Trong bối cảnh các ngành công nghiệp văn hóa rất giàu tiềm năng của Việt Nam đang cần được đầu tư bài bản cả về nhân lực, tài chính, hạ tầng cơ sở, hệ thống khung khổ pháp luật và cơ chế chính sách thông thoáng để phát triển thực chất, việc nghiên cứu, xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa theo trình tự, thủ tục rút gọn thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực này, chung hướng đến mục tiêu tạo thêm động lực cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Nhiều nội dung trong Dự thảo Luật thể hiện rõ tinh thần kiến tạo, thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa phát triển.
Dự thảo Luật dành riêng Chương III để đề cập các vấn đề liên quan tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa. Trước đó, trong Điều 3-Giải thích từ ngữ, thuộc Chương 1- Các quy định chung, Dự thảo Luật đề cập rõ các khái niệm về “tài sản trí tuệ”, “tài sản trí tuệ gốc”, “tài sản trí tuệ phái sinh” trong các ngành công nghiệp văn hóa. Chương III gồm có 5 điều, quy định rõ nhiều vấn đề liên quan đến loại tài sản lần đầu được định danh trong nền kinh tế, từ mã định danh, cách lập hồ sơ tài sản, phương thức sử dụng làm tài sản bảo đảm thế chấp ngân hàng và các phương án xử lý rủi ro liên quan… đến các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực định giá loại tài sản này.
Đáng chú ý, theo Dự thảo Luật, một trong bốn hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực định giá tài sản trí tuệ là: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và cập nhật kiến thức theo chương trình đào tạo kỹ năng chuyên sâu của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới cho thẩm định viên về giá, chuyên gia sở hữu trí tuệ, luật sư, kiểm toán viên, chuyên gia tài chính, tổ chức tín dụng và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong các ngành công nghiệp văn hóa. Đây là nội dung được nhiều người đang làm việc trong lĩnh vực này hết sức quan tâm. Theo anh Nguyễn Trung Hiền, giám đốc sáng lập Không gian sáng tạo Phố Bên Đồi, tỉnh Lâm Đồng, việc xây dựng và phổ biến Luật Phát triển công nghiệp văn hóa bên cạnh các văn bản luật, nghị định, thông tư hiện hành liên quan sở hữu trí tuệ là rất quan trọng, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ như của anh. “Chúng tôi cũng không có đủ tiền để nhờ luật sư tư vấn mà vừa làm vừa rút kinh nghiệm thực tiễn đối với các vấn đề liên quan sở hữu trí tuệ và tài sản trí tuệ. Bên cạnh việc sớm ban hành các văn bản luật và hướng dẫn dưới luật, nếu có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức tổng quan và chuyên sâu về tài sản trí tuệ, sở hữu trí tuệ cho nhân sự làm việc trong các ngành công nghiệp văn hóa thì là điều chúng tôi rất mong đợi”, anh Nguyễn Trung Hiền chia sẻ.
Bên cạnh đó, Dự thảo Luật còn đề xuất cơ chế để các nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú, nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú chính thức tham gia dạy các môn giáo dục nghệ thuật trong cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên; dạy thực hành ở trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học. Đồng thời, Dự thảo Luật đưa ra cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) áp dụng đối với hoạt động công nghiệp văn hóa hoặc mô hình kinh doanh mới trong các ngành công nghiệp văn hóa, nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển thị trường và hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Nhằm định lượng cho chất lượng sản phẩm công nghiệp văn hóa, nhất là sản phẩm công nghiệp văn hóa mang bản sắc Việt Nam, đến nay, Dự thảo Luật là văn bản pháp lý đầu tiên đề cập việc xác định “hàm lượng bản sắc Việt Nam của sản phẩm công nghiệp văn hóa”, dựa trên các nhóm tiêu chí về nội dung, chủ thể sáng tạo và quá trình sản xuất phù hợp với đặc thù của từng ngành công nghiệp văn hóa. Liên quan chủ đề này, Mục 3 thuộc Điều 1 của Chương VI, về Thị trường công nghiệp văn hóa, nêu rõ: Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định chi tiết tiêu chí, phương pháp và thang điểm đánh giá hàm lượng bản sắc Việt Nam của sản phẩm công nghiệp văn hóa; phân loại sản phẩm công nghiệp văn hóa theo hàm lượng bản sắc Việt Nam trong các ngành công nghiệp văn hóa.
Cùng với việc tổ chức lấy ý kiến đóng góp Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa trên Cổng thông tin điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch còn tổ chức chuỗi 5 sự kiện tham vấn chính sách tại một số tỉnh, thành phố trên cả nước, nhằm ghi nhận ý kiến đóng góp trực tiếp của đại diện các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, các chuyên gia độc lập, để sớm hoàn thiện dự án Luật.
