Nhằm nâng cao tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch, nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai như mở rộng mạng lưới cấp nước từ khu vực đô thị về các xã, đầu tư xây mới hoặc nâng cấp các trạm cấp nước tập trung ở nông thôn, tăng công suất hoạt động của các nhà máy nước sạch. Tuy nhiên, do thói quen sử dụng nước giếng khoan hoặc giếng đào của người dân vẫn phổ biến, khiến việc mở rộng mạng lưới cấp nước tập trung chưa đạt hiệu quả như mong muốn.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030 đã đưa ra chỉ tiêu: Đến năm 2030 có 92% dân số đô thị được cấp nước sạch tập trung và 85% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn. Tại Chương trình hành động thực hiện nghị quyết, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh cũng xác định xây dựng hệ thống nước sạch là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược hạ tầng kỹ thuật. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Thị Hoàng, bảo đảm nước sạch cho người dân là một nhiệm vụ chính trị gắn liền mục tiêu an sinh xã hội. Mong muốn của tỉnh không dừng lại ở con số 80% hay 90% mà là tất cả người dân đều được sử dụng nước sạch đạt chuẩn. Hoàn thành nhiệm vụ này càng sớm càng tốt để người dân được cải thiện chất lượng cuộc sống và sức khỏe.
Để cụ thể hóa mục tiêu tỉnh đề ra, ngành xây dựng đang tổng kết đề án Cấp nước sạch tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2021- 2025, đồng thời xây dựng kế hoạch cho giai đoạn 2026-2030. Theo lãnh đạo sở, nước sạch không chỉ là nhu cầu thiết yếu mà còn là chỉ tiêu phản ánh chất lượng cuộc sống và là yếu tố bảo vệ sức khỏe, tài nguyên thiên nhiên. Đây cũng là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá hạ tầng đô thị và nông thôn.
Tỉnh Đồng Nai đang triển khai nhiều giải pháp, trong đó ưu tiên nguồn lực để nâng cấp, mở rộng hệ thống cấp nước hiện hữu, đặc biệt là ở khu vực nông thôn; khuyến khích đầu tư các dự án nước sạch quy mô lớn. Cùng với đó, tỉnh yêu cầu các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ hiện đại để quản lý mạng lưới hiệu quả, giảm thất thoát, bảo đảm chất lượng nước, duy trì chính sách hỗ trợ đấu nối nước máy cho các hộ dân; các địa phương tăng cường tuyên truyền để người dân thay đổi thói quen dùng nước giếng.
Hiện có ba nguồn quan trọng để đưa nước sạch tới người dân, gồm: Nhà nước đầu tư các công trình cấp nước nông thôn ở một số khu vực đặc thù; người dân tự trang bị hệ thống lọc nước; hộ gia đình và doanh nghiệp đầu tư phát triển mạng lưới cấp nước tập trung. Tại khu vực phía tây bắc tỉnh Đồng Nai, Công ty cổ phần Cấp thoát nước Bình Phước (phường Bình Phước) đã nỗ lực bao phủ mạng lưới cấp nước cho khoảng 10 xã, phường với khoảng 46 nghìn khách hàng. Theo bà Phạm Thị Loan, Phó Tổng Giám đốc công ty, ngoài những nhà máy hiện có, doanh nghiệp đang triển khai Nhà máy nước Nha Bích. Đây là dự án trọng điểm của đơn vị, trong giai đoạn 2025-2030 sẽ có công suất 60 nghìn m³/ngày đêm, sau năm 2030 nâng lên 180 nghìn m³/ngày đêm. Đơn vị cũng đang triển khai dự án Nâng cấp Nhà máy nước Phước Long, giai đoạn 2025-2030 sẽ đạt công suất 33 nghìn m³/ngày đêm, sau năm 2030 đạt hơn 61 nghìn m³/ngày đêm. Song song đó, công ty đang khảo sát, xin chủ trương đầu tư hệ thống cấp nước tại các xã nghèo, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nhằm mở rộng độ bao phủ và nâng tỷ lệ hộ dân có nước sạch sử dụng.
Tuy nhiên, tại các địa phương vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc tiếp cận nguồn nước sạch vẫn gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp, dân cư sống thưa thớt và hạ tầng cấp nước chưa được đầu tư. Mặt khác, đường ống dẫn từ các nhà máy nước lớn không thể vươn tới, khiến người dân phải sử dụng nước giếng khoan tập trung hoặc nguồn nước từ các trạm cấp nước quy mô nhỏ. Một số khu vực phải tự khai thác giếng khoan hộ gia đình để phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Đây là những giải pháp đáp ứng được nhu cầu trước mắt, nhưng nguồn nước này tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. Do đó, chính quyền địa phương cần có giải pháp phù hợp đặc thù từng vùng, như đầu tư các trạm cấp nước nhỏ, sử dụng công nghệ lọc nước tiết kiệm hoặc hỗ trợ người dân xây dựng giếng khoan bảo đảm tiêu chuẩn; góp phần từng bước giúp đồng bào vùng khó khăn được tiếp cận nguồn nước sạch, an toàn và bền vững hơn.
