Mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 2836/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hành động quốc gia của Việt Nam về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu tổng quát là tất cả sự kiện hộ tịch đều được đăng ký, quản lý trên môi trường điện tử; dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đầy đủ, chính xác, thống nhất, cập nhật kịp thời, kết nối, khai thác, sử dụng hiệu quả.
Mọi người dân sẽ được thiết lập hồ sơ hộ tịch điện tử cá nhân, được cấp giấy tờ hộ tịch hợp lệ (bản điện tử, bản giấy) nhất là giấy khai sinh có đầy đủ, thống nhất nội dung, phù hợp thông lệ quốc tế; thúc đẩy mức độ ủng hộ, khai thác, sử dụng của xã hội đối với giấy tờ, dữ liệu điện tử, đăng ký trực tuyến, sử dụng số định danh cá nhân, ứng dụng định danh điện tử quốc gia-VNeID. Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030, tạo lập bản điện tử Giấy khai sinh cho toàn bộ công dân Việt Nam đã đăng ký khai sinh từ ngày 1/1/2016 trở về trước và còn sống tại thời điểm tạo lập.
Một trong các nội dung của Chương trình là nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Hộ tịch và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Bộ Tư pháp đang trong quá trình lấy ý kiến vào dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi). Phó Cục trưởng Hành chính tư pháp (Bộ Tư pháp) Nhâm Ngọc Hiển cho biết: Mục tiêu quan trọng trong lần sửa đổi Luật Hộ tịch để thay thế Luật Hộ tịch năm 2014 là phát triển và hoàn thiện cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thống nhất, đồng bộ, phục vụ quản lý hiện đại.
Vấn đề quan trọng khác là tiếp tục cải cách hành chính lĩnh vực hộ tịch gắn với chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức thực hiện nhằm nâng cao chất lượng công tác đăng ký, quản lý hộ tịch.
Dự thảo sửa đổi cho phép năm sự kiện hộ tịch quan trọng gồm: khai sinh; kết hôn; đăng ký giám hộ; nhận cha, mẹ, con và khai tử được thực hiện phi địa giới trong phạm vi một tỉnh. Các sự kiện hộ tịch khác như: thay đổi thông tin hộ tịch, khai thác sử dụng cơ sở dữ liệu hộ tịch, cấp trích lục hộ tịch được thực hiện phi địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc, người dân có thể đến một cơ quan đăng ký hộ tịch cấp xã bất kỳ để giải quyết.
Đáng chú ý, dự thảo Luật còn bổ sung quy định về đăng ký khai sinh và đăng ký khai tử có tính chủ động, tự động để người dân lựa chọn. Cụ thể, đối với việc đăng ký khai tử, trường hợp qua đời tại cơ sở y tế, đã được cấp giấy báo tử và có dữ liệu điện tử thì dữ liệu đó sẽ được chuyển cho cơ quan đăng ký hộ tịch để đăng ký khai tử mà không cần yêu cầu người dân phải thực hiện.
Về đăng ký khai sinh, các cơ sở y tế thực hiện dịch vụ sinh đẻ phải có lộ trình xây dựng các trường thông tin bắt buộc, bảo đảm đồng bộ, kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu về hộ tịch trong khoảng thời gian nhất định. Khi cha hoặc mẹ của trẻ đã cung cấp đủ các dữ liệu về tên, dân tộc... của con cho cơ sở y tế thì dữ liệu của cơ sở y tế sẽ được chuyển cho cơ quan hộ tịch để đăng ký khai sinh.
Để thực hiện các mục tiêu của Chương trình hành động quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2026-2030 cũng như những quy định mới trong dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đóng vai trò rất quan trọng. Cục trưởng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Vũ Văn Tấn khẳng định, dữ liệu hộ tịch còn là dữ liệu xuyên biên giới, cần thiết được tập trung nâng cấp, đầu tư.
Dữ liệu hộ tịch còn là dữ liệu xuyên biên giới, cần thiết được tập trung nâng cấp, đầu tư.
--
Cục trưởng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Vũ Văn Tấn
Chương trình hành động quốc gia của Việt Nam về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2026-2030 yêu cầu nâng cấp, hoàn thiện Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thành Cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, phù hợp vai trò, vị trí thực tế của Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, tăng cường hiệu quả kết nối, chia sẻ dữ liệu hộ tịch...
Đại diện một số cơ quan, trong đó có Bộ Công an, đề nghị Bộ Tư pháp bổ sung vào dự thảo quy định giá trị pháp lý của hộ tịch điện tử, bổ sung quy định cho phép thông tin trên hộ tịch điện tử thay thế bản giấy (giấy khai sinh, giấy chứng tử…); cụ thể hóa các nội dung trong cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, quy định trường thông tin nào được chia sẻ từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sang cơ sở dữ liệu về hộ tịch; quy định rõ trình tự, thủ tục tiếp nhận trực tuyến ở Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Thứ trưởng Tư pháp Phan Chí Hiếu chỉ rõ, khi hoàn thiện dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), đối với việc xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thống nhất, đồng bộ, cần làm rõ các trường thông tin, cơ chế kết nối, đồng bộ giữa cơ sở dữ liệu hộ tịch và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm tính kỹ thuật và khả năng liên thông.
Hiện toàn bộ dữ liệu hộ tịch của các địa phương phát sinh thông qua nghiệp vụ đăng ký hộ tịch đều được cập nhật hằng ngày.
