Linh hoạt bố trí vốn nhà nước tham gia dự án PPP

Theo Bộ Giao thông vận tải, trước khi thời điểm Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công-tư (PPP) ban hành vào năm 2020, cả nước đã huy động gần 319.000 tỷ đồng đầu tư 140 dự án giao thông theo phương thức PPP, hình thức hợp đồng BOT. Đến nay, hầu hết các dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, giảm ùn tắc, tai nạn giao thông, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn (đầu tư theo phương thức PPP) hoàn thành và đưa vào khai thác nhưng vấn đề tài chính của dự án lại gặp nhiều khó khăn.
Đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn (đầu tư theo phương thức PPP) hoàn thành và đưa vào khai thác nhưng vấn đề tài chính của dự án lại gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, kể từ khi Luật PPP có hiệu lực (ngày 1/1/2021), số lượng dự án hạ tầng giao thông đầu tư theo phương thức PPP có xu hướng giảm.

Sửa Luật để “khơi thông” nguồn lực

Theo đánh giá của Chính phủ trong phiên thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật PPP và Luật Đấu thầu, kể từ khi Luật PPP có hiệu lực, đã có 31 dự án mới được triển khai và 11 dự án chuẩn bị đầu tư theo phương thức PPP với tổng mức đầu tư khoảng 380.000 tỷ đồng, nhu cầu sử dụng khoảng 190.000 tỷ đồng vốn nhà nước.

Đây đều là các dự án có quy mô lớn, trọng điểm của quốc gia và các địa phương, khi hoàn thành sẽ góp phần mở rộng, nâng cấp các công trình kết cấu hạ tầng giao thông, kinh tế-xã hội,… các địa phương. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án đã phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập.

Đánh giá chung, các đại biểu Quốc hội cho rằng, Luật PPP là dự luật khó, phức tạp, việc sửa đổi, điều chỉnh là cần thiết, phù hợp với yêu cầu của thực tiễn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, gỡ vướng mắc cho các địa phương có dự án liên quan, từ đó tạo môi trường thuận lợi, thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội cho các vùng miền còn khó khăn. Để tháo gỡ những khó khăn pháp lý và tạo điều kiện cho các dự án giao thông PPP triển khai hiệu quả hơn, Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo sửa đổi Luật PPP.

Trong đó, Chính phủ kiến nghị bãi bỏ hạn mức về quy mô vốn đầu tư tối thiểu để thực hiện dự án PPP, đồng thời giao cho các bộ, ngành và địa phương quyết định lựa chọn dự án phù hợp với nhu cầu và điều kiện của nhà đầu tư. Về cơ chế tài chính, dự thảo Luật đề xuất cơ chế linh hoạt trong việc bố trí nguồn vốn nhà nước tham gia thực hiện dự án PPP. Theo đó, tỷ lệ vốn nhà nước duy trì ở mức 50%, Thủ tướng Chính phủ hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể quyết định mức cao hơn nhưng không quá 70% tổng mức đầu tư cho dự án.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định làm rõ thủ tục thanh toán vốn đầu tư công trong trường hợp chấm dứt hợp đồng sớm, bổ sung các nguồn vốn để chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp tham gia dự án PPP. Tăng tỷ lệ vốn nhà nước và giải quyết dứt điểm các vướng mắc tại các dự án đã triển khai là những giải pháp căn bản mà các chuyên gia kinh tế và giao thông nhận định cần thực hiện sớm để tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư trong các dự án giao thông triển khai theo phương thức đối tác công-tư (PPP).

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Đăng Huệ, nguyên Vụ trưởng Pháp luật dân sự - Kinh tế (Bộ Tư pháp), có 2 yếu tố tiên quyết giúp cải thiện hiệu quả việc triển khai các dự án PPP: Thứ nhất, tăng cường vai trò và trách nhiệm của Nhà nước trong các dự án PPP. Dự thảo Luật lần này đã đưa ra nhiều quy định nhằm tăng cường trách nhiệm của Nhà nước, yêu cầu các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư để cân bằng giữa lợi ích và rủi ro.

Thứ hai, chú trọng bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư bằng cách bổ sung ngân sách nhà nước vào các dự án gặp khó khăn tài chính. “Chỉ khi hai bên cùng có sự hợp tác và tinh thần trách nhiệm mới giúp các dự án vận hành trơn tru, tạo sự yên tâm cho các nhà đầu tư khi tham gia vào các dự án dài hạn và có nhiều rủi ro”, ông Huệ nhấn mạnh.

Cần sự đồng hành của Nhà nước

Tại phiên thảo luận của Quốc hội ngày 26/10, Đại biểu Hoàng Văn Nghiệm, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn cho biết, trên phạm vi cả nước có 11 dự án đang rất khó khăn về tài chính, tổng nhu cầu hỗ trợ khoảng 15.000 tỷ đồng, cần được quan tâm giải quyết. Các nhà đầu tư cũng như địa phương đã phối hợp tìm giải pháp tháo gỡ, tuy nhiên có những việc vượt quá khả năng, rất cần sự vào cuộc của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Ngoài ra, cần rà soát cả những vướng mắc tại các dự án đang triển khai hoặc đã vận hành để tháo gỡ cho doanh nghiệp, thí dụ như dự án đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn, mặc dù mang lại hiệu quả lớn nhưng vấn đề tài chính đang gặp nhiều khó khăn.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI), một trong các bất cập cần giải quyết trong dự án sửa đổi Luật PPP là cần bảo đảm sự cân bằng lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư trong quá trình xử lý các vướng mắc, bất cập.

Tôi kỳ vọng trong lần sửa đổi này, các cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh lại quan hệ hợp tác giữa các bên, nhằm bảo đảm tính công bằng và thúc đẩy thành công các dự án.

Tiến sĩ Trần Chủng

Luật PPP năm 2020 quy định vốn nhà nước hỗ trợ xây dựng công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng được sử dụng để hỗ trợ thực hiện dự án trong giai đoạn xây dựng nhằm gia tăng tính hiệu quả về tài chính cho dự án (Khoản 1, Điều 70), vẫn còn thiếu quy định về hỗ trợ khi doanh thu của dự án bị sụt giảm không do lỗi của nhà đầu tư, dẫn đến một số dự án gặp khó khăn trong giai đoạn vận hành, khai thác. Điều này khiến nhà đầu tư giảm niềm tin, gây khó khăn trong việc huy động vốn cho các dự án mới.

Đồng tình với ý kiến này, đồng chí Trần Hồng Minh, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng cho rằng, cần bãi bỏ quy định về hạn mức quy mô vốn đầu tư tối thiểu cho các dự án theo hình thức PPP, đồng thời áp dụng cơ chế linh hoạt đối với tỷ lệ vốn nhà nước tham gia vào các dự án này nhằm thu hút nhà đầu tư tại những dự án đi qua vùng kinh tế khó khăn. Hiện nay Luật PPP chưa quy định rõ ràng về trách nhiệm chia sẻ rủi ro. “Muốn thu hút nhà đầu tư, cần vai trò đồng hành của Nhà nước trong hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro”, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng chỉ ra.

Để nâng cao hiệu quả chuẩn bị đầu tư đối với các dự án PPP, các chuyên gia giao thông cũng kiến nghị, cần rút gọn hai bước nghiên cứu tiền khả thi và khả thi thành một phần của nội dung dự án đầu tư. Điều này sẽ giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án. Đồng thời, trong hoạt động tư vấn, nên có cơ chế chỉ định thầu và đấu thầu linh hoạt để bảo đảm tiến độ và tiết kiệm chi phí đầu tư.

Có thể bạn quan tâm

Khu vực làng hoa Gò Vấp ngập như sông sau cơn mưa chiều 7/10. (Ảnh: TẤT ĐẠT)

Thành phố Hồ Chí Minh: Nhiều tuyến đường có mức độ ngập tăng so với năm trước

Chiều 8/10, tại cuộc họp báo định kỳ thông tin về tình hình kinh tế-xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, nhiều tuyến đường có mức độ ngập tăng so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, chiều sâu ngập, thời gian ngập và tốc độ rút nước có sự thay đổi tùy điều kiện mưa, triều cường.

[Infographic] Chứng khoán ngày 8/10: VN-Index giảm 14,42 điểm, áp lực bán gia tăng ở nhiều mã

[Infographic] Chứng khoán ngày 8/10: VN-Index giảm 14,42 điểm, áp lực bán gia tăng ở nhiều mã

Kết phiên 8/10, VN-Index giảm 14,42 điểm (-0,82%) về mức 1.738,97 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực với 183 mã giảm giá, 110 mã tăng giá và 56 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 9,7% so phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 446,0 tỷ đồng trên HoSE.

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: CHQ)

Hải quan nâng cao kỹ năng nhận diện, kiểm soát tội phạm ma túy

Trong hai ngày 7-8/10/2026, tại Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, Cục Hải quan, thông qua Chi cục Điều tra chống buôn lậu và Chi cục Hải quan khu vực IX, tổ chức Hội nghị tập huấn về nhận diện phương thức, thủ đoạn và kỹ năng kiểm soát tội phạm ma túy trên các tuyến, địa bàn trọng điểm của lực lượng hải quan.

Khởi công dự án xây dựng đường bên và các cầu vượt trên tuyến đường kết nối di sản văn hóa du lịch và phát triển kinh tế dọc sông Hồng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. (Ảnh: PHẠM HÀ)

Hưng Yên đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Theo Sở Tài chính tỉnh Hưng Yên, đến nay, tỉnh Hưng Yên giải ngân vốn đầu tư công được hơn 28.330 tỷ đồng. Trong đó, giải ngân được hơn 26.222 tỷ đồng vốn kế hoạch được giao, đạt 63,5% kế hoạch vốn Thủ tướng chính phủ giao sau tiết kiệm; giải ngân được 2.107 tỷ đồng nguồn vốn kéo dài từ năm trước sang, đạt 30% so với kế hoạch.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long.

Điều hành phải đi trước diễn biến thị trường

Chín tháng năm 2026, kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao nhưng sức ép giá cả cũng hiện hữu khi CPI bình quân đã tăng 4,52%. Dư địa kiểm soát giá vì vậy không còn rộng. Phóng viên Báo Nhân Dân phỏng vấn chuyên gia kinh tế, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam về vấn đề này.

Việt Nam tiếp tục củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, nâng cao vị thế tín nhiệm quốc gia trên thị trường quốc tế. (Ảnh: Thành Đạt)

Lần đầu Việt Nam được nâng xếp hạng tín nhiệm lên nhóm Đầu tư

Ngày 8/10, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information, Inc. (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ mức BB+, triển vọng Tích cực lên BBB-, triển vọng Ổn định. Đây là lần đầu tiên Việt Nam được đưa vào Nhóm xếp hạng Đầu tư (Investment Grade).

Các đại biểu tham gia Diễn đàn Kết nối nghiên cứu, công nghiệp và đổi mới sáng tạo trong chuỗi giá trị cây keo bền vững.

Nâng giá trị cây keo, phát triển rừng trồng bền vững

Với khoảng 2,5 triệu ha rừng keo, Việt Nam đang sở hữu nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành gỗ, gắn với sinh kế của khoảng 1,5 triệu hộ gia đình. Tuy nhiên, phần lớn gỗ rừng trồng vẫn được sử dụng để sản xuất dăm gỗ và viên gỗ nén. 

[Video] Giá điện sinh hoạt vẫn theo biểu giá bậc thang, chưa tính theo khung giờ

[Video] Giá điện sinh hoạt vẫn theo biểu giá bậc thang, chưa tính theo khung giờ

Trước lo ngại của người tiêu dùng về việc điều chỉnh khung giờ cao điểm mới, đại diện Cục Điện lực và Năng lượng Tái tạo (Bộ Công Thương) khẳng định quy định này hiện chỉ áp dụng cho nhóm khách hàng sản xuất công nghiệp và kinh doanh dịch vụ lớn, hoàn toàn chưa áp dụng đối với điện sinh hoạt hộ gia đình.

Đại sứ hình ảnh của chương trình - Á hậu Trần Ngọc Châu Anh, gương mặt kết nối Ngày Thanh toán số với cộng đồng và thế hệ trẻ. (Ảnh: Việt Phong)

Kết nối thanh toán số với sống xanh

Từ một lần quét mã, chạm thẻ đến những giao dịch tích hợp trong mua sắm, giao thông, du lịch, dịch vụ công, thanh toán số đang từng bước trở thành một phần của đời sống. Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 hướng tới mở rộng những kết nối ấy, gắn sự thuận tiện với an toàn, khả năng tiếp cận dịch vụ, các lựa chọn tiêu dùng bền vững.

Hệ thống dây chuyền sản xuất tại cảng Làng Khánh của Công ty Tuyển than Hòn Gai-Vinacomin. - (Ảnh QUANG THỌ)

Kiến tạo tuyến vận tải xanh, hiện đại của ngành than

Giữa những dãy núi trùng điệp của vùng than Đông Bắc, nơi hàng triệu tấn than mỗi năm được khai thác, chế biến và đưa đến các trung tâm năng lượng của đất nước, có những dòng chảy thầm lặng đang ngày đêm vận hành để giữ nhịp cho sản xuất và tăng trưởng của ngành than.

Vịt bầu Quỳ Châu có lúc đứng trước nguy cơ biến mất hoàn toàn. (Ảnh: Đ.P)

Giữ giống vịt quý giữa miền sơn cước xứ Nghệ

Từng đứng trước nguy cơ mai một, giống vịt bầu Quỳ đang được anh Trần Bảo Trung và anh Nguyễn Xuân An ở xã Quỳ Châu (Nghệ An) kiên trì phục hồi, gìn giữ. Với sự đồng hành của chính quyền địa phương, mô hình từng bước góp phần bảo tồn nguồn gene quý, tạo sinh kế và mở hướng phát triển sản phẩm đặc trưng của miền tây xứ Nghệ.