Hạ tầng mềm của năng lực cạnh tranh

Từ các tập đoàn kinh tế nhà nước đến doanh nghiệp tư nhân, những giá trị như chữ tín, trách nhiệm, đổi mới sáng tạo, an toàn và phát triển bền vững đang được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam thích ứng và vươn lên trong môi trường kinh doanh nhiều biến động.

Đổi mới sáng tạo chỉ tạo ra giá trị khi trở thành một phần của văn hóa doanh nghiệp.
Đổi mới sáng tạo chỉ tạo ra giá trị khi trở thành một phần của văn hóa doanh nghiệp.

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), một trong những doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế, hoạt động trong bối cảnh thường xuyên chịu tác động bởi những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu. Bởi vậy, Tập đoàn xác định: Văn hóa an toàn, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững được đưa vào hoạt động sản xuất - kinh doanh như những giá trị định hướng.

Trong hành trình lan tỏa văn hóa kinh doanh, Petrovietnam cho thấy, văn hóa không phải một lớp “trang trí” bên ngoài hoạt động doanh nghiệp. Trong lĩnh vực năng lượng, văn hóa an toàn không thể chỉ được thể hiện bằng những quy định hay biển cảnh báo. Nó phải trở thành ý thức thường trực của mỗi người lao động. Khi an toàn trở thành một giá trị chung, mỗi cá nhân sẽ chủ động nhận diện nguy cơ, tuân thủ quy trình và có trách nhiệm với đồng nghiệp.

Tương tự, đổi mới sáng tạo cũng chỉ tạo ra giá trị khi trở thành một phần của văn hóa tổ chức, khuyến khích cán bộ, nhân viên tìm kiếm cách làm mới, ứng dụng công nghệ và không ngừng cải tiến.

Tại Công ty cổ phần Hanel PT, sức mạnh văn hóa lại được xây dựng từ những giá trị gần gũi: “Sống tử tế - Sống biết ơn”, cùng triết lý “Ngũ phương hưởng lợi”, trong đó, mỗi quyết định đều cân nhắc giá trị mang lại cho khách hàng, người lao động, môi trường, đất nước và doanh nghiệp.

Bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Công ty CP Hanel PT, nhấn mạnh: “Máy móc có thể mua, công nghệ có thể học, quy trình có thể sao chép nhưng một tập thể cùng niềm tin, cùng hệ giá trị và cùng khát vọng thì khó có thể sao chép”.

Từ quan niệm đó, văn hóa được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Đội ngũ nghiên cứu và phát triển (R&D) của Hanel PT, điển hình tại thương hiệu SASAKI, không ngừng sáng tạo, phát triển công nghệ cấp đông sâu siêu tốc, góp phần giải quyết bài toán giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam.

Nếu Petrovietnam cho thấy văn hóa có thể tạo sức mạnh thích ứng cho một tập đoàn lớn, Hanel PT quan niệm văn hóa có thể thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thì Hoai Linh Group (Công ty CP Đầu tư Thương mại Dịch vụ Hoài Linh) lại đặt trọng tâm vào chữ tín, trách nhiệm và sự tử tế.

Ông Robert Linh (Đỗ Nguyễn Hồng Linh), Tổng Giám đốc Hoai Linh Group chia sẻ: “Thị trường thay đổi, công nghệ thay đổi, cách kinh doanh cũng thay đổi. Đổi thay để bứt phá là điều chúng tôi theo đuổi. Nhưng có những thứ mà tôi không muốn thay đổi: Chữ tín, tinh thần trách nhiệm và cách đối xử tử tế với nhau. Tôi vẫn tin rằng, một doanh nghiệp có thể lớn rất nhanh bằng cơ hội, nhưng muốn đi được đường dài thì phải có văn hóa”.

Một doanh nghiệp giữ đúng cam kết với khách hàng hôm nay sẽ có thêm cơ hội cho ngày mai. Một doanh nghiệp đối xử tốt với người lao động sẽ tạo dựng được sự gắn bó. Một doanh nghiệp tuân thủ pháp luật sẽ góp phần hình thành môi trường kinh doanh minh bạch.

