PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Lợi thế từ những giá trị không thể sao chép

Trong môi trường cạnh tranh ngày càng quyết liệt, doanh nghiệp có thể mua công nghệ, huy động vốn, mở rộng thị trường, nhưng không dễ sao chép một hệ giá trị được hình thành, vun đắp qua thời gian. Văn hóa doanh nghiệp, vì thế, đang chuyển từ một khái niệm mang tính nội bộ thành yếu tố trực tiếp quyết định chất lượng quản trị, sức sáng tạo, niềm tin thị trường và khả năng phát triển bền vững.

Nhiều hoạt động văn hóa hướng tới cộng đồng được các doanh nghiệp quan tâm hưởng ứng.
Nhiều hoạt động văn hóa hướng tới cộng đồng được các doanh nghiệp quan tâm hưởng ứng.

Từ “bộ lọc” quản trị đến động lực phát triển

Thực tiễn 10 năm triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (2016-2026) cho thấy, nhận thức của cộng đồng kinh doanh về vai trò của văn hóa đã có những chuyển biến đáng kể. Văn hóa không còn đứng ngoài kinh tế mà dần thấm sâu vào phương pháp quản trị và phương thức tạo ra giá trị của doanh nghiệp. Văn hóa ngày càng được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh, góp phần tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới cho doanh nghiệp Việt.

Nếu chiến lược kinh doanh trả lời cho câu hỏi: Doanh nghiệp muốn đi đến đâu thì văn hóa giúp xác định: Doanh nghiệp sẽ đi bằng cách nào. Cùng đứng trước một cơ hội kinh doanh, doanh nghiệp coi trọng chữ tín sẽ có lựa chọn khác với doanh nghiệp chỉ chạy theo lợi nhuận trước mắt. Cùng đối mặt với một sai sót, doanh nghiệp có trách nhiệm sẽ lựa chọn minh bạch, khắc phục và bảo vệ khách hàng thay vì né tránh. Chính những lựa chọn ấy tạo nên diện mạo thực chất của văn hóa doanh nghiệp.

Việc Bộ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới được ban hành và lan tỏa sâu rộng tại tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trên cả nước chính là dấu mốc hình thành “bộ chuẩn mực quốc gia” đầu tiên về văn hóa doanh nghiệp.

Đây không chỉ là cơ sở để ghi nhận, tôn vinh những doanh nghiệp thực hành tốt, mà còn là “tấm gương” để mỗi doanh nghiệp tự soi chiếu, nhận diện khoảng trống trong quản trị, loại bỏ những “vùng xám” thiếu minh bạch và từng bước chuẩn hóa hoạt động theo hướng hiện đại, liêm chính, trách nhiệm.

Mối quan hệ giữa môi trường văn hóa và năng suất lao động là mối quan hệ hữu cơ, trực tiếp. Một môi trường làm việc lành mạnh, nơi tính minh bạch, sự tôn trọng và yếu tố “an toàn tâm lý” được đề cao, sẽ giải phóng tối đa sức sáng tạo của người lao động. Khi người lao động tìm thấy sự đồng điệu giữa giá trị cá nhân và sứ mệnh của doanh nghiệp, họ sẽ làm việc bằng trách nhiệm, sự tự nguyện và cống hiến.

Trong kỷ nguyên số, yếu tố này càng quan trọng. Công nghệ có thể giúp rút ngắn quy trình và tăng tốc độ xử lý, nhưng không thể tự tạo ra niềm tin hay tinh thần trách nhiệm. Một hệ thống hiện đại vẫn có thể vận hành kém hiệu quả nếu con người thiếu kỷ luật và liêm chính. Ngược lại, khi những giá trị ấy trở thành chuẩn mực chung, doanh nghiệp có thể giảm bớt tầng nấc kiểm soát không cần thiết, tăng tốc độ ra quyết định và nâng cao năng suất.

Trách nhiệm xã hội là thước đo giá trị doanh nghiệp

Trong giai đoạn phát triển mới, trách nhiệm xã hội không còn dừng lại ở các hoạt động từ thiện mang tính phong trào mà phải được tích hợp vào chính chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp: Từ việc tuân thủ pháp luật, bảo vệ môi trường, ứng xử công bằng với người lao động đến việc tạo ra các giá trị gia tăng cho cộng đồng.

Khi được tích hợp vào chiến lược, trách nhiệm xã hội không còn là hoạt động đứng bên ngoài kinh doanh mà trở thành một phần của quá trình tạo ra giá trị. Lợi ích doanh nghiệp càng gắn với lợi ích của khách hàng, người lao động, cộng đồng và môi trường, nền tảng phát triển của doanh nghiệp càng bền vững.

