Linh hoạt bố trí vốn nhà nước tham gia dự án PPP

Theo Bộ Giao thông vận tải, trước khi thời điểm Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP) ban hành vào năm 2020, cả nước đã huy động gần 319.000 tỷ đồng đầu tư 140 dự án giao thông theo phương thức PPP, hình thức hợp đồng BOT. Đến nay, hầu hết các dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, giảm ùn tắc, tai nạn giao thông, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn (đầu tư theo phương thức PPP) hoàn thành và đưa vào khai thác nhưng vấn đề tài chính của dự án lại gặp nhiều khó khăn.
Đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn (đầu tư theo phương thức PPP) hoàn thành và đưa vào khai thác nhưng vấn đề tài chính của dự án lại gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, kể từ khi Luật PPP có hiệu lực (ngày 1/1/2021), số lượng dự án hạ tầng giao thông đầu tư theo phương thức PPP có xu hướng giảm.

Sửa Luật để “khơi thông” nguồn lực

Theo đánh giá của Chính phủ trong phiên thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật PPP và Luật Đấu thầu, kể từ khi Luật PPP có hiệu lực, đã có 31 dự án mới được triển khai và 11 dự án chuẩn bị đầu tư theo phương thức PPP với tổng mức đầu tư khoảng 380.000 tỷ đồng, nhu cầu sử dụng khoảng 190.000 tỷ đồng vốn nhà nước.

Đây đều là các dự án có quy mô lớn, trọng điểm của quốc gia và các địa phương, khi hoàn thành sẽ góp phần mở rộng, nâng cấp các công trình kết cấu hạ tầng giao thông, kinh tế-xã hội,… các địa phương. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án đã phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập.

Đánh giá chung, các đại biểu Quốc hội cho rằng, Luật PPP là dự luật khó, phức tạp, việc sửa đổi, điều chỉnh là cần thiết, phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, gỡ vướng mắc cho các địa phương có dự án liên quan, từ đó tạo môi trường thuận lợi, thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội cho các vùng miền còn khó khăn. Để tháo gỡ những khó khăn pháp lý và tạo điều kiện cho các dự án giao thông PPP triển khai hiệu quả hơn, Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo sửa đổi Luật PPP.

Trong đó, Chính phủ kiến nghị bãi bỏ hạn mức về quy mô vốn đầu tư tối thiểu để thực hiện dự án PPP, đồng thời giao cho các bộ, ngành và địa phương quyết định lựa chọn dự án phù hợp với nhu cầu và điều kiện của nhà đầu tư. Về cơ chế tài chính, dự thảo Luật đề xuất cơ chế linh hoạt trong việc bố trí nguồn vốn nhà nước tham gia thực hiện dự án PPP. Theo đó, tỷ lệ vốn nhà nước duy trì ở mức 50%, Thủ tướng Chính phủ hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định mức cao hơn nhưng không quá 70% tổng mức đầu tư cho dự án.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định làm rõ thủ tục thanh toán vốn đầu tư công trong trường hợp chấm dứt hợp đồng sớm, bổ sung các nguồn vốn để chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp tham gia dự án PPP. Tăng tỷ lệ vốn nhà nước và giải quyết dứt điểm các vướng mắc tại các dự án đã triển khai là những giải pháp căn bản mà các chuyên gia kinh tế và giao thông nhận định cần thực hiện sớm để tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư trong các dự án giao thông triển khai theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Đăng Huệ, nguyên Vụ trưởng Pháp luật dân sự - Kinh tế (Bộ Tư pháp), có 2 yếu tố tiên quyết giúp cải thiện hiệu quả việc triển khai các dự án PPP: Thứ nhất, tăng cường vai trò và trách nhiệm của Nhà nước trong các dự án PPP. Dự thảo Luật lần này đã đưa ra nhiều quy định nhằm tăng cường trách nhiệm của Nhà nước, yêu cầu các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư để cân bằng giữa lợi ích và rủi ro.

Thứ hai, chú trọng bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư bằng cách bổ sung ngân sách nhà nước vào các dự án gặp khó khăn tài chính. “Chỉ khi hai bên cùng có sự hợp tác và tinh thần trách nhiệm mới giúp các dự án vận hành trơn tru, tạo sự yên tâm cho các nhà đầu tư khi tham gia vào các dự án dài hạn và có nhiều rủi ro”, ông Huệ nhấn mạnh.

Cần sự đồng hành của Nhà nước

Tại phiên thảo luận của Quốc hội ngày 26/10, Đại biểu Hoàng Văn Nghiệm, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn cho biết, trên phạm vi cả nước có 11 dự án đang rất khó khăn về tài chính, tổng nhu cầu hỗ trợ khoảng 15.000 tỷ đồng, cần được quan tâm giải quyết. Các nhà đầu tư cũng như địa phương đã phối hợp tìm giải pháp tháo gỡ, tuy nhiên có những việc vượt quá khả năng, rất cần sự vào cuộc của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Ngoài ra, cần rà soát cả những vướng mắc tại các dự án đang triển khai hoặc đã vận hành để tháo gỡ cho doanh nghiệp, thí dụ như dự án đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn, mặc dù mang lại hiệu quả lớn nhưng vấn đề tài chính đang gặp nhiều khó khăn.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI), một trong các bất cập cần giải quyết trong dự án sửa đổi Luật PPP là cần bảo đảm sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư trong quá trình xử lý các vướng mắc, bất cập.

Tôi kỳ vọng trong lần sửa đổi này, các cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh lại quan hệ hợp tác giữa các bên, nhằm bảo đảm tính công bằng và thúc đẩy thành công các dự án.

Tiến sĩ Trần Chủng

Luật PPP năm 2020 quy định vốn nhà nước hỗ trợ xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng được sử dụng để hỗ trợ thực hiện dự án trong giai đoạn xây dựng nhằm gia tăng tính hiệu quả về tài chính cho dự án (Khoản 1, Điều 70), vẫn còn thiếu quy định về hỗ trợ khi doanh thu của dự án bị sụt giảm không do lỗi của nhà đầu tư, dẫn đến một số dự án gặp khó khăn trong giai đoạn vận hành, khai thác. Điều này khiến nhà đầu tư giảm niềm tin, gây khó khăn trong việc huy động vốn cho các dự án mới.

Đồng tình với ý kiến này, đồng chí Trần Hồng Minh, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng cho rằng, cần bãi bỏ quy định về hạn mức quy mô vốn đầu tư tối thiểu cho các dự án theo hình thức PPP, đồng thời áp dụng cơ chế linh hoạt đối với tỷ lệ vốn nhà nước tham gia vào các dự án này nhằm thu hút nhà đầu tư tại những dự án đi qua vùng kinh tế khó khăn. Hiện nay Luật PPP chưa quy định rõ ràng về trách nhiệm chia sẻ rủi ro. “Muốn thu hút nhà đầu tư, cần vai trò đồng hành của Nhà nước trong hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro”, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng chỉ ra.

Để nâng cao hiệu quả chuẩn bị đầu tư đối với các dự án PPP, các chuyên gia giao thông cũng kiến nghị, cần rút gọn hai bước nghiên cứu tiền khả thi và khả thi thành một phần của nội dung dự án đầu tư. Điều này sẽ giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án. Đồng thời, trong hoạt động tư vấn, nên có cơ chế chỉ định thầu và đấu thầu linh hoạt để bảo đảm tiến độ và tiết kiệm chi phí đầu tư.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.