Mắt xích trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực

Những thay đổi trong kỳ tuyển sinh năm 2026 không chỉ điều chỉnh cách thức xét tuyển, mà còn đặt ra yêu cầu rõ ràng hơn đối với học sinh trong việc lựa chọn ngành học, định hình con đường tương lai.

Các hoạt động tư vấn tuyển sinh năm 2026 thu hút sự quan tâm của học sinh và phụ huynh.
Các hoạt động tư vấn tuyển sinh năm 2026 thu hút sự quan tâm của học sinh và phụ huynh.

Hành trình có định hướng

Theo Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng, thí sinh chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, đăng ký 15 nguyện vọng; đồng thời các cơ sở đào tạo phải công bố rõ ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào và tổ hợp xét tuyển. Khi “biên độ lựa chọn” được thu hẹp và tiêu chí được siết chặt, việc chọn ngành, chọn trường không còn là câu chuyện cảm tính, mà đòi hỏi sự chuẩn bị có chiến lược từ sớm.

Chính vì vậy, hướng nghiệp không còn là hoạt động dồn vào những tháng cuối lớp 12. Tại Trường THPT Yên Hòa (Hà Nội), công tác này đã được triển khai theo lộ trình xuyên suốt từ lớp 10 đến lớp 12: Từ nhận diện năng lực, tìm hiểu sở thích, đến trải nghiệm thực tế trước khi đưa ra lựa chọn nghề nghiệp.

Tham gia Ngày hội Tư vấn hướng nghiệp cho học sinh khối 12 do Trường THPT Yên Hòa tổ chức mới đây, em Nguyễn Hoàng Hà, học sinh lớp 12 chia sẻ: “Trước đây em khá mơ hồ, chỉ nghĩ đơn giản là chọn ngành “hot” hoặc theo bạn bè. Nhưng khi được tham gia các buổi tư vấn, làm bài trắc nghiệm năng lực và nghe chia sẻ từ các chuyên gia và các anh chị đi trước, em hiểu rõ hơn mình phù hợp với lĩnh vực nào. Năm nay quy định tuyển sinh thay đổi, em càng thấy cần phải chọn kỹ, vì không còn nhiều cơ hội để “thử và sai” như trước”.

Hoàng Hà cho biết thêm, thay vì đợi đến sát kỳ thi mới quyết định, em đã xác định hướng đi từ đầu năm lớp 12 và chủ động tìm hiểu thông tin về ngành học, cơ hội việc làm. “Em nghĩ quan trọng nhất là hiểu mình muốn gì và có thể làm được gì, chứ không chỉ là đỗ vào một trường đại học”, em nói.

Nhà giáo Lê Hồng Chung, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Hướng nghiệp hiện nay được tích hợp trong các hoạt động trải nghiệm, giúp học sinh “hiểu mình trước khi hiểu nghề”. Đây là thay đổi quan trọng. Bởi chỉ khi nhận diện rõ năng lực, sở thích và giá trị cá nhân, các em mới có thể đưa ra lựa chọn phù hợp, thay vì chạy theo xu hướng.

Trước những thay đổi của công tác tuyển sinh, vai trò của nhà trường cũng có sự điều chỉnh rõ rệt, không chỉ cung cấp thông tin mà còn chủ động định hướng và tổ chức các hoạt động hỗ trợ học sinh lựa chọn nghề nghiệp. Cùng với đó, gia đình không còn là “người quyết định thay”, mà dần trở thành một “cố vấn chiến lược”. Phụ huynh được khuyến khích đồng hành, lắng nghe và hỗ trợ con trong quá trình lựa chọn, thay vì áp đặt theo kỳ vọng chủ quan.

Gắn kết với nhu cầu thực tế

Công tác hướng nghiệp năm 2026 cho thấy sự gắn kết rõ hơn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu, thương mại điện tử, công nghệ bán dẫn… đang có nhu cầu nhân lực lớn, trong khi một số ngành truyền thống bắt đầu bão hòa. Khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường vẫn còn, thể hiện ở việc không ít sinh viên ra trường khó tìm được việc làm đúng chuyên môn.

Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng giáo dục (Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội) nhận định: Hạn chế trước đây của công tác hướng nghiệp là thiên về giới thiệu trường, ngành, mà chưa cung cấp đầy đủ thông tin về cơ hội việc làm. Vì vậy, định hướng mới là giúp học sinh hiểu “thị trường cần gì”, từ đó lựa chọn ngành học phù hợp với nhu cầu xã hội. Các chuyên gia cho rằng, hướng nghiệp hiệu quả không phải là “chọn giúp” học sinh một nghề, mà là trang bị cho các em năng lực tự nhận thức và khả năng ra quyết định.

Những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định hướng nghiệp và phân luồng là nhiệm vụ trọng tâm. Mới đây, Thông tư số 16/TT-BGDĐT về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục ban hành ngày 24/3/2026 đã tạo thêm một bước hoàn thiện về thể chế.

Thông tư quy định rõ công tác hướng nghiệp phải được triển khai xuyên suốt, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý và từng cấp học. Đáng chú ý, trách nhiệm không chỉ đặt lên nhà trường, mà được phân định rõ giữa các cấp quản lý, đồng thời khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở đào tạo đại học và các tổ chức xã hội. Việc bảo đảm các điều kiện triển khai từ đội ngũ giáo viên được đào tạo chuyên môn, cơ sở vật chất, học liệu đến kinh phí cũng được quy định cụ thể, nhằm đưa hướng nghiệp trở thành hoạt động thực chất. Mục tiêu không chỉ là giảm áp lực vào đại học, mà còn hướng tới cân bằng cơ cấu nguồn nhân lực.

Hướng nghiệp, vì thế, không còn là việc “chọn trường” đơn thuần, mà là quá trình giúp học sinh nhận diện bản thân và lựa chọn con đường phù hợp. Khi mỗi lựa chọn được cân nhắc kỹ, hiệu quả của giáo dục và sự cân bằng của thị trường lao động cũng dần được cải thiện.

Năm nhiệm vụ trọng tâm của công tác hướng nghiệp: Cung cấp thông tin nghề nghiệp, hỗ trợ học sinh nhận diện bản thân, rèn kỹ năng lựa chọn, tăng cường trải nghiệm thực tế và ứng dụng công nghệ trong hướng nghiệp (Thông tư 16)

Tiêu điểm: Hướng nghiệp và phân luồng giáo dục phổ thông

1. Cách tiếp cận mới trong hoạt động tư vấn

2. Tạo không gian trải nghiệm thực tế

Có thể bạn quan tâm

Ngành đường sắt cần tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông. Ảnh: Khiếu Minh

Hướng tới các mục tiêu kép

Được định hướng phát triển là “trục xương sống” của hệ thống vận tải, cùng với những dự án đầu tư trọng điểm cấp quốc gia để hiện đại hóa hạ tầng, lấy lại vị thế cho ngành đường sắt, công tác bảo đảm an toàn giao thông phải được quan tâm hơn nữa, cùng đó là các nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ.

Những quán cà-phê sát đường tàu luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Ảnh: VĂN HỌC

Xóa “điểm đen” hạ tầng và ý thức

Nhiều đường ngang, lối mở tự phát qua đường sắt là những “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ lớn gây mất an toàn giao thông. Bởi vậy, xóa bỏ các địa điểm này và xử lý các vi phạm liên quan tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt cần phải được tiến hành quyết liệt hơn nữa.

Anh Phạm Quang Thành (trái) và anh Đinh Đức Huy luôn nỗ lực cho những chuyến tàu an toàn.

Những kiện tướng thầm lặng

Vượt lên những khó khăn đặc thù, bằng lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm, không ít nhân viên lái tàu, tuần đường đã được tặng danh hiệu “Kiện tướng an toàn chạy tàu”, góp phần bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.

