Mênh mông chợ nổi Cái Răng

Giữa buổi sớm tinh mơ, khi sương còn giăng trên mặt sông Cần Thơ, tiếng máy nổ, tiếng rao, tiếng nước vỗ mạn ghe đã đánh thức cả vùng ban mai. Chợ nổi Cái Răng - một trong những chợ nổi lớn và lâu đời nhất miền Tây Nam Bộ vẫn sôi động mỗi ngày như thế, trở thành biểu tượng văn hóa, tinh thần của người dân sông nước.

Một góc nhộn nhịp của chợ nổi Cái Răng.
Một góc nhộn nhịp của chợ nổi Cái Răng.

Và hôm nay, địa danh ấy lại đang là “trái tim” của phường Cái Răng (thành phố Cần Thơ mới) - đô thị trẻ đang chuyển mình mạnh mẽ sau sáp nhập.

Chợ nổi Cái Răng hình thành hơn một thế kỷ trước, từ nhu cầu giao thương của cư dân vùng hạ lưu sông Hậu. Ghe thuyền từ các tỉnh miền Tây tấp nập về đây, buôn bán đủ loại hàng hóa - từ nông sản, trái cây, rau củ cho tới đồ dùng sinh hoạt. Hình ảnh “cây bẹo” - treo món hàng mẫu lên cây sào đầu ghe - vừa mộc mạc, vừa độc đáo, là cách người thương hồ quảng bá sản phẩm giữa sông nước mênh mông.

Năm 2016, chợ nổi Cái Răng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đánh dấu nỗ lực bảo tồn một không gian văn hóa sông nước hiếm có. Mỗi ngày có khoảng 200-250 ghe, thuyền tấp nập mua bán, có khi lên tới 400 vào mùa cao điểm, mang đến bức tranh sinh động của đời sống miền Tây thật thà, hiếu khách.

Giữa nhịp đô thị hóa, chính quyền Cần Thơ vẫn nỗ lực gìn giữ giá trị này: tổ chức Ngày hội Văn hóa Du lịch Chợ nổi Cái Răng, cải thiện hạ tầng giao thông đường thủy, xây dựng “Điểm dừng chân” phục vụ du khách, đồng thời nâng cao ý thức môi trường, văn minh thương hồ.

Sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính có hiệu lực từ ngày 1/7 vừa qua, phường Cái Răng mới được hình thành trên cơ sở nhập các phường Lê Bình, Ba Láng, Thường Thạnh và Hưng Thạnh. Vùng đất từng là “cửa ngõ phía nam” của Cần Thơ nay trở thành một phần trung tâm của thành phố mở rộng, nơi hạ tầng - giao thông - kinh tế - giáo dục hội tụ.

Phường Cái Răng mới hiện có hàng loạt công trình giao thông trọng điểm chạy qua như Quốc lộ 1A, cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, cao tốc Châu Đốc - Sóc Trăng - Cần Thơ, cùng những cây cầu nối nhịp sông Hậu: cầu Cái Răng, Hưng Lợi, Trần Hoàng Na, Ba Láng… tạo nên mạng lưới liên kết thuận tiện cả đường bộ lẫn đường thủy.

Các chương trình như “Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa chợ nổi Cái Răng gắn với phát triển du lịch bền vững” đã và đang được triển khai, hướng đến mô hình du lịch cộng đồng - nơi người dân địa phương chính là chủ thể của di sản. Du khách có thể thưởng thức bữa sáng trên thuyền, nghe câu hò phương nam, mua trái cây tươi ngay từ ghe thương hồ - những trải nghiệm vừa dân dã, vừa chân thực.

Giờ đây, khi thành phố Cần Thơ sáp nhập cùng Hậu Giang và Sóc Trăng, địa giới hành chính mở rộng, phường Cái Răng đang nổi lên như điểm giao hòa giữa quá khứ và tương lai. Từ chợ nổi mang đậm bản sắc miền sông nước, vùng đất này đang trở thành trung tâm thương mại - dịch vụ - giáo dục mới, nơi gìn giữ di sản nhưng cũng đang đón nhận dòng chảy thời đại. Nhớ lời người thương hồ vẫn nói với khách đường xa: “Cái Răng, Phong Điền, Ngã Bảy, ai đi về cũng nhớ thương”.

Chợ nổi Cái Răng không chỉ là nơi mua bán, mà còn là ký ức sống của người miền Tây. Mỗi chiếc ghe, mỗi nụ cười thương hồ là mảnh ghép của một di sản văn hóa không thể sao chép. Bởi thế, phát triển đô thị gắn với bảo tồn chợ nổi đang trở thành hướng đi trọng tâm của phường Cái Răng - để vừa “vươn mình” hiện đại, vừa giữ lại hồn quê sông nước.