Nhìn từ Petrovietnam, Hanel PT và Hoai Linh Group, có thể thấy dù khác nhau về lĩnh vực, quy mô và cách thức vận hành, các doanh nghiệp đều đang gặp nhau ở một điểm: Văn hóa chính là hạ tầng mềm của năng lực cạnh tranh.

Có thể bạn quan tâm

Các bác sĩ Bệnh viện E khám thị lực cho học sinh trên địa bàn phường Nghĩa Đô (Thành phố Hà Nội).

Hình thành hệ thống quản lý toàn diện, liên tục

Trước thềm năm học 2026-2027, nhiều địa phương khu vực Đồng bằng sông Hồng đang đẩy nhanh việc khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em, học sinh, gắn với chiến dịch khám sức khỏe toàn dân và xây dựng Sổ sức khỏe điện tử.

Khám sức khỏe, sàng lọc miễn phí cho học sinh phường Tự Lạn trước thềm năm học mới. Ảnh: Văn Ban

Bước đệm trên lộ trình

Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên phường Tự Lạn, tỉnh Bắc Ninh, kiện toàn tổ chức các cơ sở giáo dục sau sắp xếp. Đầu tháng 8, trường THCS Tự Lạn đã phối hợp Trạm y tế phường tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho gần 900 học sinh của phân hiệu 2, triển khai Kế hoạch số 154-KH/UBND về chăm sóc sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026-2030, đồng thời đẩy nhanh cập nhật, làm sạch dữ liệu y tế trên địa bàn phường.

Nhiều thanh niên đã khởi nghiệp thành công với mô hình sản xuất rau công nghệ cao. Ảnh VĂN HỌC

Xây dựng mô hình, đầu tư trọng điểm

Nhằm khuyến khích tinh thần khởi nghiệp trong thanh niên, những năm qua Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các cấp bộ Đoàn tại các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Hồng đã có nhiều hoạt động hỗ trợ, đồng hành, khơi gợi tinh thần và sự sáng tạo của các bạn trẻ, giúp nhiều đoàn viên, thanh niên phát triển kinh tế.

Chị Đinh Thị Quỳnh Nga (ngoài cùng, bên trái) hướng dẫn các bạn trẻ thực hành kỹ thuật cắt may. Ảnh: VĂN HỌC

Những bàn tay ấm

Khởi nghiệp trong điều kiện hết sức khó khăn, nhưng khi bắt đầu gặt hái thành công, những người phụ nữ đang phải chịu nhiều thiệt thòi đó đã lập tức giang rộng vòng tay, giúp nhiều thanh niên khác có việc làm ổn định.

Anh Vũ Minh Ngọc cùng các cộng sự nhận giải Ba Dự án Khởi nghiệp nông nghiệp đổi mới sáng tạo. Ảnh: NVCC

Thành công bằng khát vọng và sự dấn thân

Vốn là kỹ sư xây dựng, anh Vũ Minh Ngọc, tổ dân phố Phú Nội, phường Trường Thi, tỉnh Ninh Bình, đã trở lại quê hương vực dậy nghề làm giấm gia truyền. Cùng đó, anh đã thành công khi xây dựng thương hiệu sản phẩm thực dưỡng và vật phẩm phong thủy.

Công nghiệp tàu thủy được định vị là ngành công nghiệp nền tảng quốc gia.

Định vị cực tăng trưởng giàu tiềm năng của nền kinh tế

Lần đầu tiên, công nghiệp tàu thủy được dành một chương riêng trong dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. Không chỉ bổ sung hành lang pháp lý, bước chuyển này hướng tới định vị công nghiệp đóng tàu là ngành công nghiệp nền tảng, tạo dư địa phát triển cả hệ sinh thái và nâng cao năng lực tự chủ của một quốc gia biển.

Cần có một chính sách tổng thể, toàn diện, lâu dài cho ngành đóng tàu.

Bài toán tự chủ của quốc gia biển

Là đại biểu Quốc hội của một trong những cái nôi ngành công nghiệp đóng tàu Việt Nam, ông Lã Thanh Tân, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đã có nhiều chia sẻ về định hướng phát triển ngành trong giai đoạn tới.

Công ty Đóng tàu Hạ Long vừa hạ thủy thành công tàu Trường Minh Dream 06.

