khi “nhiều cây chụm lại”

Ngày càng có nhiều bảo tàng trong và ngoài công lập trên cả nước chủ động thay đổi phương thức vận hành theo hướng hợp tác với nhiều bên liên quan để xây dựng những chương trình hoạt động, dự án thể nghiệm đầy màu sắc sáng tạo. Tất cả nhằm mục đích mở rộng khả năng tiếp cận và kết nối với công chúng bền chặt hơn, để bảo tàng trở thành một điểm đến luôn tràn đầy sức sống.

KIDSEnglish, chương trình cho trẻ em làm quen với tiếng Anh mà Vietec mua bản quyền từ Macmillan Education. Nguồn: Vietec

Tăng sức mạnh cho hệ sinh thái xuất bản số

Một doanh nghiệp phải mất 16 tháng mới đàm phán thành công để mua bản quyền khai thác bộ giáo trình dạy tiếng Anh từ một nhà xuất bản Anh quốc. Nguyên do của việc kéo dài thời gian này là đối tác “có thể tin doanh nghiệp nhưng không tin cộng đồng người dùng ở Việt Nam”, về việc tôn trọng bản quyền.

Nhạc sĩ Tống Đức Cường (nghệ danh Cường Tống).

Tôi “lãi” rất nhiều từ âm nhạc truyền thống

Sau 11 năm học tập và làm việc tại Trung Quốc, nhạc sĩ Tống Đức Cường (nghệ danh Cường Tống) quyết định trở lại quê hương mong muốn tiếp tục phát triển sự nghiệp sáng tác âm nhạc, chắt lọc tinh hoa và kinh nghiệm từ cả hai nền văn hóa để đem tới khán giả những tác phẩm giàu thẩm mỹ, mang đậm dấu ấn cá nhân.

Phiên bản Chân dung nhạc sĩ Thanh Tùng (do họa sĩ Hoàng Hà Tùng thể hiện) được trưng bày trong Triển lãm.

Di sản của tình yêu

Để tưởng niệm 10 năm ngày mất của nhạc sĩ Thanh Tùng (1948-2016), gia đình ông kết hợp Nhà triển lãm Hội Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội, tổ chức một triển lãm đặc biệt, mở ngỏ một không gian lưu giữ ký ức, âm nhạc và tinh thần sống của một trong những nhạc sĩ có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử âm nhạc Việt Nam hiện đại.

Tiểu thuyết dành cho thiếu nhi Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển (phiên bản mới). Nguồn: NXB Kim Đồng

Giấc mơ về công nghiệp truyện tranh của người Việt Nam

Việc Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành đồng thời bản tiếng Việt của tiểu thuyết cùng tên với bộ phim điện ảnh Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển (phiên bản mới). khởi chiếu tại Việt Nam từ ngày 22/5 là chỉ dấu thú vị tiếp theo cho thấy sự tương hỗ của các lĩnh vực kinh doanh sản phẩm văn hóa,

Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Trần Ngọc Giàu

Những hạt giống tài năng luôn cần được chăm chút

Cuộc thi Tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026 đang diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ ngày 17 đến 23/5. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện với Đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội đồng giám khảo về con đường tìm kiếm tài năng cải lương trong bối cảnh nhiều đổi thay của thị hiếu khán giả.

Kết nối cảm xúc

Kết nối cảm xúc

* Đêm thanh âm (Musical Night) diễn ra vào hai tối 23 và 24/5, tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Xuồng ba lá khá thân thuộc với người dân miền Tây, nhất là vào mùa nước nổi.

Ðộc đáo và minh bạch

Cuốn thứ nhất là “Thơ viết cho mình” của nhà văn Phùng Văn Khai. Ông Đại tá, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Văn Nghệ Quân đội này vốn dĩ là nhà văn, và là một nhà văn... mắn đẻ, tiểu thuyết là chủ đạo, và toàn là tiểu thuyết lịch sử, những là “Phùng Vương”; “Ngô Vương”; “Nam Đế Vạn Xuân”; “Triệu Vương phục quốc”; ...

Một công trình xây dựng phá vỡ cảnh quan đang tiếp tục mọc lên ở thôn Nà Chiềng.

Những thứ đang biến mất ở Mai Châu

Tôi trở lại Bản Lác (xã Mai Châu, Phú Thọ) sau bốn năm, mang theo một ký ức khá đẹp. Đó là một thung lũng xanh ngút mắt, những cánh đồng lúa trải dài, núi đồi xếp lớp dịu dàng.

Công trình Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình được thiết kế, trình bày trang trọng. (Nguồn VNFAM)

Bộ sưu tập tác phẩm mỹ thuật về Bác Hồ là tài sản vô giá

Lần đầu giới thiệu tới bạn đọc trong và ngoài nước về một phần bộ sưu tập tác phẩm mỹ thuật về Bác Hồ thuộc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, công trình nghiên cứu "Hồ Chí Minh trong nghệ thuật tạo hình" của Bảo tàng đã được trao giải Nhì - Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại, năm 2025.

Hộ Linh tráng sĩ-Bí ẩn mộ vua Ðinh là bộ phim điện ảnh mới nhất mà Công ty BHD đồng sản xuất, dự kiến ra rạp vào dịp Kỷ niệm Quốc khánh 2/9 năm nay. (Nguồn: BHD)

Thúc đẩy hình thành hệ sinh thái sáng tạo

Có lẽ, chưa bao giờ các doanh nghiệp đầu tư vào phát triển văn hóa lại được truyền cảm hứng mạnh mẽ để tự tin hoạt động như hiện nay, nhờ các chính sách ưu đãi rất lớn mà Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết 28) vừa quy định.