Loài người tiến hóa để tiết kiệm nước hơn các loài linh trưởng

Trước đây, chúng ta nghĩ rằng con người khác với tinh tinh và các loài vượn khác ở bộ não lớn, đi bằng hai chân thay vì bốn chân. Nhưng các nhà khoa học cho biết, còn có một tính năng phân biệt khác đó là hiệu quả sử dụng nước.

Theo một nghiên cứu mới, con người có thể đã tiến hóa để cần ít nước hơn những loài động vật họ hàng gần nhất của chúng ta. Ảnh: Pixabay.
Theo một nghiên cứu mới, con người có thể đã tiến hóa để cần ít nước hơn những loài động vật họ hàng gần nhất của chúng ta. Ảnh: Pixabay.

Đó là kết quả của một nghiên cứu mới, lần đầu tiên, đo lường chính xác lượng nước mà con người mất và thay thế mỗi ngày so với họ hàng động vật sống gần nhất của chúng ta.

Con người tiêu thụ nước chỉ bằng một nửa loài vượn

Theo nghiên cứu được công bố ngày 5-3 trên tạp chí Current Biology, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, trung bình con người tiêu thụ 3 lít, tương đương khoảng 12 cốc nước mỗi ngày. Trong khi tinh tinh, khỉ đột sống trong vườn thú phải tiêu thụ gần gấp đôi con số đó.

Nghiên cứu đã so sánh lượng nước luân chuyển của 309 người với nhiều lối sống, từ nông dân, săn bắn hái lượm, đến nhân viên văn phòng, với 72 con vượn sống trong vườn thú và khu bảo tồn.

Kết quả này hơi bất ngờ, vì con người có số tuyến mồ hôi nhiều gấp 10 lần tinh tinh và nói chung, hoạt động mạnh hơn nhiều so với loài vượn, nên đáng ra phải tiêu thụ nhiều nước hơn mỗi ngày. Nhưng trong số các loài linh trưởng, con người đã tiến hóa để trở thành mô hình có dòng chảy thấp.

Loài người tiến hóa để tiết kiệm nước hơn các loài linh trưởng -0
Loài người tiến hóa để tiết kiệm nước hơn các loài linh trưởng.

Phó giáo sư nhân chủng học tiến hóa Herman Pontzer, Đại học Duke, tác giả chính cho biết, một sự thay đổi cổ xưa về khả năng tiết kiệm nước của cơ thể con người có thể đã cho phép tổ tiên săn bắn hái lượm của chúng ta phiêu lưu xa hơn các con suối và hố nước để tìm kiếm thức ăn.

Phó giáo sư Pontzer nói: “Ngay cả khi chỉ có thể đi lâu hơn một chút mà không có nước cũng đã là một lợi thế lớn khi con người ban đầu bắt đầu kiếm sống trong những thảo nguyên khô hạn”.

Ông Pontzer cho hay, để duy trì sự cân bằng chất lỏng trong phạm vi lành mạnh, cơ thể của con người hoặc bất kỳ động vật nào khác giống như một cái bồn tắm: "nước đi vào phải bằng lượng nước đi ra".

Thí dụ như mất nước bằng cách đổ mồ hôi, và tín hiệu khát của cơ thể xuất hiện, yêu cầu chúng ta uống. Con người thường uống nhiều nước hơn cơ thể cần, và thận sẽ loại bỏ lượng chất lỏng thừa.

Đối với mỗi cá nhân trong nghiên cứu, các nhà nghiên cứu một mặt tính toán lượng nước hấp thụ qua thức ăn và đồ uống, mặt khác đo lượng nước bị mất qua mồ hôi, nước tiểu và đường tiêu hóa.

Thêm vào đó, thực tế cho thấy những con vượn lớn như tinh tinh, linh trưởng, khỉ đột và đười ươi có một cuộc sống lười biếng. "Hầu hết các loài vượn dành 10 đến 12 giờ mỗi ngày để nghỉ ngơi hoặc ăn, sau đó chúng ngủ 10 giờ. Chúng chỉ di chuyển vài giờ mỗi ngày", ông Pontzer cho biết.

Các nhà nghiên cứu đã so sánh sự khác biệt về khí hậu, kích thước cơ thể và các yếu tố như mức độ hoạt động và lượng calo đốt cháy mỗi ngày của người và vượn. Vì vậy, họ kết luận rằng, việc tiết kiệm nước của con người là có thật.

Những giả thuyết tại sao con người tiết kiệm nước

Loài người tiến hóa để tiết kiệm nước hơn các loài linh trưởng -0
Các loài vượn lớn như tinh tinh, linh trưởng, khỉ đột và đười ươi có sống cuộc sống lười biếng hơn con người, nhưng lại tiêu thụ nhiều nước hơn. Ảnh: Sở thú Lincoln Park. 

Các phát hiện cho thấy một điều gì đó đã thay đổi trong quá trình tiến hóa của con người đã làm giảm lượng nước mà cơ thể chúng ta sử dụng hàng ngày để duy trì sức khỏe.

Một giả thuyết được đưa ra là phản ứng khát của cơ thể chúng ta đã được điều chỉnh lại để về tổng thể, chúng ta cần nước cho mỗi calo ít hơn so với họ hàng loài vượn. Ngay cả khi còn là trẻ sơ sinh, rất lâu trước khi có thức ăn đặc đầu tiên, tỷ lệ nước trên calo của sữa mẹ thấp hơn 25% so với sữa của các loài vượn lớn khác.

Một khả năng khác là bằng chứng hóa thạch cho thấy rằng, khoảng 1,6 triệu năm trước, với sự ra đời của loài người cổ xưa Homo erectus, con người bắt đầu phát triển sống mũi cao hơn. Những người anh em họ của chúng ta là khỉ đột và tinh tinh có mũi phẳng hơn rất nhiều.

Đường mũi của chúng ta giúp tiết kiệm nước bằng cách làm mát và ngưng tụ hơi nước từ không khí thở ra, biến nó trở lại thành chất lỏng ở bên trong mũi, nơi nó có thể được tái hấp thu.

Việc có một chiếc mũi nhô lên cao hơn có thể đã giúp con người ban đầu giữ được nhiều độ ẩm hơn trong mỗi lần hít thở.

Ông Pontzer kết luận: “Vẫn còn bí ẩn cần giải đáp, nhưng rõ ràng con người đang tiết kiệm nước. Việc tìm ra chính xác tại sao chúng ta lại làm vậy sẽ thực sự thú vị".

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày sản phẩm chuyển đổi số tại sự kiện chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Hà Linh)

Đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số

Năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đổi mới cách hỗ trợ địa phương chuyển đổi số, tập trung giải quyết các bài toán cụ thể của người dân và doanh nghiệp. Những mô hình triển khai thành công sẽ được nhân rộng.

Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ và làm chủ các công nghệ chiến lược, trong đó có AI. (Ảnh thiết kế có sự hỗ trợ của AI)

Từ xuất khẩu phần mềm đến làm chủ AI: Cần thêm những người dám dấn thân

Từ một quốc gia từng chủ yếu tiếp nhận và ứng dụng công nghệ, Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ và làm chủ các công nghệ chiến lược. Trong định hướng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghệ lõi, đề cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đột phá.

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng AI hằng ngày. (Ảnh: CTV)

Đầu tư vào kỹ năng và AI có trách nhiệm để xây dựng lực lượng lao động bền vững

Báo cáo phát triển bền vững 2025-2026 của ManpowerGroup (có chi nhánh tại Việt Nam) ghi nhận khoảng 81% nhân viên toàn cầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hằng ngày, mức giảm 24% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với năm 2019 cùng những kết quả mới về phát triển kỹ năng, quy trình tuyển dụng ứng dụng AI.

Đồng chí Nguyễn Hồng Diên, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu trong chuyến thăm Viettel Tanzania. (Ảnh đơn vị cung cấp)

Halotel 5G thúc đẩy số hóa và hợp tác Việt Nam-Tanzania

Làm việc với Viettel Tanzania (thương hiệu Halotel) trong khuôn khổ chương trình tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 153 (IPU-153) và các hoạt động song phương tại Tanzania, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao năng lực hạ tầng và bước tiến công nghệ của doanh nghiệp.

Các tập đoàn, doanh nghiệp Việt Nam như Viettel, FPT, CMC, VNPT, MISA đã chủ động đầu tư mạnh vào AI, triển khai trợ lý ảo, nền tảng phân tích dữ liệu, y tế số, tài chính và logistics thông minh.

Sử dụng AI an toàn, hiệu quả

Việt Nam đã và đang trở thành một quốc gia có số lượng người sử dụng AI ngày càng lớn, cả trong cuộc sống và công việc. Thị trường trong nước ghi nhận mức cải thiện năng suất rõ nét nhờ tác động của AI. Lợi ích của AI ngày càng nổi bật và trở nên thông dụng.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Tiến sĩ Trần Chí Thành phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bồi dưỡng nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng nguyên tử

Triển khai dự án điện hạt nhân, nghiên cứu công nghệ lò phản ứng module nhỏ và mở rộng ứng dụng kỹ thuật hạt nhân đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực. Đội ngũ cán bộ trẻ cần được chuẩn bị về chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng làm chủ công nghệ để đảm đương những nhiệm vụ mới của ngành năng lượng nguyên tử.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: XUÂN TRƯỜNG)

Góp phần triển khai hiệu quả chiến lược dữ liệu của thành phố Hải Phòng

Chiều 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức Hội thảo “Dữ liệu cho AI - Từ nền tảng đến ứng dụng”, nhằm làm rõ phương thức thiết lập các gói dữ liệu thí điểm, khai thác dữ liệu thời gian thực cho hạ tầng cảng biển-logistics-công nghiệp và công bố 3 bài toán công nghệ trọng điểm của thành phố.