Sự kết nối giữa các thiết chế tầm quốc gia như Diễn đàn Quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” hay Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam (10/11) đã tạo không gian đối thoại chính sách uy tín giữa cơ quan quản lý và cộng đồng kinh doanh. Tinh thần “Chính phủ kiến tạo-Doanh nghiệp hành động-Văn hóa dẫn dắt” được cụ thể hóa, khuyến khích các lãnh đạo doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm dẫn dắt bằng đạo đức và sự minh bạch.

Từ góc độ quốc gia, văn hóa của từng doanh nghiệp tưởng như là câu chuyện riêng nhưng lại góp phần tạo nên chất lượng của cả môi trường kinh doanh. Doanh nghiệp minh bạch tạo ra quan hệ kinh doanh đáng tin cậy; doanh nghiệp tôn trọng pháp luật góp phần củng cố kỷ cương thị trường; doanh nghiệp coi trọng người lao động tạo ra nguồn nhân lực ổn định; doanh nghiệp có trách nhiệm với cộng đồng góp phần củng cố niềm tin xã hội.

Khi từng doanh nghiệp xây dựng được môi trường văn hóa lành mạnh nội tại, tổng hòa các giá trị đó sẽ kết tinh thành môi trường văn hóa kinh doanh của quốc gia. Đây chính là yếu tố nền tảng để từng bước nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh và xây dựng Thương hiệu quốc gia Việt Nam vững vàng trên trường quốc tế.

Bước vào chặng đường phát triển mới, văn hóa doanh nghiệp chính là “sức mạnh mềm” và là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Khi sự tử tế, minh bạch, liêm chính và trách nhiệm trở thành chuẩn mực chung sẽ tạo thành sức mạnh cộng hưởng, giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững, đóng góp ngày càng lớn hơn vào sự phát triển thịnh vượng của đất nước.

Đến thời điểm này, đã có hàng nghìn lượt doanh nghiệp Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế, bao gồm cả khối doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài, tham gia Diễn đàn quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp”. Hàng trăm doanh nhân, đại diện doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước đã được khen thưởng vì thành tích xuất sắc hưởng ứng tinh thần Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, 116 doanh nghiệp đã được tôn vinh và công nhận là Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam.

PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

Tạo chuyển biến thực chất từ nhận thức

Hạ tầng mềm của năng lực cạnh tranh

Có thể bạn quan tâm

Các hoạt động văn hóa được tổ chức thường xuyên tại PETROVIETNAM. Ảnh: Nam Anh

Tạo chuyển biến thực chất từ nhận thức

Hướng tới Kỷ niệm 10 năm Ngày Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (2016-2026) và Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam” (Ban Tổ chức 248), Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) đã xác lập thông điệp chiến lược xuyên suốt: “Chính phủ kiến tạo - Doanh nghiệp hành động - Văn hóa dẫn dắt”.

Đổi mới sáng tạo chỉ tạo ra giá trị khi trở thành một phần của văn hóa doanh nghiệp.

Hạ tầng mềm của năng lực cạnh tranh

Từ các tập đoàn kinh tế nhà nước đến doanh nghiệp tư nhân, những giá trị như chữ tín, trách nhiệm, đổi mới sáng tạo, an toàn và phát triển bền vững đang được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam thích ứng và vươn lên trong môi trường kinh doanh nhiều biến động.

Các bác sĩ Bệnh viện E khám thị lực cho học sinh trên địa bàn phường Nghĩa Đô (Thành phố Hà Nội).

Hình thành hệ thống quản lý toàn diện, liên tục

Trước thềm năm học 2026-2027, nhiều địa phương khu vực Đồng bằng sông Hồng đang đẩy nhanh việc khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em, học sinh, gắn với chiến dịch khám sức khỏe toàn dân và xây dựng Sổ sức khỏe điện tử.

Khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí cho học sinh phường Tự Lạn trước thềm năm học mới. Ảnh: Văn Ban

Bước đệm trên lộ trình

Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên phường Tự Lạn, tỉnh Bắc Ninh, kiện toàn tổ chức các cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Đầu tháng 8, trường THCS Tự Lạn đã phối hợp Trạm y tế phường tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho gần 900 học sinh của phân hiệu 2, triển khai Kế hoạch số 154-KH/UBND về chăm sóc sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026-2030, đồng thời đẩy nhanh cập nhật, làm sạch dữ liệu y tế trên địa bàn phường.

Nhiều thanh niên đã khởi nghiệp thành công với mô hình sản xuất rau công nghệ cao. Ảnh VĂN HỌC

Xây dựng mô hình, đầu tư trọng điểm

Nhằm khuyến khích tinh thần khởi nghiệp trong thanh niên, những năm qua Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các cấp bộ Đoàn tại các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Hồng đã có nhiều hoạt động hỗ trợ, đồng hành, khơi gợi tinh thần và sự sáng tạo của các bạn trẻ, giúp nhiều đoàn viên, thanh niên phát triển kinh tế.