Phát huy lợi thế tích lũy

Từ những nhà máy lâu đời bên sông Cấm, sông Bạch Đằng đến các cơ sở đóng tàu bên bờ vịnh Hạ Long, công nghiệp đóng tàu đã hiện diện ở Đồng bằng sông Hồng qua nhiều thế hệ, tạo nên một trong những vùng tập trung năng lực đóng, sửa chữa tàu lớn nhất cả nước.

Nhà máy xử lý chất thải công nghiệp để phát điện Nam Sơn (Hà Nội). Ảnh: Hải Nam

Cần giải pháp mạnh, triệt để

Theo báo cáo của ngành tài nguyên và môi trường, Việt Nam hiện phát sinh khoảng hơn 60 nghìn tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm hơn 50%. Chỉ riêng hai đô thị đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi ngày đã xả ra môi trường từ 7 nghìn đến gần 10 nghìn tấn rác. Bởi vậy, việc ứng dụng khoa học-công nghệ để giải quyết bài toán môi trường, nhất là việc xử lý rác thải sinh hoạt, là yêu cầu cấp bách từ thực tiễn.

Đoàn cán bộ tỉnh Hưng Yên thăm dây chuyền Nhà máy xử lý rác - Công ty CP Môi trường Năng lượng Xanh ASIAN Bắc Giang. Ảnh: AN HUY

Đồng bộ, minh bạch, có lộ trình

Xử lý rác thải sinh hoạt đang là một trong những thách thức lớn của quá trình phát triển bền vững. Thực tế những năm qua, dù đã được quan tâm nhưng không ít dự án vẫn chậm triển khai hoặc hoạt động kém hiệu quả do vướng về cơ chế và công nghệ. Ông Nguyễn Quang Huân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phân tích những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để giải quyết căn cơ bài toán này.

Bãi rác lộ thiên ở Liên Khê, xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Ảnh: TRÀ KHÚC

Tìm “điểm cuối” cho những chuyến xe rác

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên, toàn tỉnh hiện phát sinh khoảng 1.977,15 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày, trong đó 1.937,43 tấn được thu gom, đạt khoảng 98%. Đây là tỷ lệ rất cao nếu so với nhiều địa phương khác trong cả nước.

Dân ca Quan họ Bắc Ninh được quan tâm, lan tỏa trong đời sống hiện đại. Ảnh: DIÊN KHÁNH

Từ truyền thống đến hiện đại

Với giá trị văn hóa lâu đời hội tụ, tạo thành những đặc trưng, bản sắc văn hóa điển hình, các địa phương khu vực Đồng bằng sông Hồng đã và đang tích cực gìn giữ các giá trị văn hóa đặc sắc, đặt văn hóa vào vị trí trung tâm chiến lược của chiến lược phát triển toàn diện kinh tế-xã hội, gắn kết chặt chẽ với xây dựng con người toàn diện.

Học sinh Bình Vọng, xã Thường Tín (Hà Nội) tích cực khai thác “bồ tri thức” của làng. Ảnh: VĂN HỌC

Những vùng đất nuôi bền tinh thần học tập

Ở các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng có nhiều làng khoa bảng như Mộ Trạch (thành phố Hải Phòng), Hành Thiện (Ninh Bình), Bình Vọng, Đông Ngạc, Thanh Liệt (Hà Nội)… Tiếp nối truyền thống, nhiều làng khoa bảng đã tích cực xây dựng mô hình “Dòng họ hiếu học”, “Gia đình học tập”.

Các chương trình hiến máu tình nguyện nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của đông đảo người dân. Ảnh: VƯƠNG TUẤN

Khi cộng đồng chung sức, chung lòng

Phong trào hiến máu tình nguyện ngày càng nhận được sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng, các tổ chức bởi ý nghĩa nhân văn sâu sắc và giá trị thiết thực đối với xã hội. Nhiều cơ quan, đơn vị... đã nỗ lực xây dựng phương pháp truyền thông, truyền cảm hứng mới cùng những cách làm phù hợp, nhờ vậy, phong trào đã nhận được sự hưởng ứng, ủng hộ ngày càng tích cực của cộng đồng, xã hội.

