Lựa chọn khó khăn của Greenland

Cuộc bầu cử của Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông và dư luận quốc tế, sau tuyên bố “muốn sở hữu” từ Tổng thống Mỹ. Lá phiếu của cử tri lần này góp phần định hướng tương lai Greenland, lựa chọn tiến tới độc lập, tiếp tục ở lại với Đan Mạch, hay theo hướng đi mới cùng Mỹ.
Biếm họa: PAOLO CALLERI
Biếm họa: PAOLO CALLERI

Cuộc bầu cử Cơ quan lập pháp (Inatsisartut) khóa mới của Greenland kết thúc hôm 11/3, với khoảng 40.000 cử tri Greenland đủ điều kiện đi bỏ phiếu. Tuy nhiên, việc kiểm phiếu có thể mất nhiều tuần, do địa hình phân tán và việc vận chuyển phiếu bầu từ các vùng xa xôi cần nhiều thời gian.

Cuộc bầu cử trước hạn ở Greenland đã được ấn định tổ chức sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai ý định “mua lại” hòn đảo xa xôi, nhưng có tầm chiến lược ở Bắc cực này. Các vấn đề về chăm sóc sức khỏe và giáo dục vẫn là trọng tâm, song cuộc bầu cử còn bị chi phối bởi các cuộc thảo luận về mối liên kết của Greenland với Đan Mạch. Bởi thế, đây không chỉ là cuộc lựa chọn 31 thành viên Cơ quan lập pháp nhiệm kỳ mới, mà còn là cuộc khảo sát quan điểm của cử tri về tương lai của Greenland.

Với dân số chỉ chưa đến 60.000 người, nhưng giàu tài nguyên và giữ vị trí chiến lược quan trọng, Greenland từ lâu không còn là hòn đảo xa xôi bị lãng quên. Greenland hiện là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, trong đó Copenhagen quản lý các vấn đề đối ngoại, quốc phòng và chính sách tiền tệ. Greenland cũng phụ thuộc hỗ trợ kinh tế từ Đan Mạch, với 50% lượng hàng xuất khẩu và 60% hàng nhập khẩu của vùng lãnh thổ này là đến và từ Đan Mạch. Một nửa dân số Greenland làm việc trong khu vực công và phần lớn nhận trợ cấp từ Copenhagen.

Kết quả bầu cử lập pháp lần này được đánh giá có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai của Greenland, khi đứng trước “ngã ba đường” và lựa chọn hướng tới độc lập hoàn toàn, duy trì là một phần của Đan Mạch, hay liên kết với Mỹ.

Giấc mơ độc lập không phải điều mới ở Greenland. Phần lớn các đảng chính trị lớn ủng hộ độc lập, nhưng vẫn chưa thống nhất được lộ trình thực hiện mục tiêu. Đảng đối lập Naleraq thúc đẩy nhanh chóng tuyên bố độc lập, song liên minh cầm quyền gồm hai đảng Inuit Ataqatigiit và Siumut lại muốn trì hoãn cho tới khi nền kinh tế Greenland đủ khả năng tự chủ. Không chỉ các chính đảng, mà phần lớn người dân Greenland cũng tỏ rõ nguyện vọng độc lập, song vẫn chia rẽ về thời điểm và lo ngại về tác động tiêu cực tới mức sống.

Con đường giành chủ quyền hoàn toàn của Greenland còn đối mặt nhiều thách thức. Ngoài yếu tố phụ thuộc Đan Mạch trên nhiều khía cạnh, thì thách thức về pháp lý cũng không nhỏ. Lộ trình ba bước, gồm đạt thỏa thuận về cách thức tách khỏi với Đan Mạch, tổ chức thành công cuộc trưng cầu ý dân về độc lập và giành được sự chấp thuận từ Quốc hội Đan Mạch, không dễ sớm đạt được. Ít nhất, Greenland khó có thể tổ chức trưng cầu ý dân trong thời điểm này do những bất ổn chung quanh hòn đảo, trong bối cảnh Bắc cực nổi lên là điểm nóng cạnh tranh giữa các cường quốc.

Giới phân tích cho rằng, khả năng Greenland tách khỏi Đan Mạch trong nhiệm kỳ Inatsisartut sắp tới là không cao. Một kịch bản được nhắc tới là Greenland tìm cách đàm phán về mối quan hệ liên kết mới với Đan Mạch, theo hướng yêu cầu thêm quyền tự chủ.

