Lịch sử có thể là môn thi tốt nghiệp bắt buộc: Ý kiến người trong cuộc

Với dự kiến đưa Lịch sử thành môn thi bắt buộc trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025, các nhà giáo dục mong muốn học sinh có cái nhìn đúng đắn hơn về giá trị môn học. Còn học sinh thì cho rằng cần thay đổi cách dạy, ra đề… mới khiến các em không còn coi đây là môn phải “học thuộc lòng một cách máy móc”.
Dạy và học Lịch sử cần phải khơi dậy được niềm hứng thú của học sinh. (Ảnh minh hoạ: THỦY NGUYÊN)
Dạy và học Lịch sử cần phải khơi dậy được niềm hứng thú của học sinh. (Ảnh minh hoạ: THỦY NGUYÊN)

Áp lực môn “học thuộc lòng”

Tại Dự thảo phương án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố để lấy ý kiến của xã hội, Lịch sử sẽ là môn thi bắt buộc thứ 4, cùng với Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Nếu phương án này được triển khai từ năm 2025, những học sinh đang theo học lớp 10 năm học này, cũng là những học sinh thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, sẽ là những thí sinh đầu tiên tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT theo phương án tổ chức thi mới.

Bùi Thanh Trà, học sinh lớp 10, Trường THPT chuyên Ngoại ngữ (thuộc Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: “Chương trình học môn Lịch sử vốn khá nặng với nhiều nội dung. Vì thế, việc thêm Lịch sử vào môn thi bắt buộc khiến em cảm thấy áp lực. Em sẽ phải dành nhiều thời gian và công sức hơn để ôn tập thêm môn này”.

Nguyễn Duy Quang, học sinh lớp 10, Trường THPT Phan Đình Phùng (quận Ba Đình, Hà Nội) cho biết: "Phải ghi nhớ quá nhiều sự kiện trong tiến trình lịch sử Việt Nam và thế giới là trở ngại lớn nhất với em. Ở lớp, em học tốt các môn tự nhiên nên với các môn xã hội như Lịch sử, Địa lý, em thường chỉ cố gắng học thuộc lòng”.

Nguyễn Thị Hà Vy, học sinh lớp 10 Lý, Trường THPT chuyên Sư phạm Hà Nội cũng cho rằng việc có thể phải thi thêm môn Lịch sử sẽ khiến em phải dành thời gian nhiều hơn cho môn này, nhưng về cơ bản sẽ không ảnh hưởng nhiều đến những dự định và kế hoạch của bản thân trước đó. “Em nghĩ 2 năm là đủ để kịp chuẩn bị kiến thức”, Hà Vy nói.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Minh Hồng, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Việc đưa Lịch sử trở thành môn thi bắt buộc sẽ giúp học sinh có cái nhìn đúng đắn hơn về giá trị môn học. Qua đó, góp phần thay đổi quan niệm giáo dục về các môn khoa học xã hội, cho thấy sự cân bằng trong nhận thức của mỗi cá nhân.

“Từ trước đến nay, nhiều người vẫn xem Lịch sử là môn tự chọn cho nên khi trở thành môn thi bắt buộc, phản ứng đa chiều của dư luận về sự thay đổi này là lẽ tất yếu”, Phó Giáo sư Hà Minh Hồng nói.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Minh Hồng, với những học sinh sẽ thi Lịch sử là môn bắt buộc ở năm đầu tiên, khó khăn là điều không thể tránh khỏi. Bởi nhiều bạn vẫn chưa hình dung được mình sẽ thi như thế nào, nội dung trọng tâm là gì.

Cần thay đổi để khơi gợi sự yêu thích của học sinh

Nhiều học sinh được hỏi dù còn băn khoăn về những thay đổi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025, nhưng các em cũng cho rằng, đã là môn thi bắt buộc thì dù yêu thích hay không cũng sẽ cố gắng để vượt qua.