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Hữu Kiêm chia sẻ về cách làm sáo diều. Ảnh: Văn Học

Những người “giữ lửa”

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, rất nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ, người thực hành văn hóa đã và đang âm thầm bảo tồn, trao truyền các giá trị di sản văn hóa.

Nghi lễ trước khi trình diễn hò Cửa Đình và múa Bài bông. Ảnh: KHÁNH VY

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long: Nghệ thuật dân gian luôn vận động

Chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long cho rằng, để di sản văn hóa phi vật thể “sống được” không chỉ là giữ lại hình thức biểu diễn, mà cần tìm cách duy trì hoặc tạo ra những không gian văn hóa mới để di sản tiếp tục có ý nghĩa trong đời sống. Bởi nghệ thuật dân gian luôn vận động cùng xã hội.

Chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp của Đại học Bách khoa Hà Nội tại Trường THPT Thái Phiên.

Cách tiếp cận mới trong hoạt động tư vấn

Tại Hải Phòng, gian tư vấn của Đại học Bách khoa Hà Nội trong chương trình Tư vấn tuyển sinh – hướng nghiệp 2026 luôn đông kín phụ huynh, học sinh xếp hàng chờ được giải đáp đã cho thấy sức hút của hoạt động này.

Nhiều hoạt động tư vấn hướng nghiệp được tổ chức trên địa bàn tỉnh.

Tạo không gian trải nghiệm thực tế

Là địa phương có nhiều khu công nghiệp, mỏ khoáng sản cũng như đang phát triển mạnh về hoạt động du lịch, dịch vụ, Quảng Ninh đã đẩy mạnh hướng nghiệp, đặc biệt với lứa tuổi học sinh lớp 9 và lớp 12, để các em có lựa chọn phù hợp đáp ứng nhu cầu thị trường lao động.

Ngành đường sắt cần tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông. Ảnh: Khiếu Minh

Hướng tới các mục tiêu kép

Được định hướng phát triển là “trục xương sống” của hệ thống vận tải, cùng với những dự án đầu tư trọng điểm cấp quốc gia để hiện đại hóa hạ tầng, lấy lại vị thế cho ngành đường sắt, công tác bảo đảm an toàn giao thông phải được quan tâm hơn nữa, cùng đó là các nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ.

Những quán cà-phê sát đường tàu luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Ảnh: VĂN HỌC

Xóa “điểm đen” hạ tầng và ý thức

Nhiều đường ngang, lối mở tự phát qua đường sắt là những “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ lớn gây mất an toàn giao thông. Bởi vậy, xóa bỏ các địa điểm này và xử lý các vi phạm liên quan tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt cần phải được tiến hành quyết liệt hơn nữa.

Anh Phạm Quang Thành (trái) và anh Đinh Đức Huy luôn nỗ lực cho những chuyến tàu an toàn.

Những kiện tướng thầm lặng

Vượt lên những khó khăn đặc thù, bằng lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm, không ít nhân viên lái tàu, tuần đường đã được tặng danh hiệu “Kiện tướng an toàn chạy tàu”, góp phần bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.

Công chức Thuế thành phố Hải Phòng đã linh hoạt kết hợp trực tiếp và qua công nghệ hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp, người nộp thuế trong quá trình thực hiện quyết toán thuế, tuân thủ pháp luật thuế.

Công nghệ là giải pháp then chốt, hiệu quả

Bên cạnh tổ chức các hội nghị phổ biến, hướng dẫn các chính sách pháp luật thuế, Thuế thành phố Hải Phòng xác định việc ứng dụng công nghệ là giải pháp then chốt góp phần bảo đảm hiệu quả thiết thực, đẩy nhanh tiến độ và chính xác.

Công chức Thuế tỉnh Quảng Ninh trực tiếp hỗ trợ các hộ kinh doanh, nhất là các hộ vừa chuyển thành doanh nghiệp, cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile.

Ưu tiên hỗ trợ thay vì xử phạt

Với cách tiếp cận lấy người nộp thuế làm trung tâm, cùng phương thức triển khai “cầm tay, chỉ việc”, ưu tiên hỗ trợ thay vì xử phạt, ngành thuế tỉnh Quảng Ninh đang từng bước triển khai thành công phương pháp kê khai thuế theo doanh thu thực tế.