Có thể bạn quan tâm

Du khách tham quan chợ nổi Cái Răng, TP Cần Thơ. Ảnh: Hải Nam

Thang đo sức hút du lịch miền sông nước

Lượng khách đến Đồng bằng sông Cửu Long liên tục tăng, nhưng sức cạnh tranh của du lịch vùng không chỉ được đo bằng số lượt tham quan. Khả năng kết nối điểm đến, đa dạng hóa trải nghiệm và giữ chân du khách lâu hơn mới là yếu tố quyết định việc chuyển lợi thế tài nguyên thành giá trị kinh tế.

Khách hàng thích thú với các sản phẩm được chế từ dừa. Ảnh: Nam Nguyễn

Nâng tầm giá trị cây dừa

Tiếng mô-tơ đều đều dưới mái tôn. Sáu trục quay trên chiếc máy se chỉ xoắn những dải xơ dừa vàng nâu thành sợi chạy không ngừng. Người công nhân vừa kéo nhẹ búi xơ đã được đánh tơi, vừa gỡ những chỗ vón để sợi không đứt.

Chuyển đổi số và AI đang đi vào các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ.

Tạo nền tảng, mở không gian thích ứng

Từ nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ đến đẩy mạnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và mở rộng hợp tác, các cơ sở giáo dục đại học tại Cần Thơ đang thúc đẩy các giải pháp nâng cao chất lượng, từng bước khẳng định vai trò trung tâm đào tạo nhân lực và tri thức của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Một góc Thổ Châu. Ảnh: Lê San

Nhịp sống Thổ Châu

Nằm trên vùng biển tây nam, đặc khu Thổ Châu (An Giang) là cột mốc chủ quyền thiêng liêng nơi tiền tiêu Tổ quốc. Trên đảo Thổ Châu, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo, chớm khi gió mùa Đông Bắc cận kề là làng chài sẵn sàng “xoay theo chiều gió”, bà con chuyển tàu thuyền từ bãi Dong về bãi Ngự để tránh sóng to.

Tạo dựng cơ hội sinh kế và nâng cao thu nhập là chìa khóa duy nhất để tháo gỡ bẫy già hóa dân số tại miền tây. Ảnh trong bài: Hải Nam

Chìa khóa để mở ra cơ hội

Đồng bằng sông Cửu Long đang già hóa với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất cả nước. Hơn một triệu người rời quê trong một thập kỷ khiến vùng đất chín rồng không chỉ thiếu lao động mà còn đối mặt nguy cơ đánh mất lợi thế dân số vàng sớm hơn dự báo.

Cơ hội phát triển nghề nghiệp là yếu tố có ý nghĩa lớn trong lựa chọn của lao động trẻ. Ảnh: Nam Hải

Những khoảng trống tạo nên lực đẩy

Khoảng cách thu nhập là nguyên nhân dễ thấy, song điều người trẻ tìm kiếm còn là việc làm có triển vọng, môi trường đô thị và một hệ sinh thái đủ rộng cho tương lai.

Anh Võ Quốc Khởi (bên trái) trong vườn dừa của gia đình. Ảnh: Kiều Nương

Cây dừa cùng mô hình “đa cây, đa con”

Linh hoạt sáng tạo những mô hình sinh kế mới thuận tự nhiên, ngày càng nhiều người dân Cà Mau hôm nay đang chủ động điều chỉnh tư duy sản xuất, vừa tạo nên thu nhập, vừa bảo vệ môi trường.

Cơ hội giữ chân người trẻ có thể được tạo nên từ chính việc gia tăng giá trị cho những sản phẩm đặc trưng của vùng đất trù phú này. Ảnh: Nam Anh

Câu hỏi cần lời giải

Ở nhiều làng quê miền tây, dòng chảy di cư kéo dài nhiều năm đang để lại một khoảng trống ít được nhìn thấy: Chăm sóc trong gia đình, nhân lực trong cộng đồng và cho nền nông nghiệp tương lai.

Chuyển đổi số thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh. Ảnh: Thế Đại

Thay đổi lớn từ một cú chạm nhỏ

Việc đầu tư ứng dụng bán hàng đang ngày càng được nhiều đơn vị kinh doanh ưu tiên nguồn lực. Đây là biểu hiện tích cực của tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân của khách hàng.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau tạo trục kết nối từ vùng Đất Mũi đến trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Tạ Quang

Tạo vị thế mới cho vùng đất cực nam

Ở điểm cực nam Tổ quốc, khoảng cách với các trung tâm kinh tế từng là một trong những trở ngại phát triển của Cà Mau. Nhưng với hệ thống cao tốc, sân bay và đặc biệt là cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang dần hình thành, vị thế địa kinh tế của vùng đất ba mặt giáp biển đang đứng trước cơ hội thay đổi lớn.

Những món ăn mang đậm dấu ấn riêng của miền tây sông nước góp phần tạo thêm sức hút cho hành trình trải nghiệm của du khách. Ảnh: Nam Hải

Ẩm thực Tây Đô tăng sức hút cho du lịch

Với hệ thống sản vật phong phú cùng những món ăn mang đậm dấu ấn sông nước, thành phố Cần Thơ đang hướng tới xây dựng thương hiệu “Ẩm thực Tây Đô” như một sản phẩm du lịch đặc trưng.

Nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau. Ảnh: Nam Anh

Khai thác hiệu quả không gian biển

Muốn biến lợi thế biển thành động lực tăng trưởng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cần giải quyết sức ép từ sạt lở, sụt lún và suy giảm không gian ven biển, những vấn đề đang tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và sinh kế của người dân.

Khu sơ chế dừa của BEINCO.

Đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ

Nhiều năm qua, khi nói đến ngành dừa Việt Nam, người ta thường nhắc đến những con số tăng trưởng xuất khẩu hay những thời điểm giá dừa lập kỷ lục. Nhưng với ông Trần Văn Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre (BEINCO), điều đáng quan tâm hơn là làm thế nào để cây dừa thật sự trở thành sinh kế bền vững cho người nông dân.

Mặt bằng giá ổn định là nền tảng để ngành dừa xây chuỗi giá trị bền vững.

Cần cơ chế chia sẻ cả lợi ích lẫn rủi ro

Chỉ trong hơn một năm, thị trường dừa Việt Nam đã đi qua hai thái cực trái ngược. Năm 2025, giá dừa liên tục lập kỷ lục, trở thành một trong những ngành hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất. Thế nhưng hiện nay, giá dừa lao dốc, nhiều nhà vườn bán không đủ bù chi phí, thậm chí để dừa nảy mầm dưới gốc vì không có người mua.

Tỉnh Vĩnh Long đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu dừa hữu cơ.

Hoàn thiện chuỗi giá trị

Vượt mốc xuất khẩu 1 tỷ USD, ngành dừa Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhưng cũng đối mặt không ít thách thức về biến động giá, liên kết chuỗi và chất lượng vùng nguyên liệu. Làm gì để phát triển bền vững? Lời giải không chỉ nằm ở tăng trưởng xuất khẩu, mà ở việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển thương hiệu và hoàn thiện chuỗi giá trị đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Đường ven Gò Công - Đồng Tháp là một trong các dự án giao thông trọng điểm được tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai. Ảnh: Việt Tiến

Thu nội địa đạt nhiều kết quả tích cực

2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Tại tỉnh Đồng Tháp, nhờ thống nhất triển khai đồng bộ các giải pháp về cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều khoản thu trong cơ cấu thu ngân sách của tỉnh đã ghi nhận những kết quả rất đáng chú ý.

CLB Biển xanh Vũng Tàu lan tỏa hoạt động bảo vệ môi trường.

Gửi tình yêu với biển

Rác thải đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường biển. Sự nỗ lực của các câu lạc bộ thiện nguyện, với những việc làm cụ thể, đang góp phần hình thành ý thức bảo vệ sự trong lành của đại dương.

Hướng dẫn nông hộ sử dụng rơm rạ để trồng nấm. Ảnh: Rikolto

Nông dân tham gia giảm phát thải khí nhà kính

Trong năm 2025, dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ sản xuất quy mô nhỏ tại Đồng Tháp” do tổ chức Rikolto có trụ sở tại Bỉ đã triển khai tại 10 hợp tác xã (HTX) với 1.182 nông dân tham gia trên diện tích hơn 2.600 ha, góp phần mang lại sự chuyển đổi mới cho ngành lúa gạo Đồng Tháp theo hướng nông nghiệp xanh, có trách nhiệm với môi trường.

Thanh niên TP Cần Thơ hưởng ứng phong trào làm sạch môi trường, thu hút khách du lịch đến địa phương.

Mùa tình nguyện

Với 108 đội hình, hơn 12.500 tình nguyện viên, Cần Thơ là địa phương xếp thứ ba cả nước về triển khai Chiến dịch “Mùa hè xanh” năm 2026. Đằng sau những con số ấy là hàng trăm công trình, phần việc thiết thực, góp phần lan tỏa tinh thần tình nguyện và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với cộng đồng.