Tuy nhiên, cũng theo các học sinh, để đạt được đúng mục đích ý nghĩa trong việc giáo dục, xây dựng và bồi dưỡng nhân cách cho mỗi cá nhân thông qua việc dạy sử, học sử, thì cần phải khơi dậy được niềm hứng thú, sự yêu thích của học sinh đối với môn học này.

“Để nhớ lâu và hứng thú hơn với Lịch sử, em mong phương pháp dạy ở trường có thể khơi gợi thêm niềm yêu thích của chúng em đối với môn học”, học sinh Nguyễn Thị Hà Vy chia sẻ.

Giáo viên Lịch sử cũng cần đổi mới về phương pháp giảng dạy, áp dụng những bài học lịch sử vào cuộc sống hằng ngày, làm cho tri thức trở nên sinh động và thiết thực hơn, từ đó tránh được cách học thuộc lòng khô khan, máy móc.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho hay: “Lịch sử là môn học quan trọng trong nhà trường ở bậc phổ thông, giúp học sinh định hình những đặc điểm ban đầu về nhân cách, văn hóa; giáo dục tình yêu với gia đình, quê hương, đất nước; tôn vinh những giá trị nhân bản, tinh thần tự tôn dân tộc; bồi đắp khả năng cảm thụ nghệ thuật, thấu hiểu quá khứ và hiểu biết về bối cảnh của quốc gia cũng như thế giới”.

Đối với những môn Khoa học xã hội nói chung và Lịch sử nói riêng, người học cần ghi nhớ nhiều nội dung và sự kiện. Không ít học sinh đã sử dụng các phương pháp học như tái hiện kiến thức bằng sơ đồ tư duy, sơ đồ cây, học theo chủ đề, hay học theo cấu trúc đề thi… Nhờ đó, các bạn có thể nhớ lâu hơn và đạt hiệu quả ôn tập tốt hơn.

"Bên cạnh việc học sinh chủ động ôn tập, các giáo viên Lịch sử cũng cần đổi mới về phương pháp giảng dạy, áp dụng những bài học lịch sử vào cuộc sống hằng ngày, làm cho tri thức trở nên sinh động và thiết thực hơn, từ đó tránh được cách học thuộc lòng khô khan, máy móc", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Thị Thu Hương nêu quan điểm.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo Huỳnh Văn Chương cho biết: "Chúng tôi đang tiếp tục lắng nghe, phân tích, tổng hợp tiếp thu các ý kiến đóng góp cho Dự thảo phương án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông từ năm 2025".

Theo ông, trước khi quyết định đưa môn Lịch sử là một trong bốn môn thi bắt buộc như trong dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cân nhắc rất kỹ và xin ý kiến đa chiều.

Việc Lịch sử trở thành môn học bắt buộc là triển khai thực hiện Nghị quyết số 63/2022/QH15 của Quốc hội khóa XV chỉ rõ “thiết kế môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục cấp THPT bao gồm cả phần bắt buộc và phần lựa chọn một cách hợp lý, khoa học, bảo đảm hiệu quả cao nhất trong việc giáo dục truyền thống và phát triển nhân cách cho học sinh".

“Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang nhận được khá nhiều ý kiến đồng thuận, đặc biệt từ các thầy cô giáo giảng dạy và học sinh trong trường phổ thông, nhưng các ý kiến cũng đề nghị cần thay đổi nhiều hơn cách ra đề cho môn học này", Cục trưởng Huỳnh Văn Chương thông tin.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền đến nhà thủ khoa toàn quốc tổ hợp A01 chúc mừng và tặng Bằng khen.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên tặng Bằng khen thủ khoa toàn quốc tổ hợp A01

Chiều 3/7, đồng chí Nguyễn Mạnh Quyền, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên cùng lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương đến thăm, chúc mừng em Hoàng Quang Minh (học sinh lớp 12A1, Trường Trung học phổ thông Ân Thi) đạt thủ khoa toàn quốc tổ hợp A01 tại Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026.

Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 thu hút đông đảo học sinh, phụ huynh tham dự.

Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng: Nhiều khuyến nghị cho thí sinh

Ngày 4/7, tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, Báo Tuổi Trẻ và Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026, thu hút đông đảo học sinh, phụ huynh tham dự.

Đồng chí Phan Huy Ngọc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang chủ trì làm việc với Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của tỉnh.

Tuyên Quang khẩn trương xác minh, làm rõ thông tin về kết quả điểm thi môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Liên quan đến kết quả thi môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của thí sinh Trường trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang cao bất thường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã ký Văn bản số 194/UBND-NC chỉ đạo các cơ quan, cá nhân liên quan thực hiện rà soát, khẩn trương xác minh thông tin liên quan.

Kiến nghị thu hồi gần 3,9 tỷ đồng tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang và một số đơn vị trực thuộc

Ngày 3/7, Thanh tra tỉnh An Giang cho biết đơn vị đã công bố Kết luận thanh tra số 13/KL-TTT về việc thực hiện pháp luật phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang, cùng một số đơn vị trực thuộc.

(Ảnh minh họa: Đại học kinh tế quốc dân)

Điểm sàn và quy đổi tương đương điểm trúng tuyển của Đại học Kinh tế quốc dân

Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) của Đại học Kinh tế quốc dân áp dụng đối với phương thức xét tuyển dựa vào điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 và phương thức xét tuyển kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông với chứng chỉ tiếng Anh quốc tế là 22 điểm (thang điểm 30). 

(Ảnh: Trường đại học Khoa học Tự nhiên)

Điểm sàn Trường đại học Khoa học Tự nhiên từ 19 đến 25 điểm

Ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào (điểm sàn) xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông và các phương thức xét tuyển khác được quy đổi tương đương sang thang điểm 30 vào các ngành đào tạo đại học chính quy năm 2026 của Trường đại học Khoa học Tự nhiên ở mức 19 đến 25 điểm, tùy ngành và chương trình đào tạo. 

Trường trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang

Tuyên Quang có 5 môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông điểm trung bình ở nhóm dẫn đầu cả nước

Kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố cho thấy ở nhiều môn, điểm trung bình của các thí sinh Tuyên Quang thuộc nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước: Tiếng Anh, Hóa học, Lịch sử, Vật lý và Địa lý; trong đó, môn Tiếng Anh và Hóa học đều đứng thứ 2 toàn quốc.

(Ảnh: Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội)

Điểm sàn Trường đại học Công nghệ là 22 và 24 điểm

Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đưa ra ngưỡng bảo đảm chất lượng (điểm sàn) năm 2026 là 24 điểm đối với các ngành thuộc nhóm ngành Máy tính và Công nghệ thông tin, ngành Kỹ thuật điện tử-viễn thông, ngành Khoa học dữ liệu; và 22 điểm cho các ngành còn lại.

Nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh minh họa)

Lần đầu có quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu khoa học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư mới, thiết lập một khung pháp lý thống nhất về ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục; lần đầu tiên đưa ra quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trong đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ.

Cô trò Trường mầm non Quài Nưa (xã Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên). (Ảnh minh họa: THU TRANG)

Cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn

Cơ cấu lại mạng lưới trường lớp và thí điểm mô hình trường học quy mô lớn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra trong hướng dẫn các địa phương khi sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong không gian phát triển của đơn vị hành chính mới. 

Đại học Huế trao quyết định bổ nhiệm lãnh đạo các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc nhiệm kỳ mới.

Đại học Huế kiện toàn đội ngũ lãnh đạo các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc

Việc kiện toàn đồng bộ đội ngũ lãnh đạo các trường đại học thành viên và đơn vị trực thuộc không chỉ hoàn thiện bộ máy quản trị theo quy định, mà còn tạo nền tảng để Đại học Huế nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy tự chủ, đổi mới sáng tạo và hiện thực hóa mục tiêu trở thành Đại học Quốc gia.

Học sinh tại Trường phổ thông dân tộc bán trú (Ảnh minh họa: TRUNG HIẾU)

Đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới trường học phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện chủ trương chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”.