Chị Đinh Thị Quỳnh Nga (ngoài cùng, bên trái) hướng dẫn các bạn trẻ thực hành kỹ thuật cắt may. Ảnh: VĂN HỌC

Những bàn tay ấm

Khởi nghiệp trong điều kiện hết sức khó khăn, nhưng khi bắt đầu gặt hái thành công, những người phụ nữ đang phải chịu nhiều thiệt thòi đó đã lập tức giang rộng vòng tay, giúp nhiều thanh niên khác có việc làm ổn định.

Anh Vũ Minh Ngọc cùng các cộng sự nhận giải Ba Dự án Khởi nghiệp nông nghiệp đổi mới sáng tạo. Ảnh: NVCC

Thành công bằng khát vọng và sự dấn thân

Vốn là kỹ sư xây dựng, anh Vũ Minh Ngọc, tổ dân phố Phú Nội, phường Trường Thi, tỉnh Ninh Bình, đã trở lại quê hương vực dậy nghề làm giấm gia truyền. Cùng đó, anh đã thành công khi xây dựng thương hiệu sản phẩm thực dưỡng và vật phẩm phong thủy.

Công nghiệp tàu thủy được định vị là ngành công nghiệp nền tảng quốc gia.

Định vị cực tăng trưởng giàu tiềm năng của nền kinh tế

Lần đầu tiên, công nghiệp tàu thủy được dành một chương riêng trong dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. Không chỉ bổ sung hành lang pháp lý, bước chuyển này hướng tới định vị công nghiệp đóng tàu là ngành công nghiệp nền tảng, tạo dư địa phát triển cả hệ sinh thái và nâng cao năng lực tự chủ của một quốc gia biển.

Cần có một chính sách tổng thể, toàn diện, lâu dài cho ngành đóng tàu.

Bài toán tự chủ của quốc gia biển

Là đại biểu Quốc hội của một trong những cái nôi ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam, ông Lã Thanh Tân, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đã có nhiều chia sẻ về định hướng phát triển ngành trong giai đoạn tới.

Công ty Đóng tàu Hạ Long vừa hạ thủy thành công tàu Trường Minh Dream 06.

Phát huy lợi thế tích lũy

Từ những nhà máy lâu đời bên sông Cấm, sông Bạch Đằng đến các cơ sở đóng tàu bên bờ vịnh Hạ Long, công nghiệp đóng tàu đã hiện diện ở Đồng bằng sông Hồng qua nhiều thế hệ, tạo nên một trong những vùng tập trung năng lực đóng, sửa chữa tàu lớn nhất cả nước.

Nhà máy xử lý chất thải công nghiệp để phát điện Nam Sơn (Hà Nội). Ảnh: Hải Nam

Cần giải pháp mạnh, triệt để

Theo báo cáo của ngành tài nguyên và môi trường, Việt Nam hiện phát sinh khoảng hơn 60 nghìn tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm hơn 50%. Chỉ riêng hai đô thị đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày đã xả ra môi trường từ 7 nghìn đến gần 10 nghìn tấn rác. Bởi vậy, việc ứng dụng khoa học-công nghệ để giải quyết bài toán môi trường, nhất là việc xử lý rác thải sinh hoạt, là yêu cầu cấp bách từ thực tiễn.

Đoàn cán bộ tỉnh Hưng Yên thăm dây chuyền Nhà máy xử lý rác - Công ty CP Môi trường Năng lượng Xanh ASIAN Bắc Giang. Ảnh: AN HUY

Đồng bộ, minh bạch, có lộ trình

Xử lý rác thải sinh hoạt đang là một trong những thách thức lớn của quá trình phát triển bền vững. Thực tế những năm qua, dù đã được quan tâm nhưng không ít dự án vẫn chậm triển khai hoặc hoạt động kém hiệu quả do vướng về cơ chế và công nghệ. Ông Nguyễn Quang Huân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phân tích những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để giải quyết căn cơ bài toán này.

Bãi rác lộ thiên ở Liên Khê, xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Ảnh: TRÀ KHÚC

Tìm “điểm cuối” cho những chuyến xe rác

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên, toàn tỉnh hiện phát sinh khoảng 1.977,15 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày, trong đó 1.937,43 tấn được thu gom, đạt khoảng 98%. Đây là tỷ lệ rất cao nếu so với nhiều địa phương khác trong cả nước.

Dân ca Quan họ Bắc Ninh được quan tâm, lan tỏa trong đời sống hiện đại. Ảnh: DIÊN KHÁNH

Từ truyền thống đến hiện đại

Với giá trị văn hóa lâu đời hội tụ, tạo thành những đặc trưng, bản sắc văn hóa điển hình, các địa phương khu vực Đồng bằng sông Hồng đã và đang tích cực gìn giữ các giá trị văn hóa đặc sắc, đặt văn hóa vào vị trí trung tâm chiến lược của chiến lược phát triển toàn diện kinh tế-xã hội, gắn kết chặt chẽ với xây dựng con người toàn diện.

Học sinh Bình Vọng, xã Thường Tín (Hà Nội) tích cực khai thác “bồ tri thức” của làng. Ảnh: VĂN HỌC

Những vùng đất nuôi bền tinh thần học tập

Ở các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng có nhiều làng khoa bảng như Mộ Trạch (thành phố Hải Phòng), Hành Thiện (Ninh Bình), Bình Vọng, Đông Ngạc, Thanh Liệt (Hà Nội)… Tiếp nối truyền thống, nhiều làng khoa bảng đã tích cực xây dựng mô hình “Dòng họ hiếu học”, “Gia đình học tập”.

Các chương trình hiến máu tình nguyện nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo người dân. Ảnh: VƯƠNG TUẤN

Khi cộng đồng chung sức, chung lòng

Phong trào hiến máu tình nguyện ngày càng nhận được sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng, các tổ chức bởi ý nghĩa nhân văn sâu sắc và giá trị thiết thực đối với xã hội. Nhiều cơ quan, đơn vị... đã nỗ lực xây dựng phương pháp truyền thông, truyền cảm hứng mới cùng những cách làm phù hợp, nhờ vậy, phong trào đã nhận được sự hưởng ứng, ủng hộ ngày càng tích cực của cộng đồng, xã hội.

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Hữu Kiêm chia sẻ về cách làm sáo diều. Ảnh: Văn Học

Những người “giữ lửa”

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, rất nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ, người thực hành văn hóa đã và đang âm thầm bảo tồn, trao truyền các giá trị di sản văn hóa.

Nghi lễ trước khi trình diễn hò Cửa Đình và múa Bài bông. Ảnh: KHÁNH VY

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long: Nghệ thuật dân gian luôn vận động

Chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cho rằng, để di sản văn hóa phi vật thể “sống được” không chỉ là giữ lại hình thức biểu diễn, mà cần tìm cách duy trì hoặc tạo ra những không gian văn hóa mới để di sản tiếp tục có ý nghĩa trong đời sống. Bởi nghệ thuật dân gian luôn vận động cùng xã hội.

Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp của Đại học Bách khoa Hà Nội tại Trường THPT Thái Phiên.

Cách tiếp cận mới trong hoạt động tư vấn

Tại Hải Phòng, gian tư vấn của Đại học Bách khoa Hà Nội trong chương trình Tư vấn tuyển sinh – hướng nghiệp 2026 luôn đông kín phụ huynh, học sinh xếp hàng chờ được giải đáp đã cho thấy sức hút của hoạt động này.

Nhiều hoạt động tư vấn hướng nghiệp được tổ chức trên địa bàn tỉnh.

Tạo không gian trải nghiệm thực tế

Là địa phương có nhiều khu công nghiệp, mỏ khoáng sản cũng như đang phát triển mạnh về hoạt động du lịch, dịch vụ, Quảng Ninh đã đẩy mạnh hướng nghiệp, đặc biệt với lứa tuổi học sinh lớp 9 và lớp 12, để các em có lựa chọn phù hợp đáp ứng nhu cầu thị trường lao động.

Ngành đường sắt cần tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông. Ảnh: Khiếu Minh

Hướng tới các mục tiêu kép

Được định hướng phát triển là “trục xương sống” của hệ thống vận tải, cùng với những dự án đầu tư trọng điểm cấp quốc gia để hiện đại hóa hạ tầng, lấy lại vị thế cho ngành đường sắt, công tác bảo đảm an toàn giao thông phải được quan tâm hơn nữa, cùng đó là các nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ.

Những quán cà-phê sát đường tàu luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Ảnh: VĂN HỌC

Xóa “điểm đen” hạ tầng và ý thức

Nhiều đường ngang, lối mở tự phát qua đường sắt là những “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ lớn gây mất an toàn giao thông. Bởi vậy, xóa bỏ các địa điểm này và xử lý các vi phạm liên quan tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt cần phải được tiến hành quyết liệt hơn nữa.

Anh Phạm Quang Thành (trái) và anh Đinh Đức Huy luôn nỗ lực cho những chuyến tàu an toàn.

Những kiện tướng thầm lặng

Vượt lên những khó khăn đặc thù, bằng lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm, không ít nhân viên lái tàu, tuần đường đã được tặng danh hiệu “Kiện tướng an toàn chạy tàu”, góp phần bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.