Hướng liên kết với Mỹ đã tác động tới chính trường và cuộc bầu cử của Greenland, mặc dù dư luận tại đảo này đã bác bỏ ý tưởng của Tổng thống Trump và kết quả khảo sát cho thấy phần lớn người dân (85%) không muốn Greenland trở thành một phần của Mỹ. Thủ hiến Mute Egede tuyên bố mạnh mẽ rằng, Greenland không phải để bán và chỉ có người dân Greenland mới quyết định tương lai vùng lãnh thổ chiến lược này.

Hiện không có đảng nào tại Greenland công khai ủng hộ lựa chọn liên kết với Mỹ, dù nhiều chính trị gia quan tâm tới hợp tác thương mại với Mỹ. Tuy nhiên với vị trí địa lý Greenland gần Bắc Mỹ hơn lục địa châu Âu và lợi ích chiến lược trong bối cảnh mới, giới quan sát không loại trừ khả năng về một thỏa thuận thương mại hay hợp tác giữa Greenland và Mỹ trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nước cờ mạo hiểm

Trước những tuyên bố mới đây của chính quyền Mỹ, ngày 6/1, Đan Mạch và lãnh đạo Greenland đã đề nghị sớm tổ chức một cuộc gặp nhằm đối thoại nghiêm túc về vấn đề này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bày tỏ ủng hộ Đan Mạch cũng như vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 của nước này.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Năm 2025 - Những gam màu tương phản

Thế giới vừa đi qua năm 2025 đầy biến động phức tạp và bất ổn khó lường. Với những gam màu tương phản, bức tranh toàn cầu giống như tấm bản đồ bị chia cắt, bởi xung đột vũ trang, chia rẽ chính trị, cạnh tranh chiến lược và tranh chấp thương mại.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

Khát vọng hòa bình và ổn định

Người dân thế giới đón Giáng sinh 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, cả trong niềm hân hoan, phấn khởi lẫn trong lo lắng, hoài nghi. Trái ngược với vẻ ảm đạm, lặng lẽ ở Australia-nơi vừa trải qua vụ xả súng kinh hoàng, không khí đón Giáng sinh ở Trung Đông khá sôi động, phản ánh khát vọng hòa bình, ổn định sau nhiều năm xung đột.

Biếm họa: AGO

Điểm nóng căng thẳng mới

Trong khi các xung đột ở Trung Đông, Ukraine… còn chưa lắng dịu thì tại khu vực Caribe, một điểm nóng khác đang nổi lên sau khi các biện pháp quân sự và kinh tế của Mỹ nhằm vào Venezuela ngày càng gia tăng.

Tổng thống V.Putin tại cuộc họp báo tổng kết năm 2025. Ảnh: TASS

Thận trọng nhưng không khép kín

Cuộc họp báo tổng kết năm 2025 kéo dài gần năm giờ đồng hồ của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã truyền tải những thông điệp một cách trực diện tới người dân trong nước và cộng đồng quốc tế.

Biếm họa: LIU RUI

Triển vọng mới

Nga cho biết sẽ phản đối mạnh mẽ nếu các đề xuất do Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) xây dựng được đưa vào kế hoạch hòa bình nhằm giải quyết xung đột hiện nay. Trong khi đó, Mỹ cũng xúc tiến đàm phán nhằm nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.

Việc FED cắt giảm lãi suất sẽ kích thích tiêu dùng tại Mỹ dịp cuối năm. Ảnh: CNN

Cú huých đúng thời điểm

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa quyết định hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong lần thứ ba liên tiếp, đưa lãi suất cơ bản xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2022. Giới phân tích đánh giá cao động thái của FED, coi đây là cú huých tích cực đối với thị trường Mỹ đúng thời điểm mua sắm nhộn nhịp cuối năm.

Bão Ditwah gây lũ lụt trên diện rộng tại Sri Lanka. Ảnh: NEWS NATION

Năm lao đao của châu Á

Tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) gây bão, lũ lụt, sạt lở đất đang tàn phá hệ thống nước và điện trên khắp châu Á, đẩy hàng triệu người vào nguy hiểm và buộc các quốc gia phải chi hàng nghìn tỷ USD để duy trì các dịch vụ thiết yếu. Tương lai của châu lục này phụ thuộc hoàn toàn vào cách mà các chính phủ đầu tư ứng phó với BĐKH.

Tổng thống Nga V.Putin (bên trái) tiếp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Moscow. Ảnh: GETTYIMAGES

Sự lạc quan thận trọng

Đề cập kết quả cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff, Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho hay "hòa bình không còn là điều xa vời". Tuy nhiên, tuyên bố này cho thấy sự thận trọng của Moscow về triển vọng chấm dứt xung đột với Kiev.

Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu ngầm chở ma túy tại Caribe. Ảnh: ABC NEWS

Ăn miếng trả miếng

Viện Hàng không dân dụng quốc gia (INAC) Venezuela thông báo “cấm cửa” một loạt hãng hàng không quốc tế, sau khi các hãng này dừng các chuyến bay đi và đến quốc gia Nam Mỹ.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Tiến trình không thể đảo ngược

Ngày 25/11, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres nhấn mạnh quyền thành lập nhà nước là quyền cơ bản của người Palestine, đồng thời nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt tình trạng chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ Palestine.

EUC công bố Hiệp ước Địa Trung Hải sau khi phê chuẩn ngày 20/11. Ảnh: EU NEWS

Tầm nhìn gắn kết Địa Trung Hải

Hiệp ước Địa Trung Hải ra đời vào thời điểm Liên minh châu ÂU (EU) và các nước láng giềng phía nam kỷ niệm 30 năm ngày thông qua Tuyên bố Barcelona về quan hệ đối tác, hòa bình và thịnh vượng chung.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Cuộc chiến toàn cầu

Ngày 18/11 vừa qua, Chương trình Lương thực thế giới của LHQ (WFP) cảnh báo, năm 2026, gần 320 triệu người có nguy cơ đối mặt nạn đói nghiêm trọng, tăng hơn gấp đôi so con số ghi nhận hồi năm 2019. Nếu không hành động khẩn cấp, cuộc khủng hoảng đói nghèo sẽ còn lan rộng ở cấp độ toàn cầu trong thời gian tới.

Biếm họa: LIU RUI

Lộ trình tươi sáng

Mỹ đang chuẩn bị trình Hội đồng Bảo an LHQ một dự thảo nghị quyết mới, trong đó đề xuất thành lập Lực lượng ổn định quốc tế (ISF), rút quân đội Israel khỏi Dải Gaza và hướng tới “lộ trình tươi sáng” về thành lập Nhà nước Palestine.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Cần biến cam kết thành hành động

Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30) đã chính thức khai mạc tại thành phố Belém của Brazil ngày 10/11 vừa qua, tập trung nỗ lực toàn cầu nhằm ngăn chặn tình trạng nóng lên của Trái đất.

Biếm họa: SONG CHEN

“Lằn ranh đỏ” với nhân loại

Trước thềm Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30), Tổng Thư ký LHQ nhắc lại: Giới hạn Trái đất nóng lên ở mức 1,5 độ C vẫn là “lằn ranh đỏ” đối với nhân loại.

Biếm họa: PARESH NATH

Lối thoát khó tìm

Chính phủ liên bang Mỹ đã bước qua ngày đóng cửa thứ 35 liên tiếp, vốn được xem kỷ lục dài nhất trong lịch sử được ghi nhận trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, khi hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tiếp tục đổ lỗi cho nhau về tình trạng bế tắc tại Quốc hội liên quan gói ngân sách tài trợ cho chính phủ liên bang.

Biếm họa: PARESH NATH

Khẳng định chủ quyền số

Bốn quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), gồm Pháp, Đức, Italy và Hà Lan, đưa ra sáng kiến mang tên “Digital Commons” (tạm dịch là “Tài sản chung kỹ thuật số”) nhằm phát triển các công nghệ “thuần châu Âu”.

Biếm họa: MEDDY

Nguy cơ chệch hướng

Liên hợp quốc (LHQ) vừa cảnh báo, các quốc gia có thể chỉ cắt giảm được khoảng 10% lượng khí thải theo như cam kết cho đến năm 2035, quá ít để đáp ứng các mục tiêu khí hậu, chủ yếu do tiến độ chậm chạp trong việc biến các cam kết thành hành động thực tiễn.

Nhiều đối tượng lừa đảo bị bắt giữ tại KK Park. Ảnh: CNN

Vấn đề cấp bách của khu vực

Các quốc gia tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia, Thái Lan và Myanmar đang phối hợp hành động trong nỗ lực trấn áp các tổ chức lừa đảo qua mạng. Với nhiều thủ đoạn tinh vi, các trung tâm lừa đảo quy mô lớn đã khiến hàng chục nghìn nạn nhân sập bẫy và rất nhiều người bị cưỡng bức lao động.

Biếm họa: GUFFO

Vai trò đầu tàu

Ủy ban châu Âu (EC) mới công bố chiến lược quốc tế về khí hậu và năng lượng, với mục tiêu củng cố vai trò đầu tàu của “lục địa già” trên thị trường toàn cầu. Thông qua chiến lược này, Liên minh châu Âu (EU) cũng muốn khẳng định vị thế dẫn dắt quá trình chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng.