Lịch sử có thể là môn thi tốt nghiệp bắt buộc: Ý kiến người trong cuộc

Với dự kiến đưa Lịch sử thành môn thi bắt buộc trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025, các nhà giáo dục mong muốn học sinh có cái nhìn đúng đắn hơn về giá trị môn học. Còn học sinh thì cho rằng cần thay đổi cách dạy, ra đề… mới khiến các em không còn coi đây là môn phải “học thuộc lòng một cách máy móc”.
Dạy và học Lịch sử cần phải khơi dậy được niềm hứng thú của học sinh. (Ảnh minh hoạ: THỦY NGUYÊN)
Dạy và học Lịch sử cần phải khơi dậy được niềm hứng thú của học sinh. (Ảnh minh hoạ: THỦY NGUYÊN)

Áp lực môn “học thuộc lòng”

Tại Dự thảo phương án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố để lấy ý kiến của xã hội, Lịch sử sẽ là môn thi bắt buộc thứ 4, cùng với Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Nếu phương án này được triển khai từ năm 2025, những học sinh đang theo học lớp 10 năm học này, cũng là những học sinh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, sẽ là những thí sinh đầu tiên tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT theo phương án tổ chức thi mới.

Bùi Thanh Trà, học sinh lớp 10, Trường THPT chuyên Ngoại ngữ (thuộc Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: “Chương trình học môn Lịch sử vốn khá nặng với nhiều nội dung. Vì thế, việc thêm Lịch sử vào môn thi bắt buộc khiến em cảm thấy áp lực. Em sẽ phải dành nhiều thời gian và công sức hơn để ôn tập thêm môn này”.

Nguyễn Duy Quang, học sinh lớp 10, Trường THPT Phan Đình Phùng (quận Ba Đình, Hà Nội) cho biết: "Phải ghi nhớ quá nhiều sự kiện trong tiến trình lịch sử Việt Nam và thế giới là trở ngại lớn nhất với em. Ở lớp, em học tốt các môn tự nhiên nên với các môn xã hội như Lịch sử, Địa lý, em thường chỉ cố gắng học thuộc lòng”.

Nguyễn Thị Hà Vy, học sinh lớp 10 Lý, Trường THPT chuyên Sư phạm Hà Nội cũng cho rằng việc có thể phải thi thêm môn Lịch sử sẽ khiến em phải dành thời gian nhiều hơn cho môn này, nhưng về cơ bản sẽ không ảnh hưởng nhiều đến những dự định và kế hoạch của bản thân trước đó. “Em nghĩ 2 năm là đủ để kịp chuẩn bị kiến thức”, Hà Vy nói.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Minh Hồng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Việc đưa Lịch sử trở thành môn thi bắt buộc sẽ giúp học sinh có cái nhìn đúng đắn hơn về giá trị môn học. Qua đó, góp phần thay đổi quan niệm giáo dục về các môn khoa học xã hội, cho thấy sự cân bằng trong nhận thức của mỗi cá nhân.

“Từ trước đến nay, nhiều người vẫn xem Lịch sử là môn tự chọn cho nên khi trở thành môn thi bắt buộc, phản ứng đa chiều của dư luận về sự thay đổi này là lẽ tất yếu”, Phó Giáo sư Hà Minh Hồng nói.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Minh Hồng, với những học sinh sẽ thi Lịch sử là môn bắt buộc ở năm đầu tiên, khó khăn là điều không thể tránh khỏi. Bởi nhiều bạn vẫn chưa hình dung được mình sẽ thi như thế nào, nội dung trọng tâm là gì.

Cần thay đổi để khơi gợi sự yêu thích của học sinh

Nhiều học sinh được hỏi dù còn băn khoăn về những thay đổi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025, nhưng các em cũng cho rằng, đã là môn thi bắt buộc thì dù yêu thích hay không cũng sẽ cố gắng để vượt qua.

Tuy nhiên, cũng theo các học sinh, để đạt được đúng mục đích ý nghĩa trong việc giáo dục, xây dựng và bồi dưỡng nhân cách cho mỗi cá nhân thông qua việc dạy sử, học sử, thì cần phải khơi dậy được niềm hứng thú, sự yêu thích của học sinh đối với môn học này.

“Để nhớ lâu và hứng thú hơn với Lịch sử, em mong phương pháp dạy ở trường có thể khơi gợi thêm niềm yêu thích của chúng em đối với môn học”, học sinh Nguyễn Thị Hà Vy chia sẻ.

Giáo viên Lịch sử cũng cần đổi mới về phương pháp giảng dạy, áp dụng những bài học lịch sử vào cuộc sống hằng ngày, làm cho tri thức trở nên sinh động và thiết thực hơn, từ đó tránh được cách học thuộc lòng khô khan, máy móc.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho hay: “Lịch sử là môn học quan trọng trong nhà trường ở bậc phổ thông, giúp học sinh định hình những đặc điểm ban đầu về nhân cách, văn hóa; giáo dục tình yêu với gia đình, quê hương, đất nước; tôn vinh những giá trị nhân bản, tinh thần tự tôn dân tộc; bồi đắp khả năng cảm thụ nghệ thuật, thấu hiểu quá khứ và hiểu biết về bối cảnh của quốc gia cũng như thế giới”.

Đối với những môn Khoa học xã hội nói chung và Lịch sử nói riêng, người học cần ghi nhớ nhiều nội dung và sự kiện. Không ít học sinh đã sử dụng các phương pháp học như tái hiện kiến thức bằng sơ đồ tư duy, sơ đồ cây, học theo chủ đề, hay học theo cấu trúc đề thi… Nhờ đó, các bạn có thể nhớ lâu hơn và đạt hiệu quả ôn tập tốt hơn.

"Bên cạnh việc học sinh chủ động ôn tập, các giáo viên Lịch sử cũng cần đổi mới về phương pháp giảng dạy, áp dụng những bài học lịch sử vào cuộc sống hằng ngày, làm cho tri thức trở nên sinh động và thiết thực hơn, từ đó tránh được cách học thuộc lòng khô khan, máy móc", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương nêu quan điểm.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo Huỳnh Văn Chương cho biết: "Chúng tôi đang tiếp tục lắng nghe, phân tích, tổng hợp tiếp thu các ý kiến đóng góp cho Dự thảo phương án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025".

Theo ông, trước khi quyết định đưa môn Lịch sử là một trong bốn môn thi bắt buộc như trong dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cân nhắc rất kỹ và xin ý kiến đa chiều.

Việc Lịch sử trở thành môn học bắt buộc là triển khai thực hiện Nghị quyết số 63/2022/QH15 của Quốc hội khóa XV chỉ rõ “thiết kế môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục cấp THPT bao gồm cả phần bắt buộc và phần lựa chọn một cách hợp lý, khoa học, bảo đảm hiệu quả cao nhất trong việc giáo dục truyền thống và phát triển nhân cách cho học sinh".

“Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nhận được khá nhiều ý kiến đồng thuận, đặc biệt từ các thầy cô giáo giảng dạy và học sinh trong trường phổ thông, nhưng các ý kiến cũng đề nghị cần thay đổi nhiều hơn cách ra đề cho môn học này", Cục trưởng Huỳnh Văn Chương thông tin.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: Trường đại học Ngoại thương)

Học phí đại học chính quy khối trường kinh tế năm 2026

Mức học phí của nhiều cơ sở giáo dục đại học năm 2026 dự kiến được điều chỉnh tăng theo lộ trình, tạo nên mặt bằng học phí mới. Khối các trường kinh tế đưa ra mức học phí đại học chính quy cho các ngành/chương trình đào tạo chuẩn năm 2026 từ 20 đến 48 triệu đồng/năm học, có thể tăng vào các năm tiếp theo của khoá học. 

Thủ trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2 kiểm tra học viên vượt sông trong diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp. (Ảnh: NGỌC DŨNG)

[Ảnh] Ở nơi "lấy chất lượng đào tạo là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị"

Trường Sĩ quan Lục quân 2 (Đại học Nguyễn Huệ) hiện là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu lục quân cấp phân đội hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam. 65 năm kể từ khi ra đời, Trường Sĩ quan Lục quân 2 luôn kiên định phương châm lấy “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.

Toàn cảnh Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy.

[Ảnh] Trường biên giới Thanh Thủy trước ngày khai giảng

Những ngày này, chủ đầu tư, đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang để kịp bàn giao, vận hành thử nghiệm ngày 25/8 trước khi đưa vào sử dụng trong năm học mới 2026-2027

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Chuyển từ quản lý tuyển sinh hành chính sang quản trị quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu

Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo đánh giá về công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 với những số liệu tích cực về kết quả nhập học của thí sinh năm nay. Ông cũng cho biết công tác quản lý tuyển sinh đang hướng tới việc chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị quy trình bằng dữ liệu.

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu” với sự tham dự của đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên, đại biểu trong và ngoài nước. (Ảnh: Trường đại học Văn Hiến)

Thêm góc nhìn đa chiều về văn hiến Việt Nam

Hội thảo khoa học quốc tế “Văn hiến Việt Nam từ bản địa đến toàn cầu: Bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa giá trị nhân văn” do Trường đại học Văn Hiến tổ chức ngày 22/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã quy tụ khoảng 250 nhà khoa học, học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên.

Không khí mua sắm trang thiết bị, dụng cụ học tập và sách giáo khoa khá nhộn nhịp tại các điểm bán lẻ sách tại vùng nội thị Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau: Giải tỏa nỗi lo thiếu sách giáo khoa đầu năm học mới

Tâm lý lo sợ thiếu sách lẻ, thiếu bộ sách theo đúng bộ chương trình khiến thị trường thiết bị trường học những ngày này trở nên căng thẳng. Tại vùng sông nước Cà Mau, nhiều phụ huynh và học sinh chạy đôn chạy đáo khắp các nhà sách để tìm mua đủ bộ sách giáo khoa khi ngày khai giảng năm học mới 2026-2027 đang cận kề…

Kệ sách giáo khoa ở nhà sách trên đường Phùng Hưng lúc 13 giờ 30 phút ngày 22/8 đang trống nhiều chỗ do hết sách. (Ảnh: DQT)

Ngành giáo dục Huế không yêu cầu học sinh phải có đầy đủ sách ngay từ đầu năm học

Giữa tháng 7/2026, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Huế thông báo chủ trương cho học sinh toàn thành phố mượn sách giáo khoa từ năm học 2026-2027. Cuối tháng 7, các trường rà soát, tổng hợp nhu cầu từ phụ huynh để làm cơ sở đặt mua sách. Tuy nhiên, đến sát năm học mới, việc cung ứng sách vẫn chưa hoàn tất.

Lãnh đạo Đại học Kinh tế Quốc dân trao Giấy khen cho sinh viên xuất sắc. (Ảnh: Ngọc Mai)

Hơn 50% sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân tốt nghiệp loại xuất sắc

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp Đại học chính quy năm 2026 cho 5.724 sinh viên. Đáng chú ý, hơn 50% sinh viên tốt nghiệp loại xuất sắc, trong đó 17 sinh viên đạt điểm GPA 4.0/4.0, số lượng kỷ lục từ khi tính điểm theo hệ 4 từ trước đến nay. 

Toàn cảnh lễ khai mạc Trường hè IACR-VIASM về Mật mã năm 2026.

Thúc đẩy nghiên cứu học thuật mật mã giữa Việt Nam với quốc tế

Trường hè IACR-VIASM năm 2026 là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu mật mã mang tầm quốc tế tiếp nối chuỗi hoạt động mật mã quốc tế đã được tổ chức tại Việt Nam, gồm: VietCrypt 2006, IACR ASIACRYPT 2016, Trường hè IACR-SEAMS 2016, Trường hè IACR-VIASM 2022 và ACM ASIACCS 2025 với diễn đàn vệ tinh Young Cryptographers Forum.

Các đại biểu cắt băng khánh thành và vận hành thử Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Trường mới vùng biên, thêm điều kiện để học sinh yên tâm học tập

Sáng 22/8, tỉnh Sơn La đã tổ chức lễ khánh thành và vận hành thử 2 công trình Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại xã Yên Sơn và xã Lóng Phiêng. Các công trình trường học biên giới hoàn thành trước thềm năm học mới, tạo thêm điều kiện để học sinh vùng cao, vùng biên giới yên tâm học tập, rèn luyện.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Ia Púch hỗ trợ xây dựng trường học trên địa bàn. (Ảnh: THANH BÌNH)

Dựng mái trường nơi biên cương Tổ quốc

Giữa nắng mưa biên giới Ia Púch, hàng chục cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai vẫn miệt mài đổ mồ hôi trên công trường xây dựng trường nội trú. Mỗi ngày công của người lính không chỉ bảo đảm tiến độ điểm trường trước năm học mới, mà còn củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” nơi biên cương.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hà Nội: Đổi mới kiểm tra, đánh giá, tiến tới xét tuyển vào lớp 10

Năm học mới 2026-2027, ngành giáo dục Thủ đô sẽ tập trung thực hiện một số điểm mới, trong đó có việc đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng cải tiến chất lượng. Thành phố sẽ tổ chức các đợt đánh giá chung,  xác thực kết quả đánh giá thường xuyên, để có thể tiến tới xét vào lớp 10.

Dù quá trưa nhưng các nhà sách trên địa bàn phường Rạch Giá, tỉnh An Giang vẫn còn đông phụ huynh tìm mua sách cho con để chuẩn bị năm học mới. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Chủ động điều tiết nhu cầu sách giáo khoa

Năm học 2026-2027 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành giáo dục cả nước khi chính thức vận hành bộ sách giáo khoa dùng chung thống nhất trên toàn quốc theo chỉ đạo của Chính phủ, Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp. (Ảnh: chinhphu.vn)

Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chiều 21/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan về việc triển khai xây dựng và hoàn thiện Đề án Phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội trở thành tổ hợp chiến lược quốc gia về tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

(Ảnh minh họa)

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu bảo đảm cung ứng đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phối hợp chặt chẽ Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố để tổng hợp, cập nhật đầy đủ nhu cầu thực tế về sách giáo khoa cho năm học mới 2026-2027; xây dựng phương án cung ứng cụ thể, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho các trường trước ngày 30/8.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Chiềng On, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La phối hợp giáo viên chuẩn bị chỗ ngủ nghỉ cho các cháu học sinh nội trú. (Ảnh: QUÀNG HÙNG)

Bộ đội Biên phòng Sơn La chung tay làm đẹp trường vùng biên

Những ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Sơn La đã phối hợp tổ chức tổng vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên, lớp học tại 2 Trường phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở biên giới xã Yên Sơn và Lóng Phiêng, sẵn sàng cho lễ khánh thành và vận hành thử vào sáng 22/8.