Công chức Thuế thành phố Hải Phòng đã linh hoạt kết hợp trực tiếp và qua công nghệ hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp, người nộp thuế trong quá trình thực hiện quyết toán thuế, tuân thủ pháp luật thuế.

Công nghệ là giải pháp then chốt, hiệu quả

Bên cạnh tổ chức các hội nghị phổ biến, hướng dẫn các chính sách pháp luật thuế, Thuế thành phố Hải Phòng xác định việc ứng dụng công nghệ là giải pháp then chốt góp phần bảo đảm hiệu quả thiết thực, đẩy nhanh tiến độ và chính xác.

Công chức Thuế tỉnh Quảng Ninh trực tiếp hỗ trợ các hộ kinh doanh, nhất là các hộ vừa chuyển thành doanh nghiệp, cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile.

Ưu tiên hỗ trợ thay vì xử phạt

Với cách tiếp cận lấy người nộp thuế làm trung tâm, cùng phương thức triển khai “cầm tay, chỉ việc”, ưu tiên hỗ trợ thay vì xử phạt, ngành thuế tỉnh Quảng Ninh đang từng bước triển khai thành công phương pháp kê khai thuế theo doanh thu thực tế.

Để giải quyết tốt bài toán mưu sinh và trật tự đô thị, cần những giải pháp căn cơ của thành phố. Ảnh: Văn Học

Cần cơ chế và mô hình thích hợp

Quản lý và khai thác vỉa hè tại Thủ đô Hà Nội là công việc luôn đòi hỏi phải khoa học và có chương trình bài bản, bền vững. Làm sao để những “mỏ vàng mặt phố” có thể đóng góp cho ngân sách, gìn giữ mỹ quan đô thị, bảo đảm an ninh trật tự công cộng, hài hòa các lợi ích là điều các cơ quan chức năng cần đưa ra giải pháp tốt nhất.

Vỉa hè ở thành phố Seoul, Hàn Quốc, luôn được giữ sạch sẽ, thông thoáng. Ảnh: Nam Khánh

Những gợi mở từ quốc tế

Đối với nhiều quốc gia trên thế giới, để khai thác vỉa hè một cách tối ưu, phải bắt đầu từ những nỗ lực quy hoạch hạ tầng giao thông công cộng và tìm ra cách thức quản lý khoa học.

Chương trình Xây Tết 2026 do Báo Nhân Dân cùng Công ty CP Xây dựng Coteccons tổ chức. Ảnh: Bảo Long

Lan tỏa nghĩa tình chăm lo người lao động

Trong không khí chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng và đón Xuân Bính Ngọ 2026, hàng loạt hoạt động an sinh xã hội, chăm lo cho người lao động, nhân dân đã diễn ra nghĩa tình, đầm ấm trên cả nước, góp phần xây Tết ấm, dệt Xuân an.

“Bữa ăn công đoàn”, hoạt động nổi bật của các cấp công đoàn trong năm 2025. Ảnh: Thanh Tâm

Tết ấm cho mọi người

Những ngày giáp Tết, tại các khu công nghiệp trên địa bàn TP Hải Phòng, không khí làm việc xen lẫn sự tất bật chuẩn bị cho năm mới. Với nhiều công nhân, Tết không chỉ là thời khắc đoàn tụ mà còn là dịp bộc lộ rõ nét thu nhập, việc làm và mức độ quan tâm, sẻ chia từ doanh nghiệp và tổ chức công đoàn.

Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm, tặng quà công nhân vùng mỏ Quảng Ninh.

Vững niềm tin nơi vùng mỏ

Những ngày cận Tết Nguyên đán, tại vùng mỏ Quảng Ninh, sự quan tâm dành cho công nhân, người lao động lan tỏa từ hầm lò, phân xưởng đến khu nhà ở công nhân đã góp thêm niềm vui, sự yên tâm để mùa xuân nơi vùng than đến gần hơn với mỗi gia đình.

Đào tạo nghề hàn bằng robot tại Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội. Ảnh: Hải Nam

AI thay đổi lộ trình nghề nghiệp

Trí tuệ nhân tạo (AI) không lấy việc của người lao động, nhưng đang làm đứt quãng lộ trình nghề nghiệp quen thuộc. Ở Đồng bằng sông Hồng, nơi tập trung dày đặc khu công nghiệp và dịch vụ, thách thức này đang hiện diện rõ ràng.

Một phân xưởng sản xuất ở Công ty cổ phần Daikin Air Conditioning Việt Nam, chi nhánh tỉnh Bắc Ninh.

Nhà máy thông minh và “số phận” công nhân lành nghề

Tại Bắc Ninh, trung tâm công nghiệp lớn phía bắc, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực số đã trở thành “xương sống” của sản xuất. Sự chuyển mình ấy đặt ra thách thức với những công nhân lành nghề của phương thức sản xuất truyền thống.

Trung tâm du lịch cao cấp đang dần thành hình tại đặc khu Cát Bà (Hải Phòng). Ảnh: Lê Minh

Cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng

Theo dự kiến điều chỉnh quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng sẽ phát triển theo mô hình thành phố đa cực, đa trung tâm, đa hành lang động lực. Theo đó, hướng ra biển và làm giàu từ biển là chiến lược trọng tâm của đô thị này.

Cảng biển Hải Phòng bước sang năm 2026 với hàng loạt dự án quy mô lớn đồng loạt khởi động.

Khép lại một năm tăng trưởng ấn tượng

Năm 2025, cảng biển Hải Phòng lọt tốp 30 cảng biển nhộn nhịp nhất thế giới, đồng thời đạt thêm nhiều kỷ lục mới, như: Đón chuyến tàu lớn nhất; thời gian xếp, dỡ nhanh nhất; đưa vào khai thác nhiều tuyến dịch vụ hàng hải nhất.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất.

Đóng tàu Hải Phòng vươn tầm quốc tế

Hơn thế kỷ qua, bên những con sông đổ ra biển lớn, Hải Phòng đã hình thành được một cộng đồng nghề đặc biệt của những người đóng tàu. Trải qua đỉnh cao, suy thoái rồi tái cấu trúc bằng khoa học, công nghệ và những con người bền bỉ, Hải Phòng đang từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi đóng tàu toàn cầu.

Nhiều bạn trẻ vẫn đang nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc. Ảnh trong bài: Văn Học

Mạch đạo thư hương từ tiền nhân đến hôm nay

Tự thuở khai sơn lập ấp, nơi châu thổ sông Hồng vốn là miền “văn hiến chi bang”, người người trọng nghĩa, nhà nhà quý chữ. Trên bãi dâu, bến sông, nơi làng quê thôn ổ, từ đồng sâu nội cỏ đến chốn thị thành, tinh thần hiếu học như mạch nguồn không dứt.

Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trong một chương trình lan tỏa văn hóa đọc cho học sinh.

Giai đoạn “vàng” cho tình yêu sách

Trường học, lớp học là không gian đọc cơ bản nhất, hội tụ các điều kiện thuận lợi nhất để phát triển văn hóa đọc. Nếu ở trường, lớp mà học sinh không đọc sách thì ở đâu người ta đọc sách đây? Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trăn trở nêu câu hỏi cùng Báo Nhân Dân.

Thư viện làng Bình Vọng đã và đang thu hút nhiều bạn đọc ở các lứa tuổi khác nhau. (Ảnh Văn Học)

Thư viện làng gieo niềm đam mê

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, giữa đất Thủ đô vẫn có những nơi chốn khiến người ta muốn chậm lại. Đó là, khi họ đến với những thư viện mang đậm dấu ấn của nếp làng, được lập nên bởi những người yêu và muốn gieo niềm đam mê